II SA 1278/02

II SA 1278/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Irena Wiszniewska-Białecka
Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący/
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), NSA del. Irena Wiszniewska-Białecka, Protokolant Aleksandra Macewicz, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2004 r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia ... marca 2002 r. Nr ... w przedmiocie koncesji na wydobywanie kopalin oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją [...] z dnia [...] .09.2001r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 104 kpa oraz art. 15 pkt 2 i art. 16 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.). Prawo geologiczne i górnicze udzielił spółce W. koncesji na wydobywanie torfu ze złoża R. o pow. 2,04ha, na terenie działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb R., gm. L.
Decyzja powyższa została doręczona koncesjobiorcy to jest firmie W.
W dniu [...].X.2001r. Pani B.G. zwróciła się pismem skierowanym do Wojewody [...] o włączenie jej roszczeń do procesu koncesyjnego na działki [...],[...],[...],[...],[...], gdyż działki te położone są po wschodniej stronie jej działki łąkowej o nr [...] dzierżawionej przez jej brata S. S.
Pismem z dnia [...].XI.2001r. Urząd Wojewódzki wyjaśnił, że firma W. otrzymała 2 koncesje na wydobycie torfu. Jedną wydaną przez Wojewodę [...] z dnia [...].07.1998r. [...] koncesja ta obejmowała działki [...] i [...] sąsiadujące z działką [...], oraz drugą wydaną przez Wojewodę [...] z dnia [...].09.2001r., która obejmowała działki [...],[...],[...],[...] oraz inne. W sprawie koncesji wydanej przez Wojewodę [...] P. S. S. (brat B. G.) nie był stroną postępowania koncesyjnego ponieważ ustanowiony w/w koncesją obszar górniczy nie graniczy z działką nr [...].
W dniu [...].XII.2001r. Pani B. G. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].IX.2001r. udzielającej koncesji firmie W. na wydobycie torfu ze złoża R. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że przedmiotowa koncesja została zbudowana w oparciu o błędną koncesję Wojewody [...], a ponadto pozostawienie wąskiej 11m działeczki [...] od strony wschodniej jest niewystarczające, uważa, że koncesja na działkę nr [...] w ogóle nie powinna być udzielona, gdyż zdaniem skarżącej pas ochronny winien obejmować działki nr [...] i [...] i mieć szerokość 30m. Podniosła również, że w decyzji Wojewody [...] brak jest naukowego i fachowego uzasadnienia w jakim stopniu obkopanie działki rolniczej [...] spowoduje jej degradację.
W piśmie z dnia [...].XII.2001r. Wojewoda [...] wyjaśnił, że Pani B.G. nie brała udziału w postępowaniu koncesyjnym ponieważ jej działka nie graniczy z ustanowionym w koncesji obszarem i terenem górniczym. W związku z jej interwencją w sprawie wydobycia torfu w sąsiedztwie działki nr [...] stanowiącej jej własność Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...].11.2001r. wznowił postępowanie w sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.1998r. oraz postanowieniem z dnia [...].11.2001r. wstrzymał jej wykonanie wraz z wstrzymaniem wydobycia torfu.
W dniu [...].01.2002r. Pani B.G. złożyła skargę do Wojewody [...] na wrogie działania delegatury S. Wydziału Ochrony Środowiska wobec niej. Skarga dotyczyła obkopywania działki łąkowej nr [...] położonej we wsi R. Pani G. wniosła o wstrzymanie wydobycia na działce nr [...] do momentu zakończenia procesu odwoławczego (pismo to nie zostało podpisane przez Panią G.).
W dniu [...].01.2002r. została przeprowadzona kontrola w zakresie prowadzonego postępowania koncesyjnego przez Oddział Ochrony Środowiska Delegatury – Placówki zamiejscowej w S. Przeprowadzona kontrola dotyczyła prowadzonej działalności górniczej na terenie gruntów wsi R. przez spółkę W. Z protokołu kontroli wynika, że eksploatacja torfu na działce nr [...] została wstrzymana. Działka nr [...] będąca własnością Pani G. przez eksploatatora nie została naruszona i zachowane zostały pasy ochronne o szerokości 6-7m. Krawędzie wyrobiska zostały zabezpieczone przez ogrodzenie z żerdzi o wysokości około 1m2.
Pismem z dnia [...].02.2002r. adresaci koncesji tj. firma W. wnieśli o zawieszenie powyższego postępowania do chwili rozpatrzenia odwołania skarżącej od decyzji [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...].02.2002r. (...) prostującej błąd pisarski w decyzji Wojewody [...] i odmawiającej uchylenia koncesji. Ponadto wnieśli o dołączenie do akt sprawy protokołu kontroli z dnia [...].12.2001r. oraz protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości z dnia [...].01.2002r. oraz o przeprowadzenie wizji lokalnej. W ostateczności wnieśli o oddalenie w całości odwołania Pani B.G. jako osoby nie będącej stroną postępowania. Ponadto firma W. domagała się informacji na temat czynności podejmowanych przez organ I instancji z podaniem podstawy prawnej (pismo z dnia [...].01.2002r.).
Minister Środowiska decyzją z dnia [...].03.2002r. [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 97-98 k.p.a. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie i umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podano między innymi, że jak wynika z akt sprawy działka nr [...] położona jest nie tylko poza obszarem i terenem górniczym utworzonymi koncesją na wydobycie torfu ze złoża R., ale nawet z nimi nie graniczy. Pomiędzy działką nr [...], a granicą terenu i obszaru górniczego znajduje się bowiem działka nr [...], należąca do adresatów koncesji. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie dostarczyło dowodów na to, że działalność prowadzona na podstawie wyżej opisanej koncesji dotyczy praw i obowiązków odwołującej się. Również pisma składane przez Panią B.G. organowi koncesyjnemu pochodzą albo sprzed daty wszczęcia postępowania koncesyjnego (zostało wszczęte [...] sierpnia 2001r.), albo po dacie wydania zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy należy przyjąć, że odwołanie zostało złożone przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jeżeli chodzi o zawieszenie postępowania to również brak było do tego podstaw albowiem w sprawie nie zachodzi którakolwiek z przesłanek art. 97 i 98 k.p.a.
Odwołanie od decyzji Ministra Środowiska wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pani B.G. i wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że postępowanie w sprawie było stronnicze. A ponadto domagała się ustalenia pasa ochronnego dla swojej działki nr [...] obejmującego działkę nr [...] i [...] o szerokości 30m.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że skarżąca nie była stroną w powyższym postępowaniu, ponieważ działka P. B.G. nie przylega do obszaru i terenu górniczego złoża R. . Żądanie 30m pasa ochronnego licząc od wschodniej krawędzi działki nr [...] nie zasługuje na uwzględnienie. Odległość dzieląca zachodnią krawędź obszaru i terenu górniczego złoża R. od działki należącej do skarżącej wynosi 11,30m co przekracza szerokość pasa ochronnego w rozumieniu normy wydanej przez Polski Komitet Normalizacji Polskiej Normy PN-G-02100 Górnictwo odkrywkowe. Uwzględniając wielkość zamierzonej eksploatacji oraz jej potencjalne wpływy brak podstaw by przyjąć, że spowodują one ujemne oddziaływanie na działkę nr [...].
Zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym zostało określone w art. 28 k.p.a. "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Tak więc każdy, kto wykaże istnienie swojego interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek jest stroną postępowania administracyjnego.
"Cechami interesu prawnego będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego." (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego str. 194 Beck Warszawa 1996r.).
Innymi słowy istotą interesu prawnego z art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa, a więc nie tylko prawa administracyjnego. Interes prawny nie może być jednak wyprowadzony z samego faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy istnienia jakiejś instytucji prawnej. Norma prawna nie musi przyznawać podmiotowi wywodzącemu z niej swój interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, bo wtedy interes prawny przekształciłby się w roszczenie prawne lub w publiczne prawo podmiotowe. Wystarczy, że daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu, powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego. (J. Zimmermann w Głosie do wyroku z dnia 2 lutego 1996r. IV SA 846/95 OSP z 1997r., nr 4, poz. 83).
Od interesu prawnego należy odróżnić interes czysto faktyczny nie mający umocowania w żadnej normie prawa materialnego. Osoba, która posiada interes czysto faktyczny nie może być stroną postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie koncesja na wydobycie torfu ze złoża R. o pow. 2,04ha objęła działki o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Jak wynika ze złożonej na rozprawie do akt sprawy przez Ministra Środowiska mapy złoża R. działka skarżącej nr [...] znajduje się poza obszarem i terenem górniczym złoża R., a nawet z tym złożem nie sąsiaduje, gdyż jest od niego oddzielona działką nr [...]. Fakt ten znajduje również potwierdzenie w aktach administracyjnych, gdzie znajduje się postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w sprawie uzgodnienia granic obszarów i terenów górniczych R. i R. z dnia [...].09.2001r. [...], które to granice pokrywają się z granicami złoża określonymi koncesją.
Działka nr [...] należy do adresatów przedmiotowej koncesji.
Z załączonego do akt administracyjnych protokołu kontroli z dnia [...].01.2002r. wynika, że działka nr [...] będąca własnością Pani G. przez eksploatatora nie została naruszona, został zachowany pas ochronny o szerokości 6-7m, a krawędzie wyrobiska zostały zabezpieczone przez ogrodzenie z żerdzi. Natomiast wydobycie torfu na działce [...] zostało wstrzymane w związku z toczącym się postępowaniem dotyczącym koncesji Wojewody [...] na wydobycie torfu ze złoża R. .
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca, w żaden sposób nie wykazała, że działalność związana z koncesją na złoże R. dotyczy jej interesu prawnego lub jej obowiązków, a więc nie wykazała, że jest stroną w powyższym postępowaniu koncesyjnym.
Z zebranego przez organy administracji materiału dowodowego wynika wprost, że działania firmy W. podejmowane w związku z koncesją na złoże R., w żaden sposób nie wpływają na prawa i obowiązki skarżącej właścicielki działki nr [...] znajdującej się poza obszarem koncesji i nawet z nią nie sąsiadującej.
Pani B.G. wylegitymowała się zdaniem Sądu jedynie interesem faktycznym wyrażającym się w chęci niedopuszczenia do degradacji swojej działki, jednakże chęć ta nie daje podstaw do uznania jej za stronę postępowania w odniesieniu do koncesji na wydobycie torfu ze złoża R. .
Słusznie również organ II instancji odmówił zawieszenia postępowania z uwagi na brak przesłanek z art. 97 i 98 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając swoje rozstrzygnięcie po zbadaniu legalności decyzji administracyjnych, a więc ich zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie, nie dopatrzył się uchybień związanych z przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym, dlatego też wydane decyzje jako zgodne z prawem należało pozostawić w obrocie prawnym i na zasadzie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o ustanowieniu 30m pasa ochronnego dla działki nr [...] nie było możliwe, gdyż zgodnie z Polską Normą PN-G-02100 Górnictwo odkrywkowe wydaną przez Polski Komitet Normalizacji w grudniu 1994r. – szerokość pasów ochronnych od wszelkich terenów nie należących do użytkowników wyrobiska powinna wynosić 6m, co zgodnie z przywołanym już protokołem z dnia [...].01.2002r. zostało dochowane.
Na marginesie należy dodać, że z inicjatywy Pani B.G. wznowione zostało postępowanie w sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.1998r. znak [...] udzielającej koncesji na wydobycie torfu ze złoża R., na terenie którego to złoża znajduje się działka nr [...] będąca własnością skarżącej. Postępowanie to jest w toku.