II SA 1784/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówlasygospodarka leśnanieruchomościplan zagospodarowania przestrzennegodecyzja administracyjnaWSAprawo geodezyjneustawa o lasach

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie zmiany użytku gruntowego z "terenów mieszkaniowych" na "lasy" dla działek Nadleśnictwa P., wskazując na potrzebę wyjaśnienia związku budynków z gospodarką leśną i braku planu urządzenia lasu.

Nadleśnictwo P. wnioskowało o zmianę użytku gruntowego z "terenów mieszkaniowych" (B) na "lasy" (Ls) dla działek położonych w mieście P., argumentując, że znajdują się na nich budynki wykorzystywane na potrzeby gospodarki leśnej, w tym mieszkania służbowe. Starosta odmówił zmiany, powołując się na miejskie przeznaczenie działek w planie zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor utrzymał decyzję w mocy. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, czy budynki są wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej i czy istnieje plan urządzenia lasu, co jest kluczowe dla takiej zmiany.

Sprawa dotyczyła skargi Nadleśnictwa P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany użytku gruntowego z "terenów mieszkaniowych" (B) na "lasy" (Ls) dla działek położonych w mieście P. Nadleśnictwo argumentowało, że na działkach znajdują się budynki związane z gospodarką leśną, w tym budynki mieszkalne dla pracowników. Organy administracji odmówiły zmiany, wskazując na przeznaczenie działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny mieszkaniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły w sposób należyty kluczowych kwestii, w szczególności związku budynków i budowli z gospodarką leśną oraz tego, czy został sporządzony plan urządzenia lasu. Sąd podkreślił, że definicja lasu obejmuje grunty związane z gospodarką leśną, a sposób wykorzystania budynków przez nadleśnictwo jako jednostkę Lasów Państwowych powinien być podstawą do zmiany wpisu w ewidencji, jeśli jest związany z gospodarką leśną. Brak planu urządzenia lasu, który jest podstawą wpisu do ewidencji dla lasów zarządzanych przez Lasy Państwowe, stanowił istotne naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli budynki i budowle są wykorzystywane przez nadleśnictwo jako jednostkę organizacyjną Lasów Państwowych dla potrzeb gospodarki leśnej, grunt pod nimi może odpowiadać pojęciu lasu związanego z gospodarką leśną. Kluczowe jest ustalenie tego związku oraz posiadanie planu urządzenia lasu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że definicja lasu w ustawie o lasach obejmuje grunty związane z gospodarką leśną. Kluczowe jest ustalenie, czy budynki i budowle na działkach są faktycznie wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej przez nadleśnictwo. Samo przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego lub obecny zapis w ewidencji gruntów nie wyklucza takiej kwalifikacji, jeśli istnieje bezpośredni związek z gospodarką leśną. Brak planu urządzenia lasu, który jest podstawą wpisu do ewidencji dla lasów zarządzanych przez Lasy Państwowe, uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.l. art. 3 § ust. 2

Ustawa o lasach

Definiuje las, w tym jako grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, w tym naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.g.k. art. 20

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Określa informacje, jakie powinna zawierać ewidencja gruntów i budynków, w tym rodzaj użytków gruntowych.

p.g.k. art. 23

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Określa, że zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne.

p.g.k. art. 3a

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Stanowi, że ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.

u.l. art. 6 § pkt 1

Ustawa o lasach

Określa, że przez gospodarkę leśną rozumie się działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania drewna i innych produktów leśnych, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Sąd interpretuje to jako bezpośrednie prowadzenie działalności tego rodzaju.

u.l. art. 4

Ustawa o lasach

u.l. art. 35

Ustawa o lasach

u.l. art. 20 § ust. 2

Ustawa o lasach

Stanowi, że w ewidencji gruntów uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasu.

u.l. art. 21 § ust.1 pkt 1

Ustawa o lasach

Określa, że plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest dla lasów będących w zarządzie Lasów Państwowych na zlecenie i koszt Lasów Państwowych.

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Nakazuje organom podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Nakazuje organom wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji zbyt wąsko zinterpretowały termin "gospodarka leśna". Wpis w ewidencji gruntów jest nieaktualny i nie odzwierciedla obecnego stanu faktycznego. Należy wyjaśnić związek budynków z gospodarką leśną i sprawdzić istnienie planu urządzenia lasu.

Odrzucone argumenty

Przeznaczenie działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny mieszkaniowe wyklucza zmianę użytku na las. Lokalizacja działek w granicach miasta P. wyklucza bezpośredni związek z gospodarką leśną.

Godne uwagi sformułowania

Organy ograniczyły się do ustalenia co znajduje się na przedmiotowych działkach. Nie wyjaśniły natomiast sposobu wykorzystywania budynków i budowli przez nadleśnictwo jako jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych. Jeżeli bowiem budynki i budowle są wykorzystywane przez nadleśnictwo jako jednostkę organizacyjna Lasów Państwowych dla potrzeb gospodarki leśnej w tym również dla zrealizowania potrzeb mieszkaniowych pracowników nadleśnictwa, grunt pod budynkami odpowiada pojęciu lasu. Ale to przecież dane zawarte w ewidencji stanowią podstawę planowania przestrzennego a nie odwrotnie.

Skład orzekający

Andrzej Kuba

przewodniczący

Dorota Wdowiak

sprawozdawca

Piotr Borowiecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"las\" w kontekście gruntów związanych z gospodarką leśną, znaczenie planu urządzenia lasu dla ewidencji gruntów, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Nadleśnictwa i gruntów w mieście, wymaga istnienia planu urządzenia lasu lub jego braku jako kluczowego elementu oceny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między formalnym przeznaczeniem terenu a faktycznym sposobem jego wykorzystania, a także podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia ewidencji gruntów i planowania przestrzennego w kontekście gospodarki leśnej.

Czy budynki Nadleśnictwa w centrum miasta to nadal "las"? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 1784/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący/
Dorota Wdowiak /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Andrzej Kuba Sędziowie WSA Dorota Wdowiak (spr.) asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków miasta P. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2001 roku Nr [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] po rozpoznaniu odwołania Nadleśnictwa P. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P. Nr [...] z [...].12.2001 r. w sprawie odmowy zmiany użytku gruntowego z terenów mieszkaniowych (B) na lasy (Ls) w działkach [...][...][...][...].
Powyższa decyzja zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:
Nadleśnictwo P. wystąpiło o zmianę zapisów w ewidencji gruntów miasta P. w zakresie istniejących użytków (B) na użytek (Ls) w działkach [...][...][...][...]. Konieczność zmian uzasadniano obecnym charakterem tych nieruchomości. Są na nich położone budynki wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej w tym również dla zrealizowania potrzeb mieszkaniowych pracowników Nadleśnictwa P. w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o lasach /Dz.U. z 2000 roku Nr 56, poz 679/.
Starosta P. w trakcie postępowania ustalił, że na działce nr [...] znajduje się budynek stanowiący siedzibę Nadleśnictwa oraz budynek mieszkalny i garaże, na działce nr [...] budynek osady służbowej strażnika leśnego, na działkach [...][...] budynek osady służbowej nadleśniczego. Wszystkie działki położone są w granicach administracyjnych miasta P.. Ich lokalizacja, zdaniem Starosty, wyklucza bezpośredni związek z gospodarką leśną, a zatem brak jest podstaw do zmiany obecnego użytku (B) na użytek (Ls) w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o lasach i decyzją z dnia 21 grudnia 2001 roku Nr RG 7437/9/2001 odmówił wnioskowanych przez Nadleśnictwo zmian w ewidencji gruntów miasta P..
Od decyzji Starosty odwołanie złożyło Nadleśnictwo P..
W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że przedmiotowe działki w zakresie użytków w ewidencji gruntów zostały ujawnione na podstawie operatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla miasta P.. Na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego przez Radę Miejską uchwałą z dnia [...] stycznia 1998 roku przedmiotowe działki mają następujące przeznaczenie:
- dz. Nr [...] -zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z usługami centrotwórczymi,
- dz. Nr [...] - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z usługami podstawowymi,
- dz. Nr [...][...] - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z usługami podstawowymi.
Zapisy operatu ewidencji gruntów miasta P. w zakresie działek [...][...][...][...] są zgodne ze stanem wynikającym z w/w dokumentów. Działki gruntu, na których znajdują się budynki mieszkalne położone są w terenie zurbanizowanym miasta P., w jego granicach administracyjnych, a tym samym przebywanie w nim pracowników Nadleśnictwa nie wypełnia kryterium miejsca wykonywanej pracy. Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowych działek nie przewiduje ich przeznaczenia pozostającego w bezpośrednim związku z gospodarką leśną.
Tym samym decyzja Starosty, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] odpowiada prawu.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] złożyło Nadleśnictwa P. wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzuciło obu organom zbyt wąskie tłumaczenie terminu "gospodarka leśna". Wniosek o zakwalifikowanie przedmiotowych działek jako obszaru leśnego jest uzasadniony. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta P. z 1998 roku oparty na klasyfikacji gruntów z lat 1962-1963 nie uwzględnia istniejącego stanu faktycznego, a wpis w ewidencji gruntów jest nieaktualny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U.00.100.1086/ określone zostały informacje, jakie powinna zawierać ewidencja gruntów i budynków. Jeżeli chodzi o grunty to informacja ta dotyczy ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały złożone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela.
Zgodnie z art. 23 ustawy właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków można, więc dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sadowe lub akty notarialne.
Skarżące Nadleśnictwo P. domaga się wydania decyzji zmieniającej zapis w ewidencji gruntów z rodzaju użytku – grunty zabudowane mieszkalne na użytek – lasy i grunty leśne w działkach oznaczonych numerami [...][...][...][...] położonych w mieście P.. Jako podstawę zmiany wskazuje art. 3 pkt 2 ustawy z 28 września 1991 roku o lasach. Zdaniem skarżącego przedmiotowy grunt jest gruntem związanym z gospodarką leśną.
Zgodnie z art. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Pojęcie lasu definiuje w art. 3 ustawa z dnia 28 września 1991 roku /Dz.U.00.56.679. ze zm./. Wedle tego przepisu lasem jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowanie drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
W niniejszej sprawie chodzi o rozumienie lasu jako gruntu związanego z gospodarką leśną.
Pojęcie gospodarki leśnej określa art. 6 pkt 1 ustawy o lasach. Rozumie się przez nią działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu – drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. W przepisie tym, zdaniem sądu, chodzi o bezpośrednie prowadzenie działalności gospodarczej tego rodzaju. Ten typ dzielności prowadzą właśnie nadleśnictwa i nadleśniczy zgodnie z art. 4 i 35 ustawy o lasach. [...] Lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe. W ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą między innymi gospodarkę leśną. Nadleśniczy zaś prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie planu urządzenia lasu oraz odpowiada za stan lasu.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że obecne zapisy w ewidencji gruntów miasta P. w zakresie działek [...][...][...][...] są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i mają przeznaczenie jako grunty zabudowane mieszkalne. Ale to przecież dane zawarte w ewidencji stanowią podstawę planowania przestrzennego a nie odwrotnie. Skarżący nie domaga się zmiany operatu gleboznawczego, ale zmiany zapisów w ewidencji spowodowanych obecnym charakterem nieruchomości.
Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasu
Zdaniem sądu sprawa nie została należycie wyjaśniona. Oba organy ograniczyły się do ustalenia co znajduje się na przedmiotowych działkach. Nie wyjaśniły natomiast sposobu wykorzystywania budynków i budowli przez nadleśnictwo jako jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych. Jeżeli bowiem budynki i budowle są wykorzystywane przez nadleśnictwo jako jednostkę organizacyjna Lasów Państwowych dla potrzeb gospodarki leśnej w tym również dla zrealizowania potrzeb mieszkaniowych pracowników nadleśnictwa, grunt pod budynkami odpowiada pojęciu lasu. Powyższe dane winny wynikać z planu urządzenia lasu. Tego planu brak. Żaden z organów nie zażądał go od nadleśnictwa
Brak ustaleń w powyższym zakresie uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę należy ustalić czy został sporządzony plan urządzenia lasu to on bowiem stanowi podstawę wpisu do ewidencji (art. 20 ust. 2 ustawy). Nadleśnictwo P. winno mieć sporządzony plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu. Ten obowiązek wynika z rozdziału IV ustawy o lasach. Zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 1) plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest dla lasów będących w zarządzie Lasów państwowych – na zlecenie i koszt Lasów Państwowych.
Przy rozpoznaniu sprawy doszło więc do naruszenia art. 7 i 77 kpa. Naruszenie powyższych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie 145 & 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku /Dz.U.Nr 153 poz. 1270/ sąd orzekl jak w sentencji wyroku.
Mimo uwzględnienia skargi sąd nie orzekł o wykonalności decyzji z uwagi na brak przedmiotu wykonalności

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI