II SA 1494/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówprawo geodezyjnezmiana wpisuwładaniespadkobranietytuł prawnydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, wskazując, że spadkobranie nie jest tytułem do władania gruntem w rozumieniu przepisów geodezyjnych, a zmiana wpisu wymaga udokumentowania prawa własności lub innego tytułu prawnego.

Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących osób władających działkami, powołując się na postanowienie o nabyciu spadku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian, argumentując, że spadkobranie dotyczy własności, a nie władania, i że do zmiany wpisu potrzebne są dokumenty potwierdzające tytuł prawny do władania. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że zmiana wpisu w ewidencji gruntów nie może być dokonana w trybie sprostowania błędu (art. 113 k.p.a.), a jedynie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych lub aktów notarialnych potwierdzających własność lub inne tytuły prawne.

Sprawa dotyczyła skargi S.A. i E.P. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących osób władających określonymi działkami ewidencyjnymi. Organ I instancji odmówił wprowadzenia żądanej zmiany, wskazując, że postanowienie sądu o nabyciu praw do spadku nie stanowi podstawy do zmiany wpisu w ewidencji gruntów w zakresie władania. Organ odwoławczy, opierając się na przepisach ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, stwierdził, że w ewidencji wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych – osoby fizyczne lub prawne w których władaniu znajdują się grunty. Podkreślono, że zapisy w ewidencji rejestrują stany prawne i faktyczne wynikające z prawomocnych decyzji, orzeczeń administracyjnych i aktów notarialnych. Wskazano, że spadkobranie odnosi się do własności, a nie władania gruntem, co czyni wniosek o zmianę wpisu w oparciu o postanowienie o nabyciu spadku bezpodstawnym. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz kwestionowali stanowisko organu, że nie przedstawili wystarczających dokumentów. Twierdzili, że żądali sprostowania błędu, a nie zmiany wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Potwierdzono, że art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wymaga udokumentowania tytułu prawnego do władania. Sąd wyjaśnił, że art. 51 tej ustawy, dotyczący przepisów przejściowych, nie może stanowić podstawy do zmiany wpisów w sprawach wszczętych po 1 lipca 1989 r. Sąd podkreślił, że skarżący uzyskali dokumenty potwierdzające tytuły własności (postanowienie o nabyciu spadku, wyroki sądowe) już po wydaniu zaskarżonej decyzji, dlatego organ odwoławczy nie mógł ich uwzględnić. Sąd jednoznacznie stwierdził, że zmiana kręgu osób uwidocznionych w ewidencji jako władający nie może być dokonywana w trybie sprostowania oczywistych omyłek (art. 113 §1 k.p.a.), który dotyczy błędów pisarskich lub rachunkowych. Zmiany w ewidencji wymagają odpowiednich dokumentów, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe czy akty notarialne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o nabyciu praw do spadku dotyczy własności, a nie władania gruntem w rozumieniu przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, i nie może stanowić podstawy do zmiany wpisu w ewidencji gruntów w tym zakresie.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wymagają udokumentowania tytułu prawnego do władania gruntem, a spadkobranie odnosi się do własności. Zmiany w ewidencji gruntów wymagają prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub decyzji administracyjnych potwierdzających tytuł prawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.g.k. art. 20 § ust. 1

Ustawa o prawie geodezyjnym i kartograficznym

u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o prawie geodezyjnym i kartograficznym

W ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1

Kodeks Postępowania Administracyjnego

u.p.g.k. art. 51

Ustawa o prawie geodezyjnym i kartograficznym

W okresie przejściowym, do czasu uregulowania tytułu własności, grunt nie stanowiący własności państwowej lub komunalnej będzie wykazywany jako podmiot w ewidencji gruntów, jeśli osoba władająca była w niej uwidoczniona na podstawie przepisów dekretu z 1955 r. Przepis ten nie może stanowić podstawy do zmiany w ewidencji gruntów w sprawach wszczętych po 1 lipca 1989 r.

p.p.s.a. art. 145 § §1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 113 § §1

Kodeks Postępowania Administracyjnego

Dotyczy sprostowania oczywistych omyłek pisarskich i rachunkowych, nie może być stosowany do merytorycznej zmiany danych w ewidencji gruntów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spadkobranie nie jest tytułem prawnym do władania gruntem w rozumieniu przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zmiana wpisu w ewidencji gruntów dotycząca osób władających wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających tytuł własności lub inne prawo do władania. Wniosek o zmianę wpisu w ewidencji gruntów nie może być rozpatrywany w trybie sprostowania błędu (art. 113 k.p.a.), gdyż dotyczy merytorycznej zmiany danych.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o nabyciu praw do spadku stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w zakresie osób władających. Wniosek o 'korektę wpisów' powinien być rozpatrzony w trybie sprostowania błędu na podstawie art. 113 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Spadkobranie, o którym jest mowa w Kodeksie Cywilnym odnosi się natomiast do pojęcia własności a nie władania gruntem. Zmiana kręgu osób uwidocznionych w ewidencji jako osoby władające nieruchomością nie może być dokonywana w trybie art. 113 §1 kpa, który dotyczy jedynie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich i rachunkowych.

Skład orzekający

Andrzej Kuba

przewodniczący sprawozdawca

Maria Jagielska

sędzia

Andrzej Wieczorek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmian w ewidencji gruntów, rozróżnienie między własnością a władaniem, a także zastosowanie art. 113 k.p.a. w kontekście ewidencji gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ewidencją gruntów i przepisami przejściowymi, a także stanu prawnego sprzed daty wejścia w życie nowej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zarządzania nieruchomościami i precyzji danych ewidencyjnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym. Rozróżnienie między spadkobraniem a władaniem oraz zastosowanie przepisów proceduralnych są kluczowe.

Spadkobranie to nie władanie: kluczowe rozróżnienie w ewidencji gruntów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 1494/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Wieczorek
Maria Jagielska
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Sygn. powiązane
OSK 741/04 - Wyrok NSA z 2004-10-21
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Andrzej Kuba (spr.), Sędziowie WSA Maria Jagielska, Asesor WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Macewicz, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S.A. i .E.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w powiązaniu do art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100 z 2000r., poz. 1086 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pani E.P.
i Pana S.A. od decyzji nr [...] wydanej z up. Burmistrza Gminy W. [...] z dnia [...] stycznia 2002r. znak [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany wpisu władających dla działek ewidencyjnych: [...][...][...][...] postanowił utrzymać w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że po rozpatrzeniu wniosku Pani E.P.
i Pana S.A. o "dokonanie korekty wpisów do ewidencji gruntów" organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002r. odmówił wprowadzenia żądanej zmiany odnośnie działek ewidencyjnych nr [...][...][...][...] na podstawie postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku.
Od powyższej decyzji wnieśli odwołanie Pan S.A. i Pani E.P. wnosząc o jej uchylenie i wprowadzenie do ewidencji prawidłowych danych o osobach władających w/w działkami ewidencyjnymi.
Organ odwoławczy stwierdził, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i dokonywania w niej zmian reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity – Dz. U. Nr 100 z 2000r., poz. 1086 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 z 2001r., poz. 454). W świetle art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znalazły się grunty i budynki. W ewidencji gruntów rejestrowane są stany prawne i faktyczne wynikające z prawomocnych decyzji i orzeczeń administracyjnych oraz aktów notarialnych.
Wykazanie osoby władającej gruntem państwowym (obecnie również i komunalnym) bez konieczności udokumentowania sprawowanego władztwa stosownym tytułem prawnym było możliwe przy zakładaniu ewidencji gruntów w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32) oraz Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów. Zapis ustalający stan władania może ulec zmianie tylko na podstawie w/w dokumentów regulujących prawo do władania gruntami na rzecz osób ubiegających się o wpis w rejestrze gruntów.
Spadkobranie, o którym jest mowa w Kodeksie Cywilnym odnosi się natomiast do pojęcia własności a nie władania gruntem. Stąd też wprowadzenie w ewidencji gruntów zmiany dotyczącej osób fizycznych władających działką w oparciu o postanowienie sądu stwierdzającego nabycie spadku, uznano za bezpodstawne.
Powyższą ostateczną decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.A. i E.P. wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucali naruszenie przepisów art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 2 i 3 oraz art. 51 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 24 Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20.02.1969r.
Skargę uzasadniali tym, że przedmiotowe nieruchomości należały do poprzedników prawnych skarżących. Wszystkie uprawnione osoby złożyły w 1949r. o przyznanie im własności czasowej zgodnie z ówczesnym posiadaniem.
Dalszymi aktami potwierdzającymi nie tylko własność ale i posiadanie skarżących są decyzje wywłaszczeniowe, w których wykazane są osoby i ich udziały do powyższego gospodarstwa.
Skarżący nie mogą się zgodzić ze stwierdzeniami Wojewody, iż wprowadzenie w ewidencji gruntów stosownej korekty może nastąpić dopiero po przedstawieniu przez skarżących dodatkowych dokumentów.
Skarżący w swoim wniosku żądali nie zmiany wpisu w ewidencji lecz sprostowania wpisu. Wpisanie bowiem w ewidencji gruntów tylko niektórych osób w odniesieniu do przedmiotowych działek, a pominięcie innych było oczywistym błędem organu i błąd ten powinien być sprostowany w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Błąd ten został zapewne spowodowany niepowiadomieniem wszystkich zainteresowanych o dokonywanych czynnościach i wadliwym sporządzeniem księgi protokółów.
Stąd znalazły się w niej informacje jednostronne pochodzące tylko od jednej osoby i nie oddające w pełni stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosi o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo podniósł, że wniosek skarżących nie mógł być rozpatrzony w trybie sprostowania błędu w ewidencji gruntów. Sprostowanie zapisu w ewidencji gruntów tak jak każdej decyzji administracyjnej dotyczyć może tylko błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek (art. 113 §1kpa). Skarżący żądali natomiast merytorycznej zmiany treści zapisu. W związku z tym prowadzone było postępowanie w kontekście zmiany, a nie sprostowania danych zawartych w operacie ewidencji gruntów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest pozbawiona uzasadnionych podstaw z art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Organy obu instancji odmawiając skarżącym dokonania zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do nieruchomości będących w posiadaniu skarżących nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego a w szczególności art. 20 i 51 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) ani przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 113 kpa w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 20 ust. 2 pkt 1 cyt. wyżej ustawy w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, a myśl art. 51 tejże ustawy w ewidencji gruntów założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków oprócz właściciela do czasu uregulowania tytułu własności wykazuje się także osobę władającą.
Wyżej wymieniony przepis art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zamieszczony został w rozdziale przepisy przejściowe i końcowe cyt. ustawy i w okresie przejściowym wprowadzenia w życie instytucji określonych w tej ustawie stanowił gwarancję dla władającego uwidocznionego w dotychczasowej ewidencji, aż do czasu uregulowania prawa własności – gruntu nie stanowiącego własności państwowej lub komunalnej będzie wykazywany jako podmiot w ewidencji gruntów.
Jednakże przepis ten nie może stanowić podstawy do zmiany w ewidencji gruntów w sprawach wszczętych po 1 lipca 1989r. Skarżący nie przedstawili w czasie wydawania zaskarżonych decyzji, że są właścicielami przedmiotowych działek, a ich poprzednicy prawni przed 1 lipca 1989r. zostali wpisani jako osoby władające.
Obecnie skarżący legitymują się odpowiednimi dokumentami tytułami własności przedmiotowych działek w postaci postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia [...] stycznia 2003r. sygn. akt [...], wyrokami tegoż sądu z dnia [...] listopada 2003r., sygn. akt [...] i z dnia [...] stycznia 2004r. sygn. akt [...], które to dokumenty mogą stanowić podstawę dokonania zmiany wpisów w ewidencji gruntów.
Jednakże organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję opierał się na stanie faktycznym i prawnym wykazanym przez stronę do czasu podjęcia decyzji i dlatego nie mógł powyższych dokumentów uwzględnić, gdyż strona uzyskała je po wydaniu decyzji.
Obecnie na podstawie uzyskanych tytułów własności skarżący będą mogli wnosić o dokonanie zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości w zakresie uwidocznienia nowych właścicieli tych działek.
Natomiast należało uznać za całkowicie bezpodstawny zarzut, że organy orzekające nie rozpoznały niniejszej sprawy w trybie sprostowania wpisów w ewidencji na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 113 kpa).
Zmiana kręgu osób uwidocznionych w ewidencji jako osoby władające nieruchomością nie może być dokonywana w trybie art. 113 §1 kpa, który dotyczy jedynie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich i rachunkowych.
Zmiana w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych.
Sprostowanie oczywistych błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych może nastąpić na podstawie art. 113 §1 kpa, ale w tym przypadku organ nie miał żadnych podstaw potraktowania wniosku skarżących jako wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki na podstawie art. 113 §1 kpa gdyż dotyczył on "korekty wpisów do ewidencji" w zakresie kręgu osób władających w/w działkami.
Z tych wszystkich względów należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI