II SA 1499/03

II SA 1499/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Iwona Dąbrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Joanna Kube, , , Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty pożyczki z Funduszu Pracy oddala skargę
Uzasadnienie
Starosta R. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 4a, art. 6 pkt 6d ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) odmówił I.W. rozłożenia należności na raty, wynikających z umowy pożyczki.
Od powyższej decyzji skarżący odwołał się wskazując, że do dnia złożenia odwołania wpłacił 14 tysięcy zł., niemniej zadłużenie wzrosło o 10 tys. zł. Wskazał ponadto, że nadal chciałby prowadzić swoją firmę, ale sytuacja gospodarcza jest trudna. Chciałby też spłacać zadłużenie, ale nie może jednorazowo spłacić zadłużenia. Dodał również, że odmowa organu rozłożenia na raty zadłużenia doprowadzi do likwidacji jego firmy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] maja 2000 r. I. W. zawarł z Dyrektorem Powiatowego Urzędu Pracy w R. umowę pożyczki na kwotę [...] tys. zł. Zgodnie z § 1 tej umowy skarżący zobowiązany został do rozpoczęcia działalności gospodarczej w zakresie produkcji wyrobów z drewna i usług stolarskich, w terminie do [...] sierpnia 2000 r. Ostatecznie termin rozliczenia się
z wykorzystania udzielonej pożyczki ustalono na dzień [...] października 2000 r. Zgodnie z § 3 umowy pożyczki skarżący zobowiązał się do jej zwrotu w 42 miesięcznych ratach, określonych w załączonym do umowy planie spłaty pożyczki, począwszy od [...] listopada 2000 r. W dniu [...] września 2001 r. organ wezwał skarżącego do uregulowania zaległych zobowiązań wynikających z umowy pożyczki za okres od kwietnia do sierpnia 2001 r., opiewających na kwotę [...] zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma pod rygorem wypowiedzenia umowy.
W dniu 5 października 2001 r. skarżący wystąpił o rozłożenie na raty zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki obejmującego wpłaty należne za okres od kwietnia do września 2001 r. Skarżący równocześnie zadeklarował regularne spłacanie rat bieżących. Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Starosta R. rozłożył kwotę zadłużenia tj. [...] zł na 3 miesięczne raty z terminem płatności ostatniej z nich do dnia 31 grudnia 2001 r.
W dniu [...] grudnia . 2001 r. Dyrektor PUP w R.ponownie wezwał skarżącego do uregulowania zaległych zobowiązań wynikających z umowy pożyczki, tym razem za miesiąc październik 2001 r. w kwocie [...] zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem wypowiedzenia umowy. W dniu 21 grudnia 2001 r. skarżący wystąpił o rozłożenie na raty zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki na mniejsze raty. Skarżący zaproponował, aby ich miesięczna wysokość wynosiła 300 zł. Pismem z dnia [...] stycznia 2002 r. Dyrektor PUP w R. poinformował skarżącego, że decyzję w sprawie rozłożenia na raty wyda po uregulowaniu bieżących rat pożyczki (brak raty za grudzień 2001r.). W dniu 18 lutego 2002 r. skarżący ponownie wystąpił o rozłożenie na raty zadłużenia wynikającego z umowy. Zaproponował ich miesięczną wysokość na poziomie 300 zł oraz zobowiązał się do regularnego płacenia rat bieżących.
Starosta R. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2001 r. o rozłożeniu na 3 raty zadłużenia z tytułu pożyczki
w wysokości [...] zł na okres od dnia [...] października 2001 r. do [...] grudnia 2001 r. oraz rozłożył kwotę zadłużenia na 13 miesięcznych rat, z terminem płatności ostatniej z nich do dnia 28 lutego 2003 r. Poinformował jednocześnie, że bieżące raty należy spłacać wg planu spłat.
Dyrektor PUP w R.w dniu [...] maja 2002 r. wezwał skarżącego do uregulowania należności wynikających z umowy pożyczki za miesiąc luty i marzec 2002 r., opiewających na kwotę [...] zł. W dniu zaś [...] lipca 2002 r. Dyrektor PUP w R. wezwał skarżącego do uregulowania zaległych zobowiązań za miesiące kwiecień, maj
i czerwiec 2002 r., opiewających na kwotę [...] zł. W dniu 30 września 2002 r. Dyrektor PUP w R. wypowiedział skarżącemu umowę pożyczki wzywając jednocześnie skarżącego I. W. do zwrotu kwoty 21.138 zł wraz z należnymi odsetkami,
w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma.
W dniu 22 października 2002 r. skarżący wystąpił o cofnięcie wypowiedzenia
i rozłożenie na raty zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zalega z płatnościami z powodu braku zbytu na swoje towary. Wskazał ponadto, że za 20 tys. zł. uruchomił zakład pogrzebowy. Jednakże z powodu braku własnego karawanu i transportu prowadzenie tego rodzaju usług jest trudne. Podał, że zawarł umowę o współpracy z osobą posiadającą transport, jednakże niesolidną i dlatego został z zapasem trumien. Obecnie jednak rozpoczął współpracę z nowym partnerem. I. W. zapewnił równocześnie o regularnej spłacie zadłużenia rat bieżących. W dniu [...] października 2002 r. organ pismem poinformował skarżącego, że cofnięcie wypowiedzenia zostanie rozważone po uregulowaniu zadłużenia w ciągu 7 dni. W dniu 21 listopada 2002 r. skarżący ponownie wystąpił o cofnięcie wypowiedzenia i rozłożenie na raty zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki. Uzasadnił swoje wystąpienie w sposób identyczny do poprzedniego wniosku.
W dniu 5 grudnia 2002 r. Dyrektor PUP w R. poinformował skarżącego o niewyrażeniu zgody na cofnięcie wypowiedzenia wzywając jednocześnie do zwrotu powstałej zaległości w ciągu 14 dni.
W dniu 24 grudnia 2002 r. skarżący złożył identyczny wniosek o cofnięcie wypowiedzenia umowy pożyczki i rozłożenia na raty, dodając, że uruchomił zakład pogrzebowy co pozwoli mu na spłatę zadłużenia. W dniu zaś 20 stycznia 2003 r. zobowiązał się do dobrowolnych, comiesięcznych rat w wysokości 500 zł.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 4a powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty , albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę(...). Organ uznał, że Starosta dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do obowiązujących przepisów. Organ wskazał ponadto, że skarżący wielokrotnie przyjmował na siebie zobowiązania zapewniając o ich wykonaniu. Skarżący nie wykazał się należytą starannością w dotrzymywaniu wcześniejszych zobowiązań i dlatego organ uznał, że i tym razem nie daje gwarancji wypełnienia zaproponowanych przez siebie zobowiązań.
W skardze do sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 18 ust. 4a ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez przekroczenie uznania administracyjnego. Zarzucił ponadto decyzji naruszenie art. 77 i 107 § 4 kpa poprzez pominięcie części materiału dowodowo sprawy, jak również podał, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne oraz narusza interes prawny skarżącego i zasady współżycia społecznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w decyzji. Dodał także, że skarżący w 2003 r. dokonał jedynie jednej wpłaty w wysokości 1000 zł w miesiącu styczniu, w sytuacji gdy w piśmie z dnia 20 stycznia 2003 r. zobowiązał się do regularnego spłacania zadłużenia w miesięcznych ratach po 500 zł każda. W ocenie organu okoliczność ta i poprzednie fakty niedotrzymywania zobowiązań przemawiają na niekorzyść strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługują na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą decyzji jest przepis art. 18 ust. 4a ustawy z 14 grudnia
1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), zgodnie z którym Starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli: w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności; w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania; pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności; przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne zobowiązanych. Zgodnie zaś z art. 4d powołanej ustawy jeżeli pożyczkobiorca nie spłaci w terminie albo w pełnej wysokości rat ustalonych w decyzji, pozostała do spłaty należność staje się natychmiast wymagalna wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, w tym również z odsetkami, o których mowa w ust. 4c.
Niewątpliwie decyzja wydana przez organ na podstawie tego artykułu ma charakter uznaniowy. Uznanie stwarza organowi administracji publicznej możliwość działania na własną odpowiedzialność, jakkolwiek na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza wprawdzie samo przez się jej sądowej kontroli, ale oznacza, iż kontrola ta sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli czy nie nosi ona cech dowolności. Badaniu podlega zatem to, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji spełniona została zawarta w art. 7 kpa powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza kontrolą sądowo-administracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W ocenie sądu w postępowaniu administracyjnym prawidłowo zebrano materiał dowodowy sprawy. Stosownie zaś do art. 7 tego kodeksu postępowania administracyjnego wyjaśniono stan faktyczny sprawy i dokonano wyważenia interesu społecznego ze słusznym interesem skarżącego, dając w ostatecznym rozrachunku prymat interesowi publicznemu, ukierunkowanemu nie tylko na udzielanie pożyczek bezrobotnym z Funduszu Pracy na podjęcie działalności na własny rachunek i ich racjonalne wykorzystanie, ale również na czuwaniu przez organ nad odzyskiwaniem tych funduszy w celu ich racjonalnego wykorzystania przez innych bezrobotnych. Świadczy o tym zapis art. 18 ust. 4 d ustawy, zgodnie z którym, jeżeli pożyczkobiorca nie spłaci w terminie albo w pełnej wysokości rat ustalonych w decyzji pozostała do spłaty należność staje się natychmiast wymagalna wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w tym również z odsetkami, o których mowa w ust. 4 c. W rozpatrywanej sprawie skarżący zwracał się w dniu 5 października 2001 r. o rozłożenie powstałego zadłużenia na raty, czego konsekwencją była decyzja z dnia [...] października 2001 r. wyrażająca zgodę na rozłożenie na raty zadłużenia wg sugestii skarżącego. Następnie w dniu 21 grudnia 2001 r. skarżący ponownie wystąpił z kolejnym wnioskiem o rozłożenie zaległości na raty powstałego zadłużenia tym razem w wysokości 300 zł. W tej sytuacji organ decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. uchylił poprzednią swoją decyzję i rozłożył zadłużenie na wnioskowane przez skarżącego raty po 300 zł. Jednakże jak wynika z akt sprawy organ był zmuszony kolejnymi pismami wzywać skarżącego do uregulowania zaległych zobowiązań - i tak w dniu [...] maja 2002 r. za luty i marzec 2002 r. oraz wezwaniem z dnia [...] lipca 2002 r. do uregulowania zaległych zobowiązań od kwietnia do czerwca 2002 r. Dopiero pismem z dnia [...] września 2002 r. wezwał skarżącego do zwrotu pożyczki wraz z należnościami.
Jak wynika z akt sprawy skarżący wielokrotnie przyjmował na siebie zobowiązania zapewniając o ich wykonaniu. Skarżący nie wykazał się należytą starannością w dotrzymywaniu wcześniejszych zobowiązań, a zatem organ miał prawo uznać, że i tym razem nie da gwarancji wypełnienia zaproponowanych przez siebie zobowiązań. Zwłaszcza, że skarżący w trakcie postępowania zmierzającego do uzyskania korzystnej dla siebie decyzji o rozłożeniu należności na raty w 2003 r. (o czym poinformował organ w odpowiedzi na skargę) dokonał jedynie jednej wpłaty w wysokości 1000 zł w styczniu 2003 r., w sytuacji gdy w piśmie z dnia 20 stycznia zobowiązał się do regularnego spłacania zadłużenia w miesięcznych ratach po 500 zł każda.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.