II SA 1366/02

II SA 1366/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Irena Wiszniewska-Białecka /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący/
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia - WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie - Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas - Sędzia NSA del. Irena Wiszniewska-Białecka (spr.) Protokolant -Aleksandra Macewicz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w B., N. Berlinie, Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz A. z siedzibą w B., N. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego /kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
0Sygn. akt 6 II SA 1366/02
UZASADNIENIE
Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego decyzją z [...] marca 2002 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu [...] października 1999 r. o odmowie udzielenia patentu na zgłoszony [...] września 1995 r. wynalazek pt. "Szynowy pojazd trakcyjny" oznaczony numerem P. 314690. W uzasadnieniu podała, że wynalazek nie spełnia przesłanki nieoczywistości (art. 10 ustawy z 19 października 1972 r. o wynalazczości, Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117). Ponadto zgłaszający, mimo deklaracji, nie złożył merytorycznego uzasadnienia do odwołania, a więc nie było nowych dodatkowych argumentów, które Izba powinna rozpatrzyć.
Spółka A. zaskarżyła tę decyzję Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, podnosząc, że decyzja nie zawiera uzasadnienia. Podkreśliła ponadto, że przeciwstawione materiały z książki K. Sachs "Elektrische Tricbfahrzeuge" Erster Band, Springer-Verlag, Wiedeń 1973 r. są nieadekwatne do przedmiotu zgłoszenia. Ponadto zdaniem skarżącej spółki o nowości i nieoczywistości wynalazku decyduje "połączenie, suma wszystkich cech znamiennych objętych zastrzeżeniem niezależnym".
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł ojej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego braku uzasadnienia, Urząd podkreślił, że wobec tego, iż skarżąca spółka nie złożyła uzasadnienia do odwołania od decyzji z [...] października 1999 r" nie pojawiły się też nowe argumenty wobec zarzutów przedstawionych spółce "jak wynika z akt sprawy" już wcześniej.
Odnosząc się do zarzutu niewłaściwej oceny przesłanki nieoczywistości wynalazku, Urząd podniósł, że w zgłoszeniu patentowym wymienione zostały znane zespoły napędowe, które mogą być zamontowane w tramwaju niskopołogowym, którego "pudło" jako takie jest znane, co wynika z części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego. Tak przedstawiona istota zgłoszenia stanowi rozwiązanie oczywiste, a ponadto zawiera tylko ogólne wytyczne dla projektanta tramwaju. Przedmiot zgłoszenia w kategorii urządzenie powinien być scharakteryzowany przez jego cechy konstrukcyjne, usytuowanie poszczególnych części urządzenia względem siebie oraz przez ich wzajemne powiązanie.
Urząd zwrócił uwagę, że uznaje rozwiązanie za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub w kilku rozwiązaniach, wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy dziedziny techniki. Dotyczyć to może np. rozwiązań polegających na rutynowym dostosowaniu znanego rozwiązania lub oczywistym skojarzeniu kilku rozwiązań. W tym przypadku wskazane w zastrzeżeniu niezależnym ogólne wytyczne odnośnie do budowy tramwaju wynikają w sposób oczywisty ze stanu techniki, do którego należy książka K. Sachs "Elektrische Triebfahrzeuge" Erster Band, Springer-Yerlag, Wiedeń 1973 r. W książce tej przedstawiono tabelę (fig. 2.2), która zawiera różne warianty usytuowania obok siebie napędu (silnika) i przekładni działających na jedną oś, w tym również i w układzie równoległym, przeznaczonych do pojazdów szynowych, do których zalicza się tramwaj. Przedstawiony też został schematycznie tramwaj (fig. 4.34), w którym od dołu pomiędzy końcem czołowej części wagonu i kołami widać część silnika, a więc tak jak w rozpatrywanym zgłoszeniu. Użycie jednego ze znanych zespołów do napędu tramwaju niskopodłogowego mieści się w zakresie doboru inżynierskiego i nie nosi w sobie znamion wynalazku. Przedmiot zgłoszenia nie spełnia zatem zdaniem Urzędu przesłanki nieoczywistości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga na decyzję Urzędu Patentowego wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
6II SA 1366/02
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 13 ust. 2 z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 (p.p.s.a.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, ze sprawa dotyczy skargi na działalność Urzędu Patentowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie, sprawa rozpatrywana jest przez WSO w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc jej zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego. W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając zaskarżoną decyzję w zakresie wskazanym tymi przepisami, Sąd uznał, ze skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego z [...] marca 2002 r., rozpatrującej sprawę w trzyosobowym zespole orzekającym, została podpisana jedynie przez przewodniczącego tego zespołu.
Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego w myśl art. 277 ustawy z 30 czerwca 2000 r. -Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508, ze zm.), rozpoznaje sprawy w zespołach orzekających, w składzie trzech osób. W sprawach zawiłych zespół ten może liczyć pięć osób. Rozstrzygnięcia w Izbie Odwoławczej są więc podejmowane kolegialnie. Wyrażają wolę wszystkich członków zespołu orzekającego i ta wola musi zostać potwierdzona podpisem każdego z nich. W związku z tym w orzecznictwie NSA przyjmuje się konsekwentnie, że decyzję administracyjną wydaną przez organ kolegialny podpisują wszyscy członkowie tego organu. Wymagania tego nie spełnia podpisanie przez wszystkich członków organu kolegialnego protokołu z posiedzenia organu, zawierającego treść rozstrzygnięcia (np. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 1991r., SA/Gd 1152/90, ONSA z 1991r., Nr 2, poz. 34).
Z treści art. 107 § 1 k.p.a. wynika, że podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji stanowi istotny element decyzji. Dlatego też decyzja niepodpisana przez wszystkie osoby biorące udział w jej wydaniu narusza rażąco przepis art. 107 § 1 k.p.a. i przez to jest dotknięta nieważnością (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zatem tylko przepis rangi ustawy mógłby upoważnić do podpisywania rozstrzygnięcia zespołu wyłącznie jego przewodniczącego. Ustawa - Prawo własności przemysłowej nie zawiera takiego upoważnienia. Nie można się go dopatrzyć w treści art. 263 ust. 1 tej ustawy, który przyznaje Prezesowi Urzędu Patentowego kompetencje w zakresie ustalania szczegółowej organizacji wewnętrznej i szczegółowego zakresu zadań komórek organizacyjnych UP.
Powyższe stanowisko podzielił Sąd Najwyższy, oddalając wyrokiem z 10 czerwca 2003 r. (III RN 72/02) rewizję nadzwyczajną Prezesa Urzędu Patentowego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2002 r. (II SA 3870/01).
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.
6 II SA 1366/02
Sąd zwraca uwagę, że zaskarżona decyzja obciążona jest jeszcze inną wadą. Decyzja jest aktem prawnym o określonej treści i formie. Przepis art. 107 k.p.a. określa jej podstawowe części składowe. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zdaniem jest wyjaśnienie podjętego rozstrzygnięcia. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia powinno znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Brak podania motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może powodować zaskarżanie do sądu decyzji tylko dlatego, że - ze względu na brak uzasadnienia - są one niejasne. W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia wydanej decyzji została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowego, a nie administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji.
O kosztach (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.