II SA 1236/02

II SA 1236/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-06
orzeczenie prawomocne
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Wdowiak Dorota /przewodniczący/
Święcicka Halina Emilia /sprawozdawca/
Głowacka-Klimas Izabela
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Powołane przepisy
Dz.U. 1985 nr 5 poz. 17
art. 9 ust. 1 pkt 4, art. 49 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
Tezy
Stosownie do art. 49 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./, prawo z rejestracji znaku towarowego dla towarów tego samego rodzaju podlega unieważnieniu, jeśli znak stanowi chronioną nazwę odmiany roślin. Ustawa nie wyłącza od rejestracji oznaczeń zawierających chronioną nazwę odmiany roślin, a tylko te znaki, które stanowiąc chronioną nazwę odmiany roślin są przeznaczone do oznaczania towarów tego samego rodzaju co rośliny /jej odmiany/. Dla unieważnienia zatem muszą być spełnione dwie przesłanki: jednorodzajowość towarów i ochrona nazwy odmiany roślin.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Barbary B. - Wytwórnia Kosmetyków "B." na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 22 listopada 2000 r. (...) w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego - oddala skargę.
Uzasadnienie
Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu wniosku Barbary B. - Wytwórnia Kosmetyków "B." przeciwko firmie "I.F." - Przedsiębiorstwo Zagranicznego Sp. z o.o. /obecnie Przedsiębiorstwo Zagraniczne "I.F."/ o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "G." (...) decyzją z dnia 22 listopada 2000 r. (...) wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17/ oddalił wniosek.
W uzasadnieniu tej decyzji podał, że Wytwórnia Kosmetyków "B." - Barbara B. w L. wystąpiła w dniu 17 maja 2000 r. do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "G." zarejestrowanego za numerem (...) na rzecz "I.F." Przedsiębiorstwo Zagraniczne Sp. z o.o., a przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 3 i 5, tj. produktów kosmetycznych, preparatów do oczyszczenia, perfum, wód kolońskich, środków do pielęgnacji włosów, środków do prania, sanitarnych, produktów farmaceutycznych, środków grzybobójczych i dezynfekcyjnych, preparatów do wybielania. Jako podstawę unieważnienia wskazano naruszenie przy rejestracji znaku towarowego "G." przepisów:
- art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż znak "G." jest powszechnie znany i używany do oznaczania wyrobów, które zawierają jako składnik wyrobów kosmetycznych roślinę o nazwie ginkgo lub ginkgo biloba, która w języku polskim występuje jako "miłorząb chiński",
- art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy, gdyż w połączeniu z nazwą biloba stanowi chronioną nazwę odmiany roślin.
Jako dowody na potwierdzenie, że roślina o nazwie ginkgo biloba jest znaną powszechnie rośliną wnioskodawca przedstawił dwie publikacje.
Uprawniony z rejestracji wniósł o oddalenie wniosku jako bezzasadnego. Podniósł, że oznaczenie "G." jest nazwą fantazyjną, samo w sobie nic nie znaczy. Roślina ginkgo biloba - miłorząb chiński nie jest w Polsce rośliną chronioną oraz że oznaczenie "G." nie wypełniało w dacie rejestracji znaku wymogów znaku powszechnie znanego. Rejestracja znaku została dokonana w wyniku jednoznacznej decyzji Komisji Odwoławczej z dnia 5 stycznia 1999 r. (...) stwierdzającej, że znak "G." posiada zdolność rejestrową w rozumieniu ustawy o znakach towarowych.
Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego rozpoznając wniosek nie podzieliło stanowiska wnioskodawcy. Brak jest podstaw do łączenia nazwy "G." z nazwą biloba i w odniesieniu do nowopowstałego znaku "G.B." stawianie zarzutów nie spełnieniu przez ten znak ustawowych warunków wymaganych do rejestracji. Rejestracja nastąpiła dla znaku "G." - jednoczłonowego i zarzuty powinny dotyczyć znaku w takiej postaci w jakiej został zarejestrowany. Powołane przepisy dotyczące unieważnienia prawa nie znajdują zastosowania. Wnioskodawca nie przedstawił skutecznego dowodu na potwierdzenie stanowiska, że znak "G." był w dacie rejestracji oznaczeniem powszechnie znanym w Polsce. W publikacjach powołanych przez wnioskodawcę obok nazwy gatunku drzew miłorząbowate lub miłorząb dwuklapowy występuje druga nazwa ginkgo biloba lub ginkgoaceae. Tylko w jednym przypadku, w Wielkiej Encyklopedii Roślin Ogrodowych od A do Z występuje nazwa ginkgo samodzielnie bez członu biloba i oznacza drzewo o nazwie miłorząb dwuklapowy /chiński/. Takie pojedyncze wymienienie nazwy nie może świadczyć o powszechności znaku "G." w Polsce jako powszechnie znanej rośliny chronionej.
W myśl art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli znak stanowi chronioną nazwę odmiany roślin. W Polsce chronione odmiany roślin uprawnych wymienione są w "Rejestrze odmian roślin uprawnych chronionych" - opracowanym przez Centralny Ośrodek Badania Roślin na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o nasiennictwie /Dz.U. nr 149 poz. 724/. Drzewo o nazwie ginkgo lub ginkgo biloba nie stanowi w Polsce rośliny chronionej, ponieważ w myśl art. 1 ust. 2 tej ustawy nie stosuje się przepisów ustawy do roślin - drzew rosnących w lesie, krzew i roślin zielonych, a takim drzewem rosnącym w lesie lub w parku jest miłorząb dwuklapowy chiński.
W odwołaniu od powyższej decyzji, które jako skarga była przedmiotem rozpoznania przez Sąd skarżąca wnosząc o jej uchylenie podniosła:
- słowo ginkgo jest częścią nazwy rośliny ginkgo biloba znanej od wielu lat na świecie i trudno przypisać uprawnionemu z rejestracji autorstwo tej nazwy,
- wyciąg z rośliny ginkgo biloba stanowi substancję czynną wyrobów farmaceutycznych i kosmetycznych,
- przytoczył zapis z komentarza do ustawy o znakach towarowych, w którym autorka - Urszula Promińska wyraziła opinię, że "szczególna ochrona nazw roślin wymaga, aby nie były używane w funkcji znaku towarowego. Mogłoby to doprowadzić do konfuzji co do funkcji, jaką spełnia chroniona nazwa odmiany roślin". Istnieje obowiązek zamieszczania informacji o składnikach leków i wyrobów kosmetycznych i nazwa ginkgo biloba jest wymieniana jako składnik wyrobu, co stanowi podstawową informację co do jego przeznaczenia i skuteczności w procesie leczenia dolegliwości lub uzyskania efektów kosmetycznych,
- uprawniony celowo rozbił nazwę ginkgo biloba na dwa znaki towarowe w celu uzyskania możliwości zablokowania produkcji i wprowadzania do obrotu wyrobów farmaceutycznych i kosmetycznych zawierających ten składnik,
- załączył wyciągi z publikacji,
- grafikę znaku stanowi liść ginkgo biloba - miłorzębu chińskiego, co potwierdza dodatkowo pochodzenie tego słowa,
- argument powołany przez uprawnionego z rejestracji o istnieniu wielu znaków towarowych o nazwach roślin nie może być brany pod uwagę z uwagi na zmianę na przestrzeni lat oceny zdolności rejestracyjnej i możliwość unieważnienia znaków,
- znak towarowy jest znaną powszechnie nazwą rośliny i nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego.
Uprawniony z rejestracji w odpowiedzi na odwołanie wnosił o jego oddalenie akcentując na przesądzenie zdolności rejestracyjnej znaku dokonane przez Komisję Odwoławczą oraz podkreślając, że w odwołaniu nie wniesiono nic nowego do sprawy, skarżący sam zgłosił dwa podobne znaki /"Krem ginkgo z ceramidami" i "Krem ginkgo z retinolem"/.
W odpowiedzi na odwołanie-skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. Stosownie do art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
W ocenie Sądu decyzja Urzędu Patentowego o oddaleniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku z napisem "ginkgo" na podstawie przepisów art. 9 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 jest prawidłowa.
Stosownie do art. 49 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych prawo z rejestracji znaku towarowego podlega unieważnieniu, jeśli znak jest podobny w takim stopniu do znaku powszechnie znanego w Polsce dla towarów tego samego rodzaju, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Obowiązek wykazania powszechności oznaczenia "G." ciążył na wnioskodawcy. Urząd trafnie zwrócił uwagę, że wnioskodawca nie przedstawił skutecznego dowodu na potwierdzenie stanowiska, że znak "G." był w dacie rejestracji oznaczeniem powszechnie znanym w Polsce.
Stosownie do art. 49 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 4 wyżej wskazanej ustawy, prawo z rejestracji znaku towarowego dla towarów tego samego rodzaju podlega unieważnieniu, jeśli znak stanowi chronioną nazwę odmiany roślin. Ustawa nie wyłącza od rejestracji oznaczeń zawierających chronioną nazwę odmiany roślin, a tylko te znaki, które stanowiąc chronioną nazwę odmiany roślin są przeznaczone do oznaczania towarów tego samego rodzaju co rośliny /jej odmiany/. Dla unieważnienia zatem muszą być spełnione dwie przesłanki: jednorodzajowość towarów i ochrona nazwy odmiany roślin. Przedmiotowy znak został zarejestrowany do oznaczania produktów kosmetycznych, farmaceutycznych, wyrobów chemii gospodarczej, a więc towarów z całą pewnością innych niż nazwa drzewa miłorzębu, również drzewo o nazwie ginkgo lub ginkgo biloba nie stanowi w Polsce rośliny chronionej /nie jest wpisane do rejestru odmian roślin uprawnych chronionych/, zatem przepis art. 9 ust. 1 pkt 4 wspomnianej ustawy nie mógł być naruszony poprzez rejestrację.
Uchybieniem zaskarżonej decyzji jest to, że przy rozpatrywaniu wniosku o unieważnienie ocenie pominięto zupełnie kwestię, że znak jest nie tylko oznaczeniem ginkgo, a znakiem słowno-graficznym, w którym element graficzny jest dominującym elementem. Również powszechność nazwy drzewa /rośliny/, czy samego drzewa nie ma znaczenia przy rozważaniu, czy rejestracja znaku nastąpiła z naruszeniem przepisu art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o znakach towarowych. Te naruszenia w postępowaniu nie miały w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy.
Skarżąca nie ma racji, podnosząc w skardze, że znak towarowy "G." jest znaną powszechnie nazwą rośliny i nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Wymaga podkreślenia, że postępowanie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego jest postępowaniem prowadzonym na wniosek. We wniosku o unieważnienie zarzut braku dostatecznych znamion odróżniających /art. 7 ustawy o znakach towarowych/ nie został wysunięty, wnioskodawca łączył powszechność stosowania nazwy ginkgo z ochroną nazwy odmiany rośliny /art. 9 ust. 1 pkt 4/ i powszechną znajomością nazwy wyrobów zawierających roślinę o nazwie ginkgo lub ginkgo biloba /art. 9 ust. 1 pkt 2/. Na marginesie należy zaznaczyć, że trudno uznać znak słowno-graficzny przedstawiający charakterystyczny rysunek /liścia lub płatka kwiatu/ z napisem ginkgo za pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających. Nawet po uznaniu że ginkgo jest łacińską nazwą miłorzębu, brak jest podstaw do twierdzenia, że znak taki wskazuje tylko na właściwości towarów nim oznaczanych, co mogłoby skutkować unieważnieniem na podstawie art. 7 ustawy o znakach towarowych.
Mając powyższe na uwadze skargę uznano za nieuzasadnioną. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.