II SA 14/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-05-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
działalność gospodarczaewidencjaprzedsiębiorcaustawa Prawo działalności gospodarczejwykreśleniezmiana przepisówspółka cywilnaosoba fizyczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę małżonków na decyzję o wykreśleniu ich z ewidencji działalności gospodarczej, uznając, że po zmianie przepisów nie spełniali już definicji przedsiębiorcy.

Małżonkowie K. i Z. U. zostali wykreśleni z ewidencji działalności gospodarczej na podstawie art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, ponieważ po 1 stycznia 2001 r. nie spełniali definicji przedsiębiorcy jako dwuosobowa jednostka organizacyjna. Skarżący kwestionowali to, twierdząc, że figurują jako osoby fizyczne. Sąd uznał, że nawet jeśli nie prowadzili spółki cywilnej, to jako zespół dwóch osób fizycznych nie posiadali przymiotu przedsiębiorcy w świetle nowych przepisów, co uzasadniało wykreślenie.

Sprawa dotyczyła skargi małżonków K. i Z. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. o wykreśleniu skarżących z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej. Podstawą wykreślenia był art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, który nakazywał wykreślenie jednostek organizacyjnych, które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie były przedsiębiorcami. Organ administracji uznał, że skarżący, działający pod firmą U. Z., U. K. U.-T., mieli status spółki cywilnej, która nie jest przedsiębiorcą w myśl art. 2 ust. 2 tej ustawy. Skarżący odwołali się, twierdząc, że figurują jako osoby fizyczne, a nie spółka cywilna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zważył, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorcą może być tylko osoba fizyczna, osoba prawna lub spółka prawa handlowego niemająca osobowości prawnej. Zespół dwóch lub więcej osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, jeśli nie utworzyły osoby prawnej lub spółki prawa handlowego, nie spełnia tej definicji. Sąd uznał, że nawet jeśli skarżący nie prowadzili działalności jako spółka cywilna, to jako zespół dwóch odrębnych osób fizycznych po 1 stycznia 2001 r. nie posiadali przymiotu przedsiębiorcy. W związku z tym, wykreślenie z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej było zgodne z prawem. Sąd odrzucił również argumenty skarżących dotyczące przepisów przejściowych, interpretując art. 1a ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym w sposób rozszerzający, obejmujący również osoby prowadzące działalność w formie niebędącej już przedsiębiorcą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zespół dwóch osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, które nie utworzyły osoby prawnej ani spółki prawa handlowego, nie spełnia definicji przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo działalności gospodarczej definiuje przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, osobę prawną lub spółkę prawa handlowego niemającą osobowości prawnej. Zespół dwóch lub więcej osób fizycznych nie jest przedsiębiorcą, chyba że działa w formie prawnej przewidzianej ustawą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

ustawa Prawo działalności gospodarczej art. 88i

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

Nakazuje wykreślenie z urzędu wpisów do ewidencji działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych, które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie są przedsiębiorcami.

ustawa Prawo działalności gospodarczej art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

Definicja przedsiębiorcy: osoba fizyczna, osoba prawna, spółka prawa handlowego niemająca osobowości prawnej, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą.

p.w.u.p. art. 1a § ust. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osoby fizyczne wykonujące działalność jako wspólnicy spółek cywilnych do 31.12.2000 r. były obowiązane dostosować formę działalności do 31.03.2001 r. Sąd przyjął wykładnię rozszerzającą.

ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o KRS art. 1a § ust. 3

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym

Pomocnicze

ustawa o działalności gospodarczej

Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej

k.s.h.

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.w.u.p. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa Prawo działalności gospodarczej art. 88g

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po 1 stycznia 2001 r. skarżący jako zespół dwóch osób fizycznych nie spełniali definicji przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Wykreślenie z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej jest uzasadnione na podstawie art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, jeśli podmiot nie jest przedsiębiorcą. Należy przyjąć wykładnię rozszerzającą art. 1a ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, obejmującą również osoby prowadzące działalność w formie niebędącej już przedsiębiorcą.

Odrzucone argumenty

Skarżący utrzymywali, że nie odnosił się do nich obowiązek dostosowania formy prawnej działalności gospodarczej do wymogów ustawy Prawo działalności gospodarczej. Skarżący kwestionowali ustalenie organu, że ich działalność była realizowana w formie spółki cywilnej, twierdząc, że figurują jako osoby fizyczne.

Godne uwagi sformułowania

nie spełniali już oni przesłanki dla uznania ich za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej nie posiadali bowiem przymiotu przedsiębiorcy w świetle przepisu art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej należy przyjąć wykładnię rozszerzającą przepisu art. la ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym

Skład orzekający

Stanisław Gronowski

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Wdowiak

członek

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy Prawo działalności gospodarczej oraz definicji przedsiębiorcy w kontekście zmian prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego i stanu prawnego z początku lat 2000.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje zmian legislacyjnych i potrzebę dostosowania formy prawnej działalności gospodarczej do nowych przepisów, co jest istotne dla przedsiębiorców.

Zmiana przepisów pogrzebała twoją firmę? Sąd wyjaśnia, kto jest przedsiębiorcą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 14/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-05-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-01-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak
Izabela Głowacka-Klimas
Stanisław Gronowski /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia WSA - Dorota Wdowiak Asesor WSA - Izabela Głowacka-Klimas Protokolant - Katarzyna Kuczykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. U. i Z. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę
Uzasadnienie
Małżonkowie K. U. i Z. U., zwani da- lej "skarżącymi", w dniu [...] grudnia 1992 r. zostali wpisani do ewiden- cji działalności gospodarczej pod firmą U. Z., U. K. U.-T., legitymując się w tym względzie m.in. zaświadcze- niem wydanym przez Urząd Dzielnicy A. Gminy W. nr ewid. [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Zgłoszenie do ewi- dencji działalności gospodarczej dokonane zostało w tiybie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.).
Decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] stycz- nia 2002 r. wykreślono z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpis dotyczący działalności gospodarczej skarżących. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art 88i ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). W świetle tego przepisu wpisy do ewidencji działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych., które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie są przedsiębiorcami, podlegają wykreśleniu z urzędu. Według ustaleń poczynionych w tej decyzji skarżący mieli status spółki cywilnej (dwuosobowej jednostki organizacyjnej), zaś ta nie jest przedsiębiorcą w myśl art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Stosow- nie do tego przepisu przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zaprzeczyli ustale- niu organu administracji publicznej jakoby ich działalność gospodar- cza była realizowana w formie spółki cywilnej. Jak podkreślili, w urzędzie statystycznym, urzędzie skarbowym Oraz w ZUS figurują ja- ko osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, nie zaś jako spółka cywilna.
Ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymując stanowisko prezentowane w postępowaniu administracyjnym, że nie odnosił się do nich obowiązek dostosowania formy prawnej działalności gospodarczej do wymogów ustawy Prawo działalności gospodarczej, pod rygorem wynikającym z art. 88i tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie:
* ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,
* ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,
* ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1271), zwana p.w.u.p.
Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74. poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w mniejszej sprawie.
W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej spra- wie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wy- miar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji pu- blicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z pra- wem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Jak już wskazano skarżący zostali z urzędu wykreśleni z ewi- dencji działalności gospodarczej na podstawie przepisu art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej. Przepis ten, w kwestii posiadania przez dany podmiot przymiotu przedsiębiorcy, odsyła do rozumienia tego pojęcia na gruncie tej ustawy. W świetle art. 2 ust. 2 ustawy Pra- wo działalności gospodarczej przedsiębiorcą może być tylko jedna osoba fizyczna. Natomiast grupa dwóch lub więcej osób fizycznych, pomijając kwestię utworzenia przez nie osoby prawnej jako przedsię- biorcy, może prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie w ramach niemającej osobowości prawnej spółki prawa handlowego, przy czym
przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 2 tej ustawy jest wówczas spółka prawa handlowego niemająca osobowości prawnej. Chodzi tu- taj w szczególności o spółkę jawną, spółkę komandytową i spółkę komandytowo-akcyjną, których ustrój normuje ustawa z dnia 15 wrze- śnia 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Skoro więc skarżący po dniu 1 stycznia 2001 r. nadal byli wpisa- ni w ewidencji działalności gospodarczej, jako zespół dwóch odręb- nych osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą pod fir- mą U. Z., U. K. U.-T., nie spełniali już oni przesłanki dla uznania ich za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Zatem, nie naruszało art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej wykreślenie z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu odnoszącego się do dotychczasowej działalności gospodarczej skarżących, gdyż nie posiadali już oni statusu przedsiębiorcy.
Skarżący w postępowaniu administracyjnym kwestionowali ustalenie organu pierwszej instancji, aby ich dotychczasowa działal- ność gospodarcza była realizowana w ramach spółki cywilnej. Przyj- mując nawet to stanowisko za odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy, okoliczność ta i tak nie miałaby istotnego znaczenia w przed- miocie zasadności wykreślenia z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu odnoszącego się do działalności skarżących, jako dwóch odrębnych osób fizycznych. Po dniu 1 stycznia 2001 r., jak to już wyżej wskazano, taki zespól osób fizycznych, nie posiadał bowiem przymiotu przedsiębiorcy w świetle przepisu art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej.
Jako argument dla zachowania w mocy dotychczasowego wpisu skarżących w ewidencji działalności gospodarczej nie mogą służyć przepisy art. 88g ustawy Prawo działalności gospodarczej oraz art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.). Zgodnie z art. 88g ustawy Prawo działalności gospodarczej z dniem 1 stycznia 2001 r. ewidencja działalności gospodarczej prowa- dzona na podstawie ustawy, o której mowa w art. 99 pkt 2 (tj. ustawy o działalności gospodarczej), staje się ewidencją działalności gospodar- czej w rozumieniu ustawy Prawo działalności gospodarczej, a dokona- ne w niej wpisy zachowują moc z zastrzeżeniem art. la ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Natomiast w świetle art. la ust. 3 cytowanej ustawy Przepisy wprowadza- jące ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000 r. wykonywały działalność gospodarczą jako
wspólnicy spółek cywilnych, były obowiązane w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy Prawo działalności gospodarczej, a więc do dnia 31 marca 2001 r., dostosować formę wykonywanej dzia- łalności do wymogów tej ustawy. Zdaniem Sądu w kontekście rygory- stycznego przepisu art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, nakazującego z urzędu wykreślenie z ewidencji działalności gospodar- czej wpisów jednostek organizacyjnych niebędących już przedsiębior- cami, należy przyjąć wykładnię rozszerzającą przepisu art. la ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądo- wym w zakresie obowiązku dostosowania formy wykonywanej dzia- łalności do wymogów ustawy Prawo działalności gospodarczej. Obo- wiązek ten winien zatem obejmować nie tylko wspólników spółek cy- wilnych, jako zresztą jednej z najbardziej typowych form prowadzenia działalności gospodarczej, ale również osoby prowadzące działalność gospodarczą w formie niedającej nu już przymiotu przedsiębiorcy w świetle nowych regulacji prawnych.
Z omawianych względów odpowiada prawu zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wykreślającą z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpis dotyczący dzia- łalności gospodarczej skarżących. W związku z tym skarga podlega oddaleniu (art. 151 p.s.a).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI