II SA 1649/96

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-02-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
rejestracja pojazdówsamochody ciężarowesamochody osoboweprawo o ruchu drogowymdecyzja administracyjnahomologacjanieważność decyzjipostępowanie administracyjneProkuratorSKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje umarzające postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rejestracji pojazdów jako ciężarowych, wskazując na potrzebę ponownego zbadania, czy decyzje te zostały wydane.

Prokurator Okręgowy złożył wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdów jako ciężarowych, wskazując na brak wymaganych homologacji i fałszowanie dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając brak decyzji administracyjnych w tej sprawie, a jedynie wydanie dowodów rejestracyjnych. WSA uchylił decyzje SKO, uznając, że Kolegium nie zbadało wystarczająco możliwości wydania decyzji w formie ustnej i nie oceniło zebranego materiału dowodowego.

Sprawa dotyczyła wniosków Prokuratora Okręgowego o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdów jako ciężarowych, które miały być wydane z rażącym naruszeniem prawa, w tym bez wymaganych świadectw homologacji. Prokurator wskazywał na fałszowanie dokumentów i rejestrowanie samochodów osobowych jako ciężarowych bez faktycznych przeróbek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, argumentując, że w aktach brak jest decyzji administracyjnych w przedmiocie zmiany rodzaju pojazdu, a jedynie wydano dowody rejestracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje SKO, uznając, że Kolegium przedwcześnie umorzyło postępowanie. Sąd podkreślił, że rejestracja pojazdu oraz zmiana jego rodzaju następuje w drodze decyzji administracyjnej, która może być wydana również w formie ustnej. WSA wskazał na potrzebę ponownego zbadania materiału dowodowego, w tym wyjaśnienia wątpliwości dotyczących wydania dowodów rejestracyjnych i adnotacji na dokumentach, aby ustalić, czy decyzje o rejestracji jako ciężarowych faktycznie zapadły i czy były wadliwe. Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej decyzji Prezydenta Miasta, wobec cofnięcia skarg przez Prokuratora.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wydanie dowodu rejestracyjnego nie jest decyzją administracyjną, jednakże samo dokonanie wpisu w dowodzie rejestracyjnym może stanowić istotny dowód na podjęcie decyzji administracyjnej w formie ustnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Kolegium przedwcześnie umorzyło postępowanie, nie badając możliwości wydania decyzji w formie ustnej i nie oceniając materiału dowodowego, który pośrednio wskazywał na podjęcie takich decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

p.s.a. art. 145 § 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

prd art. 73 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rejestracja pojazdu następuje w drodze decyzji administracyjnej.

p.w.u.p. art. 97

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres działania sądów administracyjnych.

p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

p.s.a. art. 111 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Łączne rozpoznawanie spraw.

p.s.a. art. 161 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania sądowego w przypadku cofnięcia skargi.

p.s.a. art. 60

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Cofnięcie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

prd art. 68 § 9

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Wymóg posiadania świadectwa homologacji przy zmianie rodzaju pojazdu na ciężarowy.

prd art. 72 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Wymóg posiadania świadectwa homologacji przy zmianie rodzaju pojazdu na ciężarowy.

prd art. 78 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Wymóg posiadania świadectwa homologacji przy zmianie rodzaju pojazdu na ciężarowy.

Dz. U. Nr 59, poz.632 ze zm. art. 14 § 2

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów

Wymóg posiadania świadectwa homologacji przy zmianie rodzaju pojazdu na ciężarowy.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku braku przedmiotu postępowania.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 14 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Forma pisemna decyzji.

k.p.a. art. 14 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Forma ustna decyzji.

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji.

k.p.a. art. 162

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania według praworządności i interesu społecznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rejestracja pojazdu i zmiana jego rodzaju następuje w drodze decyzji administracyjnej, która może być wydana w formie ustnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zbadało wystarczająco materiału dowodowego i przedwcześnie umorzyło postępowanie. Zmiana rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy wymaga świadectwa homologacji.

Odrzucone argumenty

Dowód rejestracyjny nie jest decyzją administracyjną, a jedynie czynnością materialno-techniczną. W aktach brak jest pisemnych decyzji administracyjnych o zmianie rodzaju pojazdu.

Godne uwagi sformułowania

akt rejestracji nosi cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym wydanie dowodu rejestracyjnego nie jest tożsame z wydaniem decyzji administracyjnej decyzje takie mogły być wydane w formie ustnej

Skład orzekający

Anna Lechowska

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Józefczyk

sędzia

Joanna Zdrzałka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia decyzji administracyjnej w kontekście rejestracji pojazdów i zmiany ich rodzaju, a także obowiązki organów w zakresie badania materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rejestracją pojazdów i zmianą ich parametrów w okresie obowiązywania wskazanych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z rejestracją pojazdów, które mogą mieć znaczenie dla wielu obywateli i przedsiębiorców. Wyjaśnia, czym jest decyzja administracyjna w praktyce.

Czy dowód rejestracyjny to decyzja? WSA wyjaśnia kluczowe kwestie w sprawach rejestracji pojazdów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 1208/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-02-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Anna Lechowska /spr./ Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant: referent stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skarg Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia[...] kwietnia 2002r. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdów oraz ze skarg Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie na decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].11.1999r., [...].12.1999r., [...].12.1999r., [...].12.1999r., [...].08.1999r., [...].07.1999r., [...].06.1999r. - wszystkie bez numerów w przedmiocie rejestracji pojazdów 1. uchyla zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nimi w mocy decyzje tegoż organu z dnia [...].09.2001 r., [...], z dnia [...].10.2001 r., nr [...], z dnia [...].10.2001 r. nr [...], z dnia [...].10.2001 r. nr [...], z dnia [...].09.2001 r. nr [...] z dnia [...].10.2001 r. nr [...], z dnia [...].10..2001 r. nr [...], 2. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zaskarżonych decyzji Prezydenta Miasta [...].
Uzasadnienie
SA/Rz 1208/02
U Z A S A D N I E N I E
Prokurator Okręgowy w Rzeszowie złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] wniosek dnia 21 marca 2001 r. Nr [...], z którego wynika, że w toku śledztwa o wyłudzenie podatku VAT ustalono, iż firmy zajmujące się przeróbkami samochodów osobowych na ciężarowe – między innymi "R." w K., działająca , jako spółka cywilna dokonywała zakupów samochodów osobowych a następnie rejestrowała je na nazwiska wspólników. W odstępie kilku dni a nawet w tym samym dniu przedkładała wnioski o dokonanie zmian w dowodach rejestracyjnych, dotyczących rodzaju samochodu, z osobowego na ciężarowy, dołączając dokumenty, w których diagności poświadczali nieprawdę w kwestii dokonania zmian konstrukcyjnych. Na ich podstawie wspólnicy tych firm uzyskiwali dowody rejestracyjne, w których samochody te wpisane były, jako ciężarowe. Następnie, jako takie były odsprzedawane klientom, bez przeróbek i badań diagnostycznych. Podrobienia dotyczyły zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach technicznych, i opisach zmian dokonywanych w pojeździe a także faktur VAT odnośnie sprzedaży samochodów ciężarowych. Przedstawiając te okoliczności, Prokurator domagał się wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu samochodów, jako ciężarowych, z powodu ich wydania z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 kpa.
Wniosek dotyczył między innymi :
1.samochodu marki Peugeot 406, Nr rej. [...], zarejestrowanego pierwotnie , jako osobowy na podstawie decyzji podjętej z up. Prezydenta Miasta [...] przez Zastępcę Naczelnika Wydz. Spraw Obywatelskich, datowanej na dzień [...]. l1. 1999 r.
2.samochodu marki Renault Clio 1,2, Nr rej. [...], zarejestrowanego pierwotnie , jako osobowy na podstawie decyzji podjętej z up. Prezydenta Miasta [...] przez Zastępcę Naczelnika Wydz. Spraw Obywatelskich, datowanej na dzień [...]. 12. 1999 r.
3. Peugeot 306, Nr. rej. [...], zarejestrowanego pierwotnie , jako osobowy na podstawie decyzji podjętej z up. Prezydenta Miasta [...] przez Zastępcę Naczelnika Wydz. Spraw Obywatelskich, datowanej na dzień [...]. 12. 1999 r.
4. Peugeot 306, Nr rej. [...], zarejestrowanego pierwotnie , jako osobowy na podstawie decyzji podjętej z up. Prezydenta Miasta [...] przez Zastępcę Naczelnika Wydz. Spraw Obywatelskich, datowanej na dzień [...]. 12. 1999 r.
5. Mercedes E 200, Nr rej. [...] zarejestrowanego pierwotnie , jako osobowy na podstawie decyzji podjętej z up. Prezydenta Miasta [...] przez Zastępcę Naczelnika Wydz. Spraw Obywatelskich, datowanej na dzień [...].08.1999r.
6. Renault Kangoo, Nr rej [...], zarejestrowanego pierwotnie , jako osobowy na podstawie decyzji podjętej z up. Prezydenta Miasta [...]przez Zastępcę Naczelnika Wydz. Spraw Obywatelskich, datowanej na dzień [...].07. 1999 r.
7. Toyota Yaris, Nr rej. [...], zarejestrowanego pierwotnie , jako osobowy na podstawie decyzji podjętej z up. Prezydenta Miasta [...] przez Zastępcę Naczelnika Wydz. Spraw Obywatelskich, datowanej na dzień [...].06. 1999 r
Decyzjami kolejno :
1. z dnia [...]września 2001 r. Nr [...]
2. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]
3. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]
4. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]
5. z dnia [...] września 2001 r. Nr [...]
6. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]
7. z dnia [..] października 2001 r. Nr [...]
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło w oparciu o art. 105 Kpa postępowanie wszczęte tym wnioskiem.
W ich uzasadnieniach wyraziło pogląd, że wobec braku decyzji o zmianie decyzji o rejestracji, dokonanej decyzjami opisanymi na wstępie, którymi zarejestrowano je jako osobowe, nie istnieje przedmiot postępowania. Jedyną bowiem czynnością organu rejestrującego, po wydaniu decyzji o zarejestrowaniu samochodów, jako osobowych było wydanie dowodów rejestracyjnych zawierających w pozycji "rodzaj i przeznaczenie pojazdu" wpis "ciężarowy" . Wydanie dowodu rejestracyjnego nie jest tożsame z wydaniem decyzji administracyjnej rozstrzygającej w przedmiocie rejestracji pojazdu.
Prokurator Okręgowy w Rzeszowie złożył wnioski o ponowne rozpatrzenie tych spraw, domagając się stwierdzenia nieważności rejestracji wymienionych w nich samochodów, bowiem ich rejestracja, jako samochodów ciężarowych dokonana bez świadectwa homologacji, rażąco narusza prawo.
Polemizując ze stanowiskiem zakwestionowanej wnioskiem decyzji, Prokurator - odwołał się do uchwały NSA z dnia 15 listopada 1999 r. OPK 25/99 ONSA 2000/2/55 i stwierdził, że rejestracja pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm. ) następuje w drodze decyzji administracyjnej. W takiej też formie dokonywana jest zmiana wpisu w dowodzie rejestracyjnym dotycząca rodzaju i przeznaczenia pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami kolejno
1. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...]
2. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...]
3. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...]
4. z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...]
5. z dnia [...] maja 2002 r. Nr [..]
6. z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...]
7. z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...]
utrzymało w mocy własne decyzje wymienione wyżej. .
W ich uzasadnieniach, nie negując poglądu Prokuratora i NSA wyrażonego w cytowanej przezeń uchwale, iż rejestracja pojazdu następuje w drodze decyzji administracyjnej a także w uchwałach NSA z dnia 23 października 2000 r. i 18 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 17/00 i OPK18/00, iż przy zmianie rodzaju samochodu na ciężarowy niezbędne jest przedłożenie świadectwa homologacji, Kolegium podkreśliło , iż w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, by decyzje , których nieważność miałaby być stwierdzona zostały wydane. W aktach sprawy brak bowiem decyzji, a wydanie dowodu rejestracyjnego nie jest decyzją a jedynie czynnością materialno-techniczną. Zdaniem Kolegium nie można domniemywać z zapisu w dowodzie rejestracyjnym faktu wydania decyzji administracyjnej o zmianie rodzaju i przeznaczenia pojazdu.
Skargi na te decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Prokurator Okręgowy w Rzeszowie domagając się stwierdzenia decyzji zaskarżonych oraz poprzedzających je decyzji o umorzeniu postępowania a także podjętych z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego [...] decyzji o rejestracji tych samochodów, poprzez uczynienie stosownej adnotacji w dowodach rejestracyjnych wydanych przy ich rejestracji , jako osobowych.
Decyzjom Kolegium zarzucił rażące naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przez uznanie, że zmiana w dowodzie rejestracyjnym, polegająca na zmianie wpisu rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy nie stanowi decyzji o rejestracji, choć w świetle przepisów prawa i orzecznictwa jest to decyzja administracyjna.
Decyzjom Prezydenta Miasta zarzucił naruszenie art. 68 ust. 9, art. 72 ust 1 pkt 3 i art. 78 ust 2 pkt 2 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz. U. Nr 59, poz.632 ze zm. ) zaistniałe na skutek rejestracji samochodu, jako ciężarowego, z pominięciem wymaganego przepisami zaświadczenia homologacyjnego, które na zasadzie wyłączności jest podstawą do uznania, że nastąpiła zmiana samochodu osobowego na ciężarowy.
We wnioskach skarg, Prokurator domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji Kolegium oraz utrzymanych nią w mocy decyzji tego organu umarzających postępowanie z jego wniosku, jak również opisanych w skardze decyzji Prezydenta Miasta [...].
W uzasadnieniu skargi przedstawił przebieg postępowania w sprawie z jego wniosku.
Dodatkowo podniósł, że rejestracja samochodu następuje w drodze decyzji administracyjnej (patrz; cytowana już uchwała NSA z 15 listopada 1999r. OPK 24/99)
Zmiana wpisu w dowodzie rejestracyjnym, co do rodzaju samochodu również winna przybierać postać decyzji administracyjnej, jako, że w takiej sytuacji dochodzi do zmiany przeznaczenia samochodu dopuszczonego do ruchu.
Rejestracja pojazdu w świetle cytowanej uchwały jest autorytatywną konkretyzacją sytuacji prawnej podmiotu, co oznacza, że jest ona decyzją w rozumieniu materialnoprawnym. Decyzja o rejestracji, jako uwzględniająca wniosek strony nie musi zawierać wszystkich elementów przewidzianych w art. 107 §1 kpa. Może być ona wydana w formie ustnej, bowiem nie sprzeciwiają się temu przepisy ustawy a przemawia za tym interes strony.
Dotyczy to także zmiany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, w tym takiej, jaka miała miejsce w sprawach
Oznacza to, że decyzje Kolegium wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa ( art. 73 ustawy ). Naruszenie to skutkuje pozostawaniem w obrocie prawnym rejestracji nie odpowiadającej wymogom ustawy i niemożliwej do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Z mocy bowiem art. 68 ust. 9, 72 ust. 1 pkt 3 i 78 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 14 powoływanego rozporządzenia jedyną podstawą zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy może być świadectwo homologacji a nie zaświadczenie o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu. Dał temu wyraz NSA w uchwałach z 30 października 2000 r., OPK 17/00 a także w wyrokach z dnia 29 sierpnia 1997 r. II SA 1649/96 i 30 kwietnia 1998 r. II SA 1555/88. Oznacza to także wadliwość zaskarżonej decyzji Prezydenta, którą wydano bez świadectwa homologacji.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonych decyzji.
W polemice ze skargami zaznaczyło, iż nie podziela tego ich poglądu , z którego wynika, że zmiana wpisu w dowodzie rejestracyjnym odnośnie rodzaju samochodu jest decyzją administracyjną. Skoro bowiem sam dowód rejestracyjny nie jest decyzją, także czynność wprowadzenia w nim zmian ( wpisów ) nie może być traktowana , jako podejmowanie decyzji a jedynie następstwo jej wcześniejszego podjęcia. Nie może stanowić takiej decyzji, wcześniejsza decyzja o rejestracji tego samochodu jako osobowego, bowiem wtedy spełniałaby dwie funkcje, raz byłaby źródłem uprawnienia wynikającego z rejestracji samochodu osobowego a raz ciężarowego.
Jeśli więc decyzja o wprowadzeniu zmian w dowodzie rejestracyjnym odnośnie rodzaju pojazdu nie istnieje, to postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności jest bezprzedmiotowe,
Kolegium wyjaśniło też , że nie jest zobligowane do odpowiedzi na skargi, w zakresie jakim kwestionują one decyzję innego organu ( Prezydenta Miasta ), jednak zauważa , że były one zgodne z wnioskiem i świadectwem homologacji, zarejestrowano nimi bowiem przedmiotowe samochody, jako samochody osobowe.
W piśmie, które wpłynęło przed rozprawą Prokurator cofnął skargi na wymienione na wstępie decyzje podjęte z upoważnienia Prezydenta Miasta i zmodyfikował wnioski odnośnie pozostałych zaskarżonych decyzji, domagając się ich uchylenia.
Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. Sąd, w oparciu o przepis art. 111 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), zarządził połączenie spraw ze skarg Prokuratora oznaczonych sygn. akt SA Rz/1208/02, 1209/02, 1214/02, 1217/02, 1246/02, 1247/02 i 1248/02 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, albowiem pozostają one w związku wynikającym z tożsamości stron , podstawy prawnej skarg i prawie identycznych stanów faktycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ), zwanej dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( a do takich należy sprawa niniejsza ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), zwanej skrótem u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( §1).
Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2 ).
Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( §1).
Poddawszy zaskarżone decyzje takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że wydano je z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw, co uzasadnia uwzględnienie skarg.
Na wstępie przedstawić należy przepisy prawa materialnego, które miały w sprawach zastosowanie. Są to unormowania Rozdziału 2 " Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu", zamieszczone w Dziale III " Pojazdy" ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602, ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepisy te (art. 71 -82 ) nie określają wprost, w jakiej formie dokonuje się rejestracji pojazdów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia ta została jednak wyjaśniona i za utrwalony należy uznać pogląd, że sprawa o zarejestrowanie pojazdu rozstrzygana jest w drodze decyzji administracyjnej, która może nie zawierać wszystkich elementów decyzji określonych w art. 107 § l Kodeksu postępowania administracyjnego (patrz:. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999r., sygn. akt OPK 24/99 i sygn. akt OPK 25/99 - ONSA z 2000r, Nr 2, póz. 54 i 55). W uchwałach tych podkreślono, że o tym, czy dany akt administracyjny jest decyzją, przesądza nie jego nazwa lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego tę sprawę. Za decyzję, w poglądach judykatury, uznaje się jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnej sprawy, podejmowane w sferze stosunków zewnętrznych, poza systemem organów państwowych i podległych im jednostek.
Tego rodzaju cechom odpowiada rejestracja pojazdu, przyznająca wnioskodawcy uprawnienie do uczestniczenia w ruchu drogowym pojazdem o określonej tożsamości . Rozstrzyga ona także o identyfikacji pojazdu, jego właściciela oraz technicznej sprawności pojazdu, Przyznanie wspomnianego uprawnienia wymaga ze strony organu administracji publicznej autorytatywnej konkretyzacji normy prawnej regulującej rejestrację pojazdu ( art. 71 i 72 w zw. z art.66 ustawy), co sprawia , że akt rejestracji nosi cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym.
Rejestracja pojazdu ma przy tym charakter złożony, bowiem wymaga wydania decyzji o rejestracji, której następstwem jest dokonanie czynności materialno-technicznej w postaci wydania dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Dowód rejestracyjny pełni w tej sytuacji podwójną rolę, jako że jednej strony potwierdza wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu a z drugiej jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu ( art. 71 ust. 1 i 73 ust. 1 ustawy).
Decyzja w sprawie rejestracji pojazdu może mieć formę pisemną (art. 14 § l K.p.a.) lub ustną (art. 14 § 2 K.p.a.)
W niniejszych sprawach zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i Prokurator Okręgowy są zgodni co do tego, iż rejestracji pojazdu dokonuje się w drodze decyzji administracyjnej. Niespornym pomiędzy stronami jest też i to, że zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy następuje w tym samym trybie. Prokurator jednakowoż uważa, że dokonanie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zmiany wpisu dotyczącego rodzaju i przeznaczenia pojazdu jest decyzją administracyjną (wynika to w sposób jednoznaczny z jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji), zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze wychodzi z założenia, iż dowód rejestracyjny jest wydawany na podstawie uprzedniej decyzji administracyjnej w sprawie rejestracji pojazdu albo decyzji w sprawie zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu, posiadającej - jak należy sądzić z jego wywodów - wyłącznie formę pisemną.
Zdaniem Sądu stanowisko prezentowane przez Prokuratora nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w przepisach prawa, a w szczególności w art. 73 ust. l ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zarówno rejestracja samochodu, jak i zmiana rodzaju i przeznaczenia samochodu już zarejestrowanego wymaga bowiem wydania decyzji, z tym, że decyzja ta nie musi mieć, co już podkreślono formy pisemnej, jak również nie musi zawierać wszystkich wymienionych w art. 107 §1 kpa składników.
Decyzja w sprawie zmiany rodzaju i przeznaczenia samochodu osobowego na ciężarowy może być wydana przede wszystkim na podstawie świadectwa homologacji stwierdzającego rodzaj konkretnego pojazdu samochodowego, jako ciężarowy (vide: art. 68 ust. l, 2 i 9 ustawy oraz uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2000r, sygn. akt OPK 18/00 - ONSA z 2001r. Nr 3, póz. 102 i z dnia 23 października 2000r., sygn. akt OPK 17/00 - ONSA z 2001 r. Nr 2, póz. 62). Rozstrzygnięcie w tej kwestii może nastąpić w trybie art. 155 K.p.a., ewentualnie poprzez wydanie "nowej" decyzji na samochód ciężarowy, po uprzednim stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o rejestracji samochodu osobowego (art. 162 K.p.a.).
Samo dokonanie wpisu w dowodzie rejestracyjnym warunku takiego nie spełnia, aczkolwiek stanowi istotny dowód, iż decyzja taka, w formie niekoniecznie pisemnej, została przez organ podjęta.
Przy takim stanowisku Sądu, sporną w rozpoznawanych sprawach jest kwestia istnienia decyzji, mocą której dokonano zmian co do rodzaju pojazdów (z samochodów osobowych na ciężarowe), które to decyzje stanowiły podstawę do wydania dowodów rejestracyjnych na samochody ciężarowe.
Kolegium umarzając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących rejestracji samochodów ciężarowych przyjęło, że decyzje w sprawie zmiany rodzaju i przeznaczenia przedmiotowych samochodów nie zostały wydane, jako że w aktach administracyjnych brak jest pisemnych decyzji w sprawie "przerejestrowania" samochodów osobowych na ciężarowe.
Takie stanowisko jest przedwczesne , bowiem jak Sąd wcześniej zaznaczył decyzje takie mogły być wydane w formie ustnej.
Z akt spraw wynika, że podejmując zaskarżone decyzje Kolegium nie rozważało tej możliwości, czego dowodzi nie nawiązanie do stanów faktycznych w poszczególnych sprawach, które choć zbliżone, cechują się jednak pewnymi odrębnościami.
I tak :
we wszystkich sprawach wnioski o zarejestrowanie pojazdów, jako osobowych złożyli wspólnicy spółki cywilnej" R. w Krośnie D. H. lub A. K. We wnioskach tych zaznaczono, że dotyczą one rejestracji samochodów osobowych. Odmienne były daty wniosków , niekiedy wydania decyzji o rejestracji i wydania dowodu rejestracyjnego.
W każdym przypadku wspólnicy składali zawiadomienie o dokonaniu zmiany samochodu osobowego na ciężarowy, w którym jako załączniki wymieniano zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych , opis zmian dokonanych w pojeździe a niekiedy dowód rejestracyjny, którego seria i Nr był wymieniony nie we wszystkich przypadkach. Na dokumentach ( świadectwo homologacji, faktura ) przedstawionych przy rejestracji są odciśnięte pieczęcie o treści "pojazd został zarejestrowany w Urzędzie Miejskim [...] pod Nr..", który wpisany jest ręcznie . Ręcznie też wpisywano datę . Pod pieczęcią figuruje nieczytelny podpis.
Pojazdy co do zasady były rejestrowane, jako osobowe w dacie złożenia wniosku ( [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] ). Odnośnie jednakowoż samochodu [...] podpis wydającego decyzję datowany jest na 27 grudnia 1999 r., podczas gdy wniosek datowany jest na 28 grudnia 1999 r i na tę datę opiewa decyzja w nagłówku i wpisy na pieczęciach potwierdzających rejestrację na świadectwie homologacji.
Zawiadomienia o zmianie rodzaju samochodu (na ciężarowy) pochodzą z dnia wydania decyzji o rejestracji samochodu ([...], [...] ) lub są późniejsze o jeden dzień ( [...], [...], [...], [...], [...]).
W większości akt znajduje się dowód rejestracyjny samochodu z wpisem odnośnie rodzaju "osobowy". W trzech sprawach jednak dowodów takich brak. Dotyczy to samochodów o Nr rej. [...], [...] i [...] . Pojawia się zatem wątpliwość, czy dowody te zostały w ogóle wydane a w tych sprawach, w których tym samym dniu złożono wniosek o zarejestrowanie samochodu, jako ciężarowego także wątpliwość, czy nie ograniczono się do wydania dowodu na samochód ciężarowy. Gdyby tak było, to porównując nr wydanych dowodów rejestracyjnych mogłoby się okazać, że decyzja o rejestracji pojazdu wydana w formie pisemnej mogła być podjęta już na skutek zmodyfikowanego wniosku. Faktu takiego nie sposób wykluczyć, gdy zważy się, że decyzje pisemne nie zawierają wpisów co do rodzaju pojazdu.
Na wnioskach o zmianę rodzaju samochodu znajduje się adnotacja o treści "dokonano zmiany na ciężarowy", opatrzona datą , podpisem nieczytelnym i pieczęcią imienną "Inspektor A. G. ([...] , [...]). Niekiedy adnotacja o tej samej treści opatrzona jest datą i nieczytelnym podpisem ([...], [...], [...]). W pozostałych dwu przypadkach brak jakiejkolwiek adnotacji.
Na każdym natomiast zawiadomieniu o zmianie figuruje Nr sprawy "[...]".
Okoliczności te, a w szczególności istnienie wspomnianych adnotacji, numerów spraw administracyjnych a także braki dowodów rejestracyjnych nie zostały wyjaśnione i ocenione w zaskarżonych decyzjach przez Kolegium, mimo wymogu wynikającego z art. 7 i 77 §1 , 80 i 107 § 3 kpa ,choć pośrednio wskazują one, że w sprawie mogły zostać podjęte decyzje organu administracji publicznej w formie ustnej, przyznające wnioskodawcom uprawnienie do uczestniczenia w ruchu samochodami ciężarowymi , na co w sposób pośredni wskazuje przede wszystkim fakt wydania dowodów rejestracyjnych, stanowiący - co do zasady - następstwo podjęcia decyzji.
W postępowaniu ponownym, organ winien dokonać pogłębionych ustaleń we wszystkich sprawach, wykorzystując w tym celu wszelkie dostępne środki dowodowe, łącznie z przesłuchaniem osób je prowadzących a w szczególności A. G., która dokonywała wspominanych adnotacji, oględzinami rejestru spraw [...] ... celem ustalenia, jakiego rodzaju czyniono w tych sprawach zapisy, jak również wydruków komputerowych, dotyczących rejestracji pojazdów, oczywiście, o ile ewidencja komputerowa rejestrowanych pojazdów była prowadzona a także kart zmian pojazdu, jeśli organ takowe sporządzał.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy należy ocenić, przy uwzględnieniu wymogów art. 80 kpa, pamiętając, że obowiązek rozpatrzenia dowodów dotyczy wszystkich dowodów we wzajemnej łączności i ustalić na podstawie tejże oceny, czy w sprawie zostały wydane decyzje o rejestracji przedmiotowych samochodów , jako ciężarowych, w znaczeniu przedstawionym wcześniej przez Sąd. W przypadku, gdyby ta ocena prowadziła do wniosku, iż decyzje takie zostały wydane, organ odniesie się do zarzutu wnioskodawcy, iż były one obarczone wadami skutkującymi ich nieważność.
Skoro zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem wymogów ustalonych art. 7,77, 80 i 107 §3 kpa, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik spraw, to Sąd w oparciu o art. 145 §1 lit.c p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Z uwagi na cofnięcie przez Prokuratora skarg na decyzje Prezydenta Miasta [...], Sąd na podstawie przepisu art. 161 §1 pkt 1 w zw. z art. 60 p.s.a. - umorzył postępowanie sądowe w tym zakresie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI