II SA 1518/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
usługi pocztowemonopolPoczta PolskaPrawo telekomunikacyjneUstawa o łącznościkontroladecyzja administracyjnaprawo konkurencjifaktury VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki "P." sp. z o.o. na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji nakazującą zaprzestanie prowadzenia działalności w zakresie usług pocztowych, uznając doręczanie faktur VAT za usługi pocztowe o charakterze powszechnym objęte monopolem Poczty Polskiej.

Spółka "P." sp. z o.o. została decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji (URT) nakazana do zaprzestania prowadzenia działalności polegającej na doręczaniu faktur VAT za energię elektryczną, uznanej za usługę pocztową o charakterze powszechnym objętą monopolem Poczty Polskiej. Spółka odwołała się, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną interpretację przepisów materialnych. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że doręczanie faktur VAT skierowanych do szerokiego kręgu odbiorców stanowi usługę pocztową o charakterze powszechnym, a działania organu były zgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji (URT) z dnia [...] grudnia 2001 r., która nakazała spółce "P." sp. z o.o. zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przyjmowania, przewozu i doręczania przesyłek listowych, uznając doręczanie faktur VAT za energię elektryczną za usługę pocztową o charakterze powszechnym, podlegającą monopolowi Poczty Polskiej. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., w tym zasady czynnego udziału strony i brak wyjaśnienia stanu faktycznego. Prezes URT, rozpatrując wniosek, uchylił swoją wcześniejszą decyzję w części dotyczącej terminu usunięcia naruszeń, ale utrzymał zakaz prowadzenia działalności, podtrzymując stanowisko o powszechnym charakterze świadczonych usług. Spółka zaskarżyła tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), który przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA). WSA oddalił skargę, uznając, że doręczanie faktur VAT skierowanych do wszystkich odbiorców energii elektrycznej na danym terenie stanowi usługę pocztową o charakterze powszechnym, objętą wyłącznością Poczty Polskiej. Sąd uznał, że działania organu były zgodne z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a zarzuty spółki dotyczące naruszenia procedury nie zasługiwały na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczanie faktur VAT skierowanych do szerokiego kręgu odbiorców stanowi usługę pocztową o charakterze powszechnym, objętą wyłącznością Poczty Polskiej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że faktury VAT dostarczane przez spółkę są przesyłką listową w rozumieniu ustawy o łączności, a skierowanie ich do nieokreślonej liczby odbiorców nadaje tej usłudze przymiot powszechności, co narusza monopol Poczty Polskiej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.ł. art. 3 § ust. 4

Ustawa o łączności

Wykonywanie pocztowych usług o charakterze powszechnym w zakresie przyjmowania, przewozu i doręczania przesyłek listowych należy wyłącznie do Poczty Polskiej.

Pomocnicze

u.ł. art. 2 § pkt 1

Ustawa o łączności

Definicja pocztowych usług o charakterze powszechnym jako działalności gospodarczej polegającej na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu zwykłych przesyłek listowych, listów poleconych, listów wartościowych i paczek pocztowych oraz nadawaniu i doręczaniu przekazów pocztowych.

u.ł. art. 29 § ust. 6

Ustawa o łączności

Podstawa do wydania decyzji nakazującej zaniechanie prowadzenia działalności gospodarczej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

Rozporządzenie Ministra Łączności art. 2 § pkt 1

Definicja przesyłki pocztowej.

Rozporządzenie Ministra Łączności art. 2 § pkt 2

Definicja listu.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.d.g. art. 5

Ustawa - Prawo działalności gospodarczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczanie faktur VAT za energię elektryczną skierowanych do szerokiego kręgu odbiorców stanowi usługę pocztową o charakterze powszechnym, podlegającą monopolowi Poczty Polskiej. Działania organu administracji publicznej były zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Odrzucone argumenty

Organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego. Organ naruszył art. 138 § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia co do pozostałej części decyzji. Świadczone usługi nie miały charakteru pocztowego o charakterze powszechnym.

Godne uwagi sformułowania

monopol Poczty Polskiej na świadczenie usług pocztowych o charakterze powszechnym obejmuje doręczanie faktur Vat wystawionych przez Zakład Energetyczny odbiorcom energii elektrycznej. odbiorcą rachunku Vat jest każdy odbiorca energii elektrycznej na terenie działania [...] S.A., jako zlecającego doręczanie tych rachunków w/w spółce z o.o. przesądza to o ogólnodostępności usług świadczonych przez spółkę "P." sp. z o.o., czyli o ich powszechności.

Skład orzekający

Stanisław Gronowski

przewodniczący

Magdalena Bosakirska

członek

Piotr Borowiecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia usług pocztowych o charakterze powszechnym i zakresu monopolu Poczty Polskiej w kontekście doręczania faktur VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczania faktur VAT przez podmiot inny niż Poczta Polska, w ramach umowy cywilnoprawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia monopolu państwowego w kontekście wolności gospodarczej i interpretacji przepisów dotyczących usług pocztowych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i handlowym.

Czy doręczanie faktur VAT to usługa pocztowa? Sąd rozstrzyga monopol Poczty Polskiej.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 1518/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Bosakirska
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Sygn. powiązane
GZ 42/04 - Postanowienie NSA z 2004-10-12
II GZ 13/05 - Postanowienie NSA z 2005-06-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Stanisław Gronowski Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Aleksandra Macewicz Sędziowie: Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2004 r., w Warszawie, sprawy ze skargi "P." sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...], w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług pocztowych - oddala skargę -
Uzasadnienie
W dniu [...] grudnia 2001 r. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji, działając na podstawie art. 29 ust. 6 oraz art. 30 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności (Dz.U. z 1995 r. Nr 117, poz. 564 ze zm.), oraz na podstawie art. 104 § 1 w zw. z art. 268a k.p.a., wydał decyzję Nr [...], na mocy której na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o łączności nakazał zaniechać firmie "P." sp. z o.o. z siedzibą w L. prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie poczty polegającej na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu przesyłek listowych, pod rygorem egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Prezes URT orzekł jednocześnie, iż w/w decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. W uzasadnieniu swej decyzji organ podniósł, iż w dniach [...] i [...] grudnia 2001 r. [...] Oddział Okręgowy Urzędu Regulacji Telekomunikacji przeprowadził w firmie "P." sp. z o.o. z siedzibą w L. kontrolę, zakończoną protokołem podpisanym w dniu [...] grudnia 2001 r., opisującym charakter prowadzonej przez przedmiotową spółkę z o.o. działalności gospodarczej w dziedzinie poczty. Z protokołu kontroli wynika, iż w trakcie kontroli stwierdzono, że w/w spółka świadczy usługi polegające na doręczaniu faktur Vat za energię elektryczną wystawionych przez [...] Zakład Energetyczny S.A. Jak stwierdzono w protokole faktury dostarczane są adresatom w zamkniętych kopertach, co - w ocenie organu kontrolującego -wyczerpuje definicję przesyłek listowych zawartą w art. 2 pkt 2 ustawy o łączności. Ponadto kontrolerzy URT zawarli w protokole adnotację, iż jednostka kontrolowana nie zgłosiła w rejestrze handlowym usług doręczania przesyłek jako przedmiotu swej działalności. We wnioskach protokołu zawarto również zastrzeżenie, iż firma "P." sp. z o.o. powinna zaniechać prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu przesyłek listowych. Ponadto protokół kontroli zawierał zalecenie, aby kontrolowana spółka z o.o. w terminie 14 dni od dnia zakończenia kontroli, poinformowała [...] Oddział Okręgowy URT o poczynionych działaniach w kierunku zaprzestania świadczenia usług doręczania przesyłek listowych. Dalsze świadczenie usług doręczania przesyłek listowych spowoduje -jak zastrzeżono w przedmiotowym protokole z dnia [...] grudnia 2001 r. - wydanie przez Prezesa URT decyzji administracyjnej. Protokół został podpisany przez kontrolerów URT oraz przez p. S. B., Prezesa Zarządu "P." sp. z o.o.. W protokole zapisano jednocześnie, iż uwagi kontrolowanego zostaną dołączone w ciągu 14 dni od otrzymania protokołu. Załącznikiem do przedmiotowego protokołu była m.in. Umowa Nr [...] z dnia [...].09.2000 r. oraz Aneks Nr [...] do tej umowy, z których to dokumentów wynikało, iż kontrolowana spółka z o.o. zawarła z [...] Zakładem Energetycznym S.A. umowę cywilno-prawną, w której zobowiązała się na zlecenie [...] S.A. do wykonania na terenie działania [...] S.A. następujących usług:
- odbierania w BOK-ach [...] S.A. książeczek wpłat za energię elektryczną.
- zakopertowania odebranych książeczek wpłat w koperty typu C6/5 z logo
zleceniodawcy i
- doręczenia zakopertowanych książeczek wpłat odbiorcom.
Na tej podstawie Prezes URT, mając na względzie to, iż wykonywanie usług o charakterze powszechnym w zakresie przyjmowania, przewozu i doręczania przesyłek listowych należy wyłącznie do Poczty Polskiej, uznał, że doszło do naruszenia przez spółkę "P." sp. z o.o. przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o łączności.
W dniu [...] stycznia 2002 r. skarżący złożył do Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zażądał uchylenia decyzji Prezesa URT z dnia [...].12.2001 r. oraz umorzenia postępowania i uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności. Odwołujący zarzucił wydanej w dniu [...].12.2001 r. decyzji naruszenie art. 29 ust. 6 ustawy o łączności poprzez pominięcie obowiązku określenia terminu usunięcia nieprawidłowości, a ponadto naruszenia zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności: art. 7 k.p.a. -poprzez niedopełnienie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji przed upływem 14-dniowego terminu określonego w protokole kontroli i uniemożliwienie przez to wypowiedzenia się wnioskodawcy co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz naruszenia przez to zaufania obywateli do organów państwa. Spółka "P." sp. z o.o. zarzuciła ponadto decyzji Prezesa URT naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo iż w niniejszej sprawie nie występują przesłanki opisane w tym przepisie. W uzasadnieniu odwołania przedmiotowa spółka podniosła, iż decyzja została oparta na niepełnym materiale dowodowym i nie odzwierciedla rzeczywistego stanu prawnego i faktycznego. Zdaniem wnioskodawcy wykonywane przez niego czynności nie spełniają warunków wymaganych do uznania ich jako "pocztowych usług o charakterze powszechnym", zaś w trakcie kontroli URT nie przeprowadzono żadnego postępowania mającego na celu ustalenie, czy "P." sp. z o.o. "przyjmuje" od [...] S.A. przesyłkę pocztową oraz, że doręcza ją w "zamkniętej kopercie". Braki jakimi dotknięte jest - w ocenie skarżącego - postępowanie dowodowe skutkują niemożnością uznania, że w/w spółka z o.o. naruszyła wyłączność Poczty Polskiej na wykonywanie pocztowych usług o charakterze powszechnym w zakresie przyjmowania, przewozu i doręczania przesyłek listowych. Zdaniem skarżącego materiał dowodowy nie upoważniał Prezesa URT do stwierdzenia, iż książeczki opłat za energię elektryczną stanowią przesyłkę listową w rozumieniu ustawy o łączności i rozporządzenia Ministra Łączności, jak również do stwierdzenia, iż "P." sp. z o.o. przyjmuje, przewozi i doręcza w zamkniętych kopertach faktury Vat za energię elektryczną. W ocenie odwołującej się spółki przedmiotowa decyzja Prezesa URT z dnia [...].12.2001 r. narusza również zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.), albowiem protokół kontroli doręczony Prezesowi Zarządu w/w sp. z o.o. w dniu [...].12.2001 r. wskazywał 14 dniowy termin do poinformowania [...] Oddziału Okręgowego URT o poczynionych działaniach w kierunku zaprzestania świadczenia usług doręczania przesyłek listowych. Pomimo tego, iż zakreślony termin nie upłynął
Prezes URT wydał decyzję w dniu [...].12.2001 r. Działanie to uniemożliwiło przedmiotowej spółce wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, co uzasadnia twierdzenie, że Urząd Regulacji Telekomunikacji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu i poderwał zaufanie obywateli do organów Państwa. Odnośnie naruszenia przez decyzję Prezesa URT art. 29 ust. 6 ustawy o łączności, skarżący podniósł, że nie zawiera ona terminu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, zaś stan faktyczny będący przedmiotem oceny przez URT nie spełnia kryteriów wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. dotyczących rygoru natychmiastowej wykonalności.
W wyniku rozpatrzenia wniosku spółki "P." sp. z o.o. z siedzibą w L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji wydał w dniu [...] marca 2002 r. zaskarżoną decyzję ostateczną Nr [...], na mocy której uchylił swą wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r. w części określającej termin usunięcia naruszeń i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy ustalił 7-dniowy termin usunięcia naruszeń. W uzasadnieniu swej decyzji Prezes URT przychylając się do słuszności zarzutów strony odnośnie naruszenia art. 29 ust. 6 ustawy o łączności i art. 108 § 1 k.p.a., uznał że żadna z przesłanek ustawowych do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie występowała w przedmiotowej sprawie i z tej przyczyny organ określił 7-dniowy termin usunięcia nieprawidłowości. W pozostałym zakresie Prezes URT nie zgodził się z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając, iż świadczone przez "P." sp. z o.o. usługi na rzecz [...] S.A. niewątpliwie nie mają charakteru jednostkowego, indywidualnego czy wewnętrznego, oraz nie są skierowane do zamkniętego kręgu odbiorców korespondencji, albowiem odbiorcą rachunku Vat jest każdy odbiorca energii elektrycznej na terenie działania [...] S.A., jako zlecającego doręczanie tych rachunków w/w spółce z o.o. Na potwierdzenie swego stanowiska co do charakteru powszechności świadczonych przez "P." sp. z o.o. usług pocztowych, organ administracji powołał pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 03.12.1999 r, sygn. akt II SA 1155/99, w którym Sąd ten stwierdził, iż monopol Poczty Polskiej na świadczenie usług pocztowych o charakterze powszechnym obejmuje doręczanie faktur Vat wystawionych przez Zakład Energetyczny odbiorcom energii elektrycznej. Prezes URT stwierdził ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...].03.2002 r., iż zawarte w protokole kontroli pouczenie dla strony określające, iż dalsze świadczenie usług doręczania przesyłek listowych spowoduje wydanie przez Prezesa URT decyzji administracyjnej jest nieprawidłowe, albowiem - zdaniem Prezesa URT - w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy organ przeprowadzający kontrolę musi wydać decyzję, w której określa zakres naruszeń i termin usunięcia nieprawidłowości. Z tej przyczyny wydanie decyzji nakazującej zaniechanie prowadzenia działalności było zatem - w ocenie organu - prawidłowe.
"P." sp. z o.o. wniosła w dniu 29 kwietnia 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną decyzję Prezesa URT z dnia [...].03.2002 r. zarzucając jej naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., oraz obrazę przepisów art. 104 i 138 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia co do pozostałej części decyzji z dnia [...].12.2001 r.
W uzasadnieniu skarżący, podtrzymując zasadniczo swoje dotychczasowe stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...].01.2002 r., podniósł, iż organ administracji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu uniemożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, co jest sprzeczne z art. 10 § 1 k.p.a. W opinii skarżących Prezes URT bezpodstawnie uznał charakter usług świadczonych przez w/w spółkę z o.o. za stanowiące monopol Poczty Polskiej, albowiem z umowy łączącej "P." sp. z o.o. z [...] S.A. wynika jedynie, iż skarżąca spółka z o.o. zobowiązała się do odbioru i doręczania książeczek opłat za energię, co nie może być utożsamiane z przyjmowaniem, przewozem i doręczaniem przesyłek listowych. Ponadto - zdaniem skarżącego - organ bezpodstawnie uznał, że faktury Vat doręczane są w zamkniętych kopertach. Opisane przez skarżącego nieprawidłowości postępowania dowodowego skutkują - jego zdaniem - uznaniem, że organ nie wypełnił obowiązku nałożonego przez art. 7 k.p.a. i nie podjął niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto skarżący podniósł, iż - mając na względzie normę wyrażoną w przepisie art. 138 § 1 k.p.a. - należy przyjąć, że jeżeli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy odnosi się do całej decyzji, a organ ponownie rozpatrujący sprawę uchyla decyzję jedynie w części i w tym zakresie orzeka, powinien również orzec co do pozostałej, nieuchylonej i niezmienionej części decyzji. Skarżący podniósł, iż organ uchylając w dniu [...].03.2002 r. jedynie w części swą wcześniejszą decyzję z dnia [...].12.2001 r. i w tym zakresie orzekając co do istoty sprawy, nie orzekł o pozostałej części decyzji z dnia [...].12.2001 r. Zdaniem spółki zaskarżone orzeczenie Prezesa URT doprowadziło więc do sytuacji, że określony został termin usunięcia naruszeń, które stwierdzone są w nieprawomocnej części decyzji z dnia 31.12.2001 r. Zdaniem skarżącego takie postępowanie jest niezgodne z art. 104 § 2 i art. 138 § 1 k.p.a., ponieważ decyzja wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinna zawierać orzeczenie co do całości.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, jako następca prawny Prezesa URT, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w przeważającej części dotychczasowe argumenty organu administracji podniesione w uzasadnieniu decyzji wydanej w I oraz II instancji. W uzasadnieniu Prezes URTiP stwierdził, iż zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest chybiony, albowiem ustalony w sprawie stan faktyczny został wszechstronnie zbadany i wyjaśniony na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w tym przede wszystkim na podstawie przeprowadzonej w siedzibie skarżącego kontroli dokonanej przez pracowników [...] Oddziału Okręgowego URT. Organ stwierdził dodatkowo w swym uzasadnieniu, iż w dniach [...] i [...] maja 2002 r. w siedzibie skarżącego została przeprowadzona kolejna kontrola w zakresie wkraczania w sfery działalności pocztowej zastrzeżonej dla Poczty Polskiej, w wyniku której stwierdzono, iż spółka "P." sp. z o.o. nadał przyjmuje, przewozi i doręcza faktury Vat za energię elektryczną. W zakresie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. organ stwierdził, iż Urząd Regulacji Telekomunikacji w każdym stadium postępowania nie czynił jakichkolwiek przeszkód w celu umożliwienia zapoznania się i ustosunkowania przez skarżącego do zebranego materiału dowodowego. Skarżący pomimo zapoznania się z protokołem kontroli oraz możliwością ustosunkowania się do niego przed
wydaniem decyzji w I instancji jak i przed decyzją wydaną w II instancji, nie uczynił tego, co czyni jego zarzut nieuzasadnionym. W zakresie zarzutu obrazy przepisu art. 138 § 1 k.p.a. Prezes URTiP - powołując się na przepisy prawa oraz poglądy orzecznictwa i doktryny stwierdził, iż w przypadku gdy organ odwoławczy uchylił zaskarżaną decyzję w części, może orzec co do istoty sprawy tylko w tej części, jeżeli zaś uchylił zaskarżoną decyzję w całości, to nie może orzec co do istoty sprawy w części, a w pozostałej przekazać sprawę do rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy nie jest natomiast obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. W konsekwencji - zdaniem Prezesa URTiP - należy stwierdzić, że sytuacja prawna strony jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy oraz decyzją organu I instancji w części nie uchylonej przez organ odwoławczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 29 kwietnia 2002 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki "P." sp. z o.o. z siedzibą w L. podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa URT z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...], nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja Prezesa URT nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia [...] listopada 1990 r. o łączności, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności
powołanych przez skarżącego art. 7 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 104 i 138 k.p.a., a ponadto art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności, który stanowi, że wykonywanie pocztowych usług o charakterze powszechnym w zakresie przyjmowania, przewozu i doręczania w obrocie krajowym i zagranicznym przesyłek listowych - z wyjątkiem druków bezadresowych i ankiet - o masie do 2.000 g, listów wartościowych o masie do 2.000 g, paczek pocztowych oraz nadawanie i doręczanie przekazów pocztowych - należy wyłącznie do Poczty Polskiej.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 ustawy o łączności ilekroć w ustawie jest mowa
o pocztowych usługach o charakterze powszechnym rozumie się przez to działalność
gospodarczą polegającą na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu zwykłych przesyłek
listowych, listów poleconych, listów wartościowych i paczek pocztowych oraz
nadawaniu i doręczaniu przekazów pocztowych.
Definicje przesyłki i listu zawarte są w rozporządzeniu Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz.U. z 1996 r. Nr 40, poz. 173 ze zm.). Zgodnie z § 2 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o przesyłce rozumie się przez to list zwykły, list polecony, list wartościowy, kartkę pocztową, druk, druk bezadresowy, ankietę oraz paczkę pocztową. Przez list rozumie się korespondencję pisemną lub rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu (§ 2 pkt 2 rozporządzenia).
W ocenie Sądu istotę sporu stanowiło wyjaśnienie, czy świadczenie przez skarżącego - w ramach zawartej z [...] Zakładem Energetycznym S.A. umowy cywilnoprawnej - usługi polegającej na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu przesyłek listowych (tj. zakopertowanych faktur Vat za energię elektryczną) narusza postanowienia art. 3 ust. 4 ustawy o łączności.
Zdaniem Sądu podstawowe trudności w ocenie charakteru świadczonych przez "P." Sp. z o.o. czynności wynikały z niewyczerpującej i niejednoznacznej definicji "pocztowych usług o charakterze powszechnym" zawartej w art. 2 pkt 1 w/w ustawy o łączności. Rozstrzygnięcie tego problemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było konieczne dla ustalenia zakresu przedmiotu monopolu Poczty Polskiej ustanowionego w art. 3 ust. 4 ustawy o łączności.
Niniejsza sprawa niewątpliwie dotyczy kwestii ograniczenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej. W gospodarce rynkowej zasadą jest wolność gospodarcza i konkurencja w świadczeniu dóbr i usług. Gwarantują to przepisy art. 20
1 22 Konstytucji RP oraz art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności
gospodarczej (Dz.U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 ze zm.).
Konstytucja RP dopuszcza ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, ale wymaga to wyraźnej regulacji ustawowej (vide: art. 22 Konstytucji RP). Takim właśnie ograniczeniem jest ustanowienie monopolu Poczty Polskiej w doręczaniu przesyłek listowych w odniesieniu do pocztowych usług o charakterze powszechnych.
W niniejszej sprawie należało przede wszystkim dokonać oceny, czy świadczenie przez skarżącego usług polegających na doręczaniu faktur Vat wystawionych przez [...] S.A. odbiorcom energii elektrycznej z terenu działalności zleceniodawcy, wchodzi w zakres usług pocztowych o charakterze powszechnym, wykonywanie których stanowi prawny monopol Poczty Polskiej.
Według Sądu z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego - wbrew twierdzeniom skarżącego - wynika jednoznacznie, że w/w spółka świadczy usługi polegające na doręczaniu faktur Vat za energię elektryczną wystawionych przez [...] Zakład Energetyczny S.A., zaś wspomniane faktury dostarczane są adresatom w zamkniętych kopertach.
Sąd uznał w tym względzie za w pełni wiarygodne wyniki przeprowadzonej u skarżącego przez pracowników Urzędu Regulacji Telekomunikacji kontroli. Z tej przyczyny Sąd uznał za całkowicie bezzasadny zarzut nie wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy.
W ocenie Sądu korespondencja w postaci faktur Vat dostarczana przez skarżącą spółkę stanowi przesyłkę listową w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o łączności, albowiem jest ona skierowana do nieokreślonej liczby osób będących odbiorcami energii elektrycznej z [...] Zakładu Energetycznego S.A.
Zdaniem Sądu właśnie skierowanie tej korespondencji do większej, bliżej nieokreślonej liczby odbiorców, jakimi w tym przypadku są wspomniani klienci z terenu działania [...] S.A., który zlecił spółce doręczanie faktur Vat, nadaje tej usłudze przymiot powszechności, albowiem jest ona wykonywana w dużym rozmiarze i na znacznym terytorium.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczone przez skarżącego usługi na rzecz [...] S.A. niewątpliwie nie mają charakteru jednostkowego, indywidualnego, czy też skierowanego do zamkniętego kręgu odbiorców, gdyż odbiorcą w/w korespondencji jest każdy odbiorca energii na terenie działania zakładu energetycznego, zlecającego doręczanie tej korespondencji stronie skarżącej. W ocenie Sądu jest natomiast kwestią przypadku liczba odbiorców energii elektrycznej, którzy w danym momencie staną się odbiorcami faktur Vat. Przesądza to o ogólnodostępności usług świadczonych przez spółkę "P." sp. z o.o., czyli o ich powszechności.
Skoro zatem w/w spółka wykonywała, poza zakresem przedmiotu swojej działalności, działalność gospodarczą polegającą na doręczaniu wspomnianej korespondencji [...] S.A. (faktur Vat) adresatom tych rachunków, czyli świadczyła pocztowe usługi o charakterze powszechnym zastrzeżone dla Poczty Polskiej, wydanie skarżącym zakazu dalszego prowadzenia tej działalności przez Prezesa URT było zasadne i zgodne z przepisem art. 29 ust. 6 ustawy o łączności.
Zdaniem Sądu skarżący naruszył w/w przepis art. 3 ust. 4 ustawy o łączności, co obligowało Prezesa URT do wydania stosownej decyzji administracyjnej, a więc organ nie dopuścił się obrazy prawa materialnego, prawidłowo dokonując wykładni zastosowanych przepisów ustawy o łączności.
Warto na marginesie podnieść, iż skarżąca spółka w okresie wydawania decyzji przez organ I, jaki i II instancji nie miała w zakresie przedmiotu swojej działalności wpisanej zarówno działalności kurierskiej, jak i działalności pocztowej.
Wbrew zarzutom skargi, poczynione przez organ ustalenia w zakresie stwierdzonych naruszeń wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego znajduje uzasadnienie w dotychczasowej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w podobnych sprawach czego dowodem mogą być: wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1999 r., sygn. akt II SA 1155/99; wyrok NSA z dnia 28 września 2001 r., sygn. akt II SA 1615/00, czy też wyrok NSA z dnia 5 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 3376/00.
Wydając niniejsze orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1035/2000, OSNC z 2003 r., nr 3, poz. 44, w uzasadnieniu którego Sad ten zaproponował swoją interpretację pojęcia pocztowej usługi o charakterze powszechnym.
Odnośnie pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego, Sąd uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie w kontekście materiału zgromadzonego w toku postępowania.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszanie przez organ przepisu art. 10 § 1 k.p.a., albowiem - zdaniem Sądu - Prezes URT zagwarantował stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz zagwarantował stronie przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu wydanie przez organ w I instancji decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. przed upływem 14 - dniowego terminu określonego w protokole kontroli nie może być uznane za przyczynę uniemożliwiającą wypowiedzenie się skarżącemu co do zabranych w sprawie dowodów.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przez organ administracji przepisu art. 138 § 1 k.p.a. należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, iż wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji, który wydał decyzję w I instancji, powinien być rozpatrzony przy odpowiednim zastosowaniu wspomnianego przepisu art. 138 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organ administracji obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą przez ten organ w I instancji. W świetle przywołanego przepisu k.p.a. organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. W ocenie Sądu należy przyjąć, że w przypadku gdy organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części, może orzec co do istoty sprawy tylko w tej części, jeżeli zaś uchylił zaskarżoną decyzję w całości, to nie może orzec co do istoty sprawy w części, a w pozostałej przekazać sprawę do rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie jest natomiast obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy (tak również: A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. Zakamycze, 2000 r., s. 752). W konsekwencji należy - w ocenie Sądu - stwierdzić, że sytuacja prawna skarżącego jest określona decyzją ostateczną Prezesa URT z dnia [...] marca 2002 r. w części, w której uchylił ten organ zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, oraz wydaną w I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. w części
nieuchylonej przez organ odwoławczy. Sąd uznał, iż Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji, wydając w dniu [...] marca 2002 r. decyzję Nr [...], wywiązał się z obowiązku starannego i niebudzącego wątpliwości oznaczenia, w jakim zakresie uchyla swą wcześniejszą decyzję Nr [...].
Zdaniem Sądu w świetle przedstawionych argumentów należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI