II SA 1852/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówdroga dojazdowaprawo geodezyjneoperat ewidencyjnytytuł własnościszkic parcelacyjnynieruchomościadministracja geodezyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę zmian w operacie ewidencji gruntów, uznając brak podstaw do ujawnienia drogi dojazdowej na podstawie szkicu parcelacyjnego bez udokumentowanego tytułu własności.

Skarżący domagali się ujawnienia drogi dojazdowej jako odrębnej działki w operacie ewidencji gruntów, powołując się na szkic parcelacyjny z 1946 roku. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak dokumentów potwierdzających istnienie drogi i tytuł własności do niej w państwowym zasobie geodezyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie może rozstrzygać o prawach własności, a ujawnienie drogi wymagałoby prawnego usankcjonowania tytułu własności.

Sprawa dotyczyła skargi S. W. i E. Z. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmian w operacie ewidencji gruntów. Skarżący domagali się ujawnienia drogi dojazdowej jako odrębnej działki, twierdząc, że ich rodzice otrzymali ją wraz z gruntami z parcelacji majątku w 1946 roku. Analiza materiałów geodezyjnych i kartograficznych wykazała, że przedmiotowa droga nie figurowała w obowiązującym operacie ewidencji gruntów ani w starszych dokumentach, w tym mapach sporządzonych w ramach prac związanych z ustawą o uregulowaniu gospodarstw rolnych czy regulacją hipoteki majątku. Jedynym dokumentem wskazującym na istnienie drogi był szkic projektowanego podziału majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani postępowania. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i jest oparta na dokumentach dotyczących własności nieruchomości, wymienionych w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa. Zapis w ewidencji nie może ustanawiać ani pozbawiać prawa własności. Ujawnienie drogi jako odrębnej działki wymagałoby prawnego usankcjonowania tytułu własności do tej drogi na rzecz skarżących, co nie może być dokonane w postępowaniu ewidencyjnym, a jedynie w drodze odrębnego postępowania sądowego dotyczącego sporu o prawo własności. Skoro skarżący nie wykazali takiego tytułu własności, a jedynie szkic projektowy, sąd uznał brak podstaw do uwzględnienia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może być uwzględniony na podstawie samego szkicu parcelacyjnego bez udokumentowanego tytułu własności do drogi.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z tytułów własności. Zapis w ewidencji nie może ustanawiać ani pozbawiać prawa własności. Ujawnienie drogi wymaga prawnego usankcjonowania tytułu własności, co nie jest możliwe w postępowaniu ewidencyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 20 § ustl pktl i ust 2 pktl

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa art. 12 § ust 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § §1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 7b § ust.2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § §1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § §1 pktl lit a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § §1 pktl lit c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa z dnia 26 października 1971r.

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarki rolnej

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie może rozstrzygać o prawach własności. Ujawnienie drogi w ewidencji wymaga udokumentowanego tytułu własności, a nie samego szkicu parcelacyjnego. Zmiany w ewidencji gruntów nie mogą zastępować postępowania sądowego w sprawie o ustalenie prawa własności.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżących o istnieniu drogi dojazdowej na podstawie szkicu parcelacyjnego z 1946 roku.

Godne uwagi sformułowania

Rejestr gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera dane wynikające z tytułu własności. Zapis w ewidencji gruntów ma charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny oparty jest na dokumentach dotyczących własności nieruchomości. sam zapis w ewidencji gruntów nie może ustanawiać lub pozbawiać kogoś prawa własności.

Skład orzekający

Andrzej Kuba

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Wdowiak

członek

Piotr Borowiecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja roli ewidencji gruntów jako rejestru deklaratoryjnego, nie rozstrzygającego o prawach własności."

Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z ewidencją gruntów i koniecznością udokumentowania tytułu własności do nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą charakteru ewidencji gruntów i odróżnienia jej od postępowania o ustalenie prawa własności, co jest istotne dla praktyków.

Szkic parcelacyjny to nie dowód własności: Sąd wyjaśnia rolę ewidencji gruntów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 1852/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Wdowiak
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia /del/NSA Andrzej Kuba Sędziowie WSA Dorota Wdowiak asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2004r. sprawy ze skargi S. W. i E. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2002r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 §1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art.7b ust.2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U.Nr 30poz.l63 z póź. zmianami/ po rozpatrzeniu odwołania Pani E. Z. i S. W. od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].12.2001r. w sprawie odmowy zmian w operacie ewidencji gruntów wsi [...] gm. [...] polegającej na ujawnieniu jako odrębnej działki drogi do pól i łąk przebiegającej poprzez działki nr nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...], postanawiał utrzymać w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że postępowanie w sprawie drogi dojazdowej wszczęte zostało z wniosku Pani E. Z. i S. W. z dnia 2001-04-[...].
Po analizie materiałów oraz przeprowadzeniu w dniu [...].09.2001 rozprawy, Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia 2001-12-[...] odmówił dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów wsi [...] gm. [...], polegających na ujawnieniu wnioskowanej przez skarżących drogi jako odrębnej działki.
Od decyzji Starosty złożyli w dniu 2002-01-[...] odwołanie Pani Z. E. i Pan W. S., wnosząc ponownie o ujawnienie drogi jako odrębnej działki do pól i łąk przebiegającej poprzez działki [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...].
Jednocześnie stwierdzili, że w/w drogę otrzymali ich rodzice wraz z ziemią z parcelacji majątku [...].
W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że w aktualnie obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków wsi [...] Gm. [...], nie figuruje droga w miejscu i o przebiegu opisanym przez skarżących w odwołaniu jak i wcześniejszym wniosku z 2001-04-[...].
Mapa i operat sporządzony w ramach prac związanych z realizacją ustawy z 26.10.1971r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych (operat [...]) także nie uwidocznił przedmiotowej drogi.
Taki stan rzeczy uwidoczniony został także na mapie powstałej po założeniu ewidencji gruntów wsi [...] (operat [...]) na podstawie pomiaru bezpośredniego w latach 1958-1962.
Operat ten został ogłoszony w dniu [...] marca 1960r. na zebraniu zainteresowanych użytkowników i właścicieli, i przyjęty beż zastrzeżeń przez ówczesnych właścicieli nieruchomości.
Na mapie z "akt w sprawie regulacji hipoteki majątku [...]" (operat [...]), także nie uwidoczniono przedmiotowej drogi.
Jedyny dokument kartograficzny określający drogę w miejscu proponowanym przez skarżących znajduje się w [...] Sądu Rejonowego w [...] w postaci szkicu projektowanego podziału majątku [...].
Na wszelkich dokumentach znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w [...], z obszaru majątku [...], w tym także szkiców parcelacyjnych nie figuruje droga o przebiegu postulowanym przez skarżących.
Dokumenty nadania ziemi wydane dla nieruchomości objętych wnioskiem skarżących są w pełnej zgodności z rejestrem pomiarowym oraz mapą, wykonaną w ramach opracowania do regulacji hipoteki majątku [...] (operat [...]).
Tym samym nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżących, że ich
rodzice otrzymali wtedy drogę dojazdową, gdyż nie została ona wtedy
ujawniona w dokumentach nadania ziemi (wydanych [...] listopada 1946r.), ani
innej w dokumentacji geodezyjnej państwowego zasobu geodezyjno-
kartograficznego.
Sam fakt istnienia opracowania kartograficznego (plan geodezyjny w [...]) nie przesądza o istnieniu takiej drogi w dokumentacji geodezyjnej państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego.
Zasadą jest, że to na podstawie dokumentów tegoż zasobu oznacza się nieruchomości w innych rejestrach państwowych czy księgach wieczystych itp., a nie odwrotnie.
Fakt stwierdzenia różnic w tych danych tj. inna mapa w zasobie a inna w np. [...], nie stanowi dowodu na istnienie tej drogi, a tym samym nie potwierdza istnienia błędów w obowiązującej mapie ewidencji gruntów wsi [...].
Może być natomiast przedmiotem odrębnego postępowania, nie należącego jednak do kompetencji organów administracji geodezyjnej, lecz do właściwego podmiotu nadzorującego księgi wieczyste.
Obecnie obowiązujące tytuły prawne oraz dokumentacja techniczna państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie uwzględnia odrębnej drogi w miejscu wskazanym przez skarżących.
Ujawnienie tej drogi, jako odrębnej działki wiązało by się z koniecznością objęcia praw własności do części gruntów, przez które ta droga miała by przebiegać.
Rejestr gruntów jest jednak wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera dane wynikające z tytułu własności, a przez dokonywanie zmian nie można rozstrzygać o prawach własności.
Dodatkowym pośrednim dowodem braku tej drogi są podejmowane, nieskuteczne działania zmierzające do jej utworzenia (jako drogi gminnej), czy też prowadzenie postępowania przed sądem o ustanowienie drogi koniecznej.
Powyższą ostateczną decyzję Wojewody [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc ojej uchylenie.
Jednocześnie stwierdzili, że przedmiotową drogę otrzymali ich rodzice wraz z gruntami z parcelacji majątku [...].
Dokumenty nadane ziemi są zgodne z rejestrem pomiarowym oraz mapką wykonaną w ramach opracowania do regulacji hipoteki majątku [...].
Zarówno skarżący jak ich poprzednicy prawni korzystali z tej drogi do czasu jej zaorania przez J. M.
Obecnie nie mają żadnej drogi.
W odpowiedzi na skargę Wojewody [...] wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Złożona skarga nie zawiera nowych okoliczności w sprawie.
Wykonane badania istniejących, dokumentów w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie wykazało istnienia błędów w operacie ewidencji gruntów wsi [...] w zakresie objętym postępowaniem na wniosek skarżących.
Rejestr gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera dane wynikające z tytułów własności a przez dokonywanie zmian nie można rozstrzygać własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art.97§l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr.153, poz.1271), który stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -zważył co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż organy obu instancji odnawiając dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi [...] gm. [...] polegającej na ujawnieniu jako odrębnej działki drogi do pól i łąk przebiegających przez działki nr nr [...].[...],[...],[...],[...] oraz [...] nie naruszyły przepisów prawa materialnego a w szczególności art.21 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000r., NrlOO, poz.ł086 z póź. zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200lr. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr381, poz.454) - art.l45§l pktl lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270).
Brak jest również skutecznych zarzutów skarżących odnośnie naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.l45§l pktl lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Zgodnie bowiem z treścią przepisów art.20 ustl pktl i ust 2 pktl Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów jeżeli zostały złożone dla nieruchomości w skład których wchodzą grunty i w ewidencji gruntów wykazuje się takie właściciela nieruchomości.
W myśl natomiast przepisu §12 ust 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200lr. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr38, poz. 454) prawo osób do gruntów uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1. wpisów dokonywany w księgach wieczystych,
2. prawomocnych orzeczeń sądowych,
3. umów zawartych w formie aktu notarialnego,
4. ostatecznych decyzji administracyjnych,
5. dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
6. umów dzierżawy o których mowa w § 11 ustl pkt2.
W niniejszej sprawie skarżący żadnymi z powyżej wymienionych dokumentów nie wykazali, że są właścicielami nieruchomości stanowiącej drogę dojazdową a jedynym źródłem ich roszczenia o dokonanie przedmiotowej zmiany w ewidencji gruntów stanowi parcelacyjny szkic znajdujący się w aktach parcelacji [...].
Zgodnie z tym szkicem na działkach oznaczonych nr nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] uwidoczniono drogę biegnącą od drogi [...]. wzdłuż północnej granicy działki nr [...] w kierunku wschodnim a następnie skręcającym w kierunku południowym i biegnąca przez w/w działki.
Jednak z powyższego zbioru dokumentów [...] nie wynika, że została wydzielona z przedmiotowych działek droga na rzecz innych osób, którzy stali się właścicielami tej drogi.
W kolejnych okresach zakładania ewidencji gruntów 1959-1982 a następnie w okresie uwłaszczenia na podstawie ustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarki rolnej dokonywano aktualizacji operatu ewidencji gruntów, nie zgłoszono zmian w ewidencji poprzez naniesienie drogi dojazdowej na przedmiotowych nieruchomościach.
W aktualnym stanie ewidencji gruntów opartym na dokumentach i aktach własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 26.X.1971r. o uregulowaniu własności gospodarki rolnej nie ma podstaw do dokonywania zmiany w zakresie żądanym przez skarżących przez wydzielenie na ich rzecz drogi dojazdowej na nieruchomości zainteresowanych tylko na podstawie, że w czasie parcelacji w 1946 roku został sporządzony szkic projektujący drogę dojazdową w spornym miejscu.
Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zapis w ewidencji gruntów ma charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny oparty jest na dokumentach dotyczących własności nieruchomości wymienionych w §12 cytowanego wyżej rozporządzenia a sam zapis w ewidencji gruntów nie może ustanawiać lub pozbawiać kogoś prawa własności.
Z ewidencji gruntów jako zbioru informacji wynika, że dokonywanie w nim zmian nie może rozstrzygać o prawie własności ani przedmiocie własności.
Rejestr gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności.
Ujawnienie w ewidencji gruntów przedmiotowej drogi jako odrębnej działki mogłoby nastąpić jedynie po prawnym usankcjonowaniu tytułu własności do tej drogi na rzecz skarżących co nie może być dokonane w postępowaniu ewidencyjnym a jedynie poprzez rozstrzygnięcie sporu co do prawa własności do tej drogi w stosownym postępowaniu sądowym .
Skarżący podejmowali próby usankcjonowania przedmiotowej drogi w innych postępowaniach administracyjnych i sądowych ale bezskutecznie i nie mogą tego dokonać również przez zmianę w ewidencji gruntów z przyczyn podanych wyżej.
Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem to z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI