II SA 1234/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-04-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
drogi publicznepas drogowyzajęcie pasa drogowegozezwoleńpawilon handlowybiuro podróżyustawa o drogach publicznychuznanie administracyjneinteres prawnysamorząd

WSA w Olsztynie oddalił skargę spółki "A" na decyzję SKO odmawiającą przedłużenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod pawilon handlowy, uznając, że lokalizacja obiektu nie związanego z gospodarką drogową w pasie drogowym jest dopuszczalna jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach i ma charakter tymczasowy.

Spółka "A" zaskarżyła decyzję SKO odmawiającą przedłużenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod pawilon handlowy, w którym mieściło się biuro podróży. Spółka argumentowała, że pawilon został wybudowany na podstawie wcześniejszych zezwoleń i decyzji, a odmowa narusza jej interes. Sądy administracyjne obu instancji uznały jednak, że lokalizacja obiektu nie związanego z gospodarką drogową w pasie drogowym jest dopuszczalna tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i ma charakter tymczasowy, a brak zgody na sprzedaż działek uniemożliwia dalsze przedłużanie zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przedłużenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod pawilon handlowy. Spółka argumentowała, że pawilon, w którym mieściło się biuro podróży i sprzedawano bilety autobusowe, został wybudowany zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami z władzami miasta i posiadał stały adres, a odmowa przedłużenia zezwolenia narusza jej słuszny interes. Organy administracji oraz sąd uznały jednak, że lokalizacja obiektów nie związanych z gospodarką drogową w pasie drogowym jest dopuszczalna jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach i ma charakter tymczasowy. Brak zgody Zarządu Miasta na sprzedaż działek, na których posadowiony jest pawilon, uniemożliwił dalsze przedłużanie zezwolenia, gdyż mogłoby to prowadzić do trwałego wydzielenia części pasa drogowego. Sąd podkreślił, że decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy, a spółka była świadoma tymczasowego charakteru zajęcia pasa drogowego i podjęła inwestycję na własne ryzyko.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, lokalizacja obiektu nie związanego z gospodarką drogową w pasie drogowym jest dopuszczalna tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i ma charakter tymczasowy. Brak zgody na sprzedaż gruntu uniemożliwia dalsze przedłużanie zezwolenia.

Uzasadnienie

Przepis art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych generalnie zakazuje lokalizacji w pasie drogowym budynków nie związanych z gospodarką drogową. Ust. 3 przewiduje wyjątek w szczególnie uzasadnionych przypadkach, ale decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy i tymczasowy. Brak zgody na sprzedaż działek uniemożliwia trwałe wydzielenie części pasa drogowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.d.p. art. 39 § 1 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Generalny zakaz lokalizacji w pasie drogowym budynków nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego.

u.d.p. art. 39 § 3

Ustawa o drogach publicznych

Możliwość zezwolenia, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, na lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń lub obiektów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu. Decyzja ma charakter uznaniowy i tymczasowy.

Pomocnicze

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Obowiązek badania zgodności zaskarżonych decyzji wyłącznie z punktu widzenia ich legalności.

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

u.d.p. art. 4 § 1 i 3

Ustawa o drogach publicznych

Definicje drogi, pasa drogowego i jezdni.

u.d.p. art. 37 § 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 38 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Dotyczy obiektów wybudowanych przed wejściem w życie ustawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokalizacja obiektu nie związanego z gospodarką drogową w pasie drogowym jest dopuszczalna tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i ma charakter tymczasowy. Brak zgody na sprzedaż działek uniemożliwia trwałe wydzielenie części pasa drogowego. Decyzja w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ma charakter uznaniowy. Spółka była świadoma tymczasowego charakteru zajęcia pasa drogowego i podjęła inwestycję na własne ryzyko.

Odrzucone argumenty

Pawilon został wybudowany na podstawie wcześniejszych zezwoleń i decyzji, a odmowa narusza słuszny interes spółki. Pawilon jest obiektem stałym, a nie tymczasowym. Sprzedaż biletów autobusowych w pawilonie powinna być traktowana jako związana z obsługą ruchu drogowego. Budowa pawilonu nie spowodowała przebudowy drogi ani wjazdu na posesję. Zabudowa została zrealizowana po uzyskaniu stosownych zezwoleń i uzgodnień.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja wydana na podstawie ww. przepisu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet zaistnienie szczególnych okoliczności uzasadniających żądanie strony, nie tworzy po stronie organu obowiązku jego spełnienia. Inwestycja polegająca na budowie kosztownego pawilonu handlowego w pasie drogowym, a zatem z naruszeniem przepisu art. 39 ust. l pkt l ustawy o drogach publicznych, była zatem inwestycją przeprowadzoną przez spółkę na własne ryzyko.

Skład orzekający

Hanna Raszkowska

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz Piskozub

członek

Irena Szczepkowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia pasa drogowego przez obiekty nie związane z gospodarką drogową, charakteru uznaniowego decyzji administracyjnych oraz ryzyka inwestycyjnego związanego z lokalizacją w pasie drogowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgody na sprzedaż gruntu i uznaniowego charakteru decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje konflikt między interesem przedsiębiorcy a zasadami gospodarki przestrzennej i drogowej, a także podkreśla znaczenie uznania administracyjnego w decyzjach.

Czy można legalnie zająć pas drogowy na stałe pod budynek?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 1234/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak
Hanna Raszkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Piskozub
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 r., sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" W przedmiocie zajęcia pasa drogowego – - skargę oddala.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia 3 grudnia 2002 r., uzupełnionym w dniu 16 grudnia 2002 r., "A" Sp. z o.o. w O. zwróciła się do Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni w O. z wnioskiem o przedłużenie na okres do dnia 30 czerwca 2003 r. zezwolenia na umieszczenie w obrębie 72 działki 173/7 i 6/9 pawilonu biura podróży.
Po rozpatrzeniu wniosku, Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni w O., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta na podstawie art. 39 ust. l i 3 oraz art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, póz. 838 ze zm.), a także § l ust. l pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, póz. 33 ze zm.), decyzją z dnia 31 grudnia 2002 r., odmówił wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ulic D./P. w terminie od dnia l stycznia 2003 r. do dnia 30 czerwca 2003 r. w celu umieszczenia pawilonu biura podróży. W uzasadnieniu, organ I instancji wskazał, że wobec braku zgody Zarządu Miasta na sprzedaż działek, na których zlokalizowany jest pawilon, dalsze przedłużanie terminu zajęcia pasa drogowego nie znajduje uzasadnienia, w efekcie może doprowadzić bowiem do trwałego wydzielenia z pasa drogowego zajętej pod pawilon części, co byłoby sprzeczne z art. 39 ust. l pkt l ustawy o drogach publicznych. Organ wskazał ponadto, iż za odmową wydania zezwolenia przedłużającego okres zajęcia pasa drogowego przemawia również nie uregulowanie opłaty, ustalonej w poprzedniej decyzji z dnia 5 lipca 2002 r. Dalsze zajęcie pasa drogowego będzie rodzić również konflikty z właścicielami sąsiednich nieruchomości, na co wskazuje pismo z dnia 23 listopada 2002 r., w którym Wspólnota Mieszkaniowa"[...]" wystąpiła z żądaniem przywrócenia pasa drogowego ulic D./P. do stanu pierwotnego.
W odwołaniu z dnia 10 stycznia 2002 r. "A" Sp. z o.o. wniosła o zmianę decyzji organu I instancji, wskazując, iż wydana została z naruszeniem słusznego interesu wnioskodawcy poprzez naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych oraz art. 8 kpa. Spółka podniosła, że od 1999 r. otrzymywała zezwolenia na umieszczenie na pasie drogowym ulic D./P. pawilonu "[...]". W związku z powyższym, działając w dobrej wierze i zaufaniu do organów Miasta, wybudowała na tym terenie trwały obiekt budowlany - pawilon handlowy. Ulica D. została bowiem trwale i w sposób ostateczny zamknięta na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta z dnia 4 sierpnia 1994 r.
Spółka wskazała, że użytkuje pawilon na podstawie prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 11 grudnia 2002 r. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2002 r., sygn. akt Sa/Bk 154/02, oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej"[...]"w przedmiocie nakazu jego rozbiórki. Podniosła również, że w piśmie z dnia 11 lipca 2000 r. Miejski Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni, zajął jednoznaczne stanowisko, iż przedmiotowy teren nie stanowi jakiejkolwiek rezerwy pod budowę lub modernizację ulic, a docelowe rozwiązania lokalizacyjne dotyczące tego terenu nie zakładają żadnych zmian, w szczególności takich jak otwarcie ulicy D. W kolejnym piśmie z dnia 11 lipca 2000 r., stwierdził natomiast, iż przedmiotowy teren jest zbędny dla potrzeb obsługi drogi i z powodzeniem może być wyłączony z pasa drogowego, a usytuowanie pawilonu handlowego na tej działce nie zakłóca ruchu drogowego, w szczególności dojazd do podwórza został zachowany w sposób bezpieczny i nie utrudniony.
Spółka podniosła, iż art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych pozwala w szczególnie uzasadnionych przypadkach na lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń lub obiektów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu. Wnioskodawca, który prowadzi w pawilonie handlowym biuro "[...]", został tym samym całkowicie zaskoczony wydaniem decyzji odmawiającej przedłużenia zezwolenia na dalsze zajmowanie przedmiotowego pasa drogowego. Podniósł, że takie postępowanie zarządcy dróg prowadzi do utraty zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a tym samym narusza art. 8 kpa. Podkreślił też, że nie zalega już z płatnością jakichkolwiek należności z tytułu zajmowania przedmiotowego terenu, a wręcz przeciwnie posiada nadpłatę z tytułu obciążenia spółki opłatą za grunt o powierzchni większej niż faktycznie zajmowana przez pawilon.
Konkludując, spółka wskazała, iż zmiana decyzji jest konieczna bowiem narusza w istotny sposób nie tylko słuszny interes wnioskodawcy, ale także interes społeczny poprzez spowodowanie utraty pracy przez 10 pracowników biura "[...]", jak również grozi koniecznością ewentualnej rozbiórki pawilonu trwale związanego z gruntem, którego wybudowanie kosztowo ponad 400.000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 23 stycznia 2003 r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Opisując stan faktyczny wskazało, iż w okresie od dnia l sierpnia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zielni wydawał decyzje zezwalające na umieszczenie pawilonu handlowego w pasie drogowym ulic D./P. W uzasadnieniu wniosku o wydanie zezwolenia "A" Sp. z o.o. wskazywała, iż ubiega się o zezwolenie do czasu zakończenia postępowania w sprawie wydzielenia z pasa drogowego działek, na których posadowiony jest pawilon handlowy i ich kupna. W dniu 18 lipca 2000 r. Zarząd Miasta negatywnie rozpatrzył jednak wniosek Spółki o bezsprzetargową sprzedaż działek, a w dniu 29 stycznia 2002 r. - wniosek o sprzedaż działek w jakimkolwiek trybie.
Kolegium podniosło, że w świetle art. 39 ust. l pkt l ustawy o drogach publicznych, lokalizacja jakiejkolwiek inwestycji w pasie drogowym, a w szczególności lokalizacja budynków, które nie są związane z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego bez zgody właściwego zarządu dróg jest niedopuszczalna. Opierając się o przytoczone definicje legalne drogi, pasa drogowego oraz jezdni, wyrażone w art. 4 pkt l i 3 powołanej ustawy, organ odwoławczy wykazał, że pawilon handlowy "A" bezsprzecznie nie jest budynkiem, o którym mowa w art. 37 ust. l ustawy. Tym samym, wnioskowane przez spółkę umieszczenie pawilonu handlowego w pasie drogowym pozostaje w oczywistej sprzeczności z postanowieniami powołanego przepisu. Organ potwierdził, że ustawodawca przewidział wprawdzie w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwość lokalizowania w pasie drogowym urządzeń lub obiektów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu, jednakże wskazał, iż może nastąpić to tylko w sytuacjach wyjątkowych, a zajęcie to nie może stanowić faktycznej zmiany organizacji ruchu, czy wyłączenia części jezdni i zatok postojowych z pasa drogowego. Podkreślił, że jezdnia przeznaczona jest wyłącznie do ruchu pojazdów, a zatoki do ich postoju. W niniejszej sprawie zlokalizowanie budynku w tych częściach pasa drogowego rażąco narusza zatem przepisy ustawy o drogach publicznych, a tym samym organ I instancji słusznie odmówił spółce udzielenia wnioskowanego zezwolenia.
Kolegium wskazało ponadto, że decyzją z dnia 4 sierpnia 1994 r., Naczelnik Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, udzielił pozwolenia na przebudowę ulic D., M., K. i P. Podstawę opracowania planu przebudowy stanowiło wskazanie lokalizacyjne z dnia 17 stycznia 1994 r. Z wypisu mapy zasadniczej miasta O., sekcja: "[...]", wynika, że przedmiotowy pawilon handlowy zlokalizowany został w pasie drogowym ulic P./D., w miejscu zaprojektowanych i istniejących do chwili budowy pawilonu, chodników, zieleni, zatok postojowych oraz jezdni. Realizacja tej inwestycji spowodowała również przebudowę wjazdu na teren posesji przy ulicy D., który uległ zwężeniu i odbywa się pod częścią budynku usytuowanego nad jezdnią. Inwestycja ta, polegająca w istocie na przebudowie drogi oraz wjazdu na teren posesji przy ulicy D. realizowana była zatem przez nieuprawniony podmiot. Ponadto, wskazując na ustawowe ograniczenia dotyczące lokalizacji budynków, stwierdziło, że w niniejszej sprawie pawilon handlowy nie tylko nie został zlokalizowany w odpowiedniej odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni, lecz wprost usytuowany jest częściowo w jezdni ulicy D.
Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji zauważył, iż interes społeczny w niniejszej sprawie wyraża się również w konieczności umożliwienia nieskrępowanego i bezpiecznego korzystania z drogi wszystkim jej użytkownikom, a zwłaszcza mieszkańcom posesji przy ulicy D. Wskazał również, iż spółka miała świadomość, iż zajęcie pasa drogowego ma charakter czasowy albowiem w swych wnioskach wskazywała na planowany czas zajęcia pasa drogowego, każde zezwolenie zawierało również pouczenie o konsekwencjach upływu terminu zezwolenia, a zatem nie można podzielić twierdzenia Spółki, iż została zaskoczona rozstrzygnięciem organu I instancji.
W skardze z dnia 28 marca 2003 r., wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, "A" Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu wskazała, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym, bowiem zlokalizowany w pasie drogowym ulic D./P. pawilon handlowy skarżącej przewidziany był niejako obiekt tymczasowy, lecz stały. Skoro zatem w pasie drogowym, na podstawie kolejnych decyzji: o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, pozwoleniu na budowę oraz zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego, zlokalizowany został stały obiekt budowlany, to oznacza, iż Prezydent Miasta, w imieniu którego działał Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni, uznał, że zaistniał w niniejszej sprawie szczególnie uzasadniony powód do zastosowania przepisu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych.
W tym stanie sprawy, niezrozumiałe jest dla skarżącej, w oparciu o jakie dowody i okoliczności Kolegium w sposób autorytatywny wskazało, iż przedmiotowy pawilon nie jest związany z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego, skoro brak jest w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń. W rzeczywistości natomiast w tym pawilonie prowadzona jest sprzedaż biletów autobusowych. Ponadto niezrozumiałe jest twierdzenie, iż budowa pawilonu w miejscu zaprojektowanych i istniejących do chwili budowy chodników, zieleni, zatok postojowych oraz jezdni spowodowała przebudowę drogi oraz wjazdu na teren posesji przy ulicy D, skoro skarżąca nie dokonała żadnej przebudowy wjazdu na teren wskazanej posesji, szerokość wjazdu nie uległa również zmianie. Błędne jest także twierdzenie, że zabudowa zrealizowana została przez nieuprawniony podmiot, bowiem budowa pawilonu nastąpiła po uprzednim uzyskaniu stosownych zezwoleń i uzgodnień dokonanych w tym zakresie z Miejskim Zarządem Dróg, Mostów i Zielni. Ponadto powołując się na treść przepisu art. 38 ust. l ustawy o drogach publicznych, skarżąca podniosła, iż skoro raz przesądzono o lokalizacji i budowie budynku w pasie drogowym, to wydaje się słuszne pozostawienie go w dotychczasowym stanie.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Ponadto, odnosząc się do zarzutów skargi, wskazało, iż zajęcie pasa drogowego ma ze swej istoty charakter tymczasowy, czego świadomość miała także Spółka wnosząc o zajęcie pasa drogowego na określony czas. Organ odwoławczy wskazał również, iż przyjął, że pawilon handlowy skarżącej nie jest związany z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego w oparciu o treść znajdujących się w aktach sprawy pism procesowych skarżącej oraz decyzji z dnia 11 grudnia 2002 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie pawilonu, z których wprost wynika, że w budynku tym Spółka prowadzi działalność gospodarczą w formie biura "[...]". Sprzedaż usług turystycznych, w tym sprzedaż biletów na przejazdy autobusami nie przesądza natomiast o tym, że budynek ten jest budynkiem związanym z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego. Kolegium wskazało również, iż przepis art. 38 ust. l ustawy o drogach publicznych ma zastosowanie do budynków istniejących przed wejściem w życie tej ustawy, a zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2004 r., skarżąca podtrzymując zarzuty zawarte w skardze, wskazała, że decyzja organu odwoławczego, wydana z rażącym naruszeniem art. 7 i 8 kpa, godzi w jej słuszny interes. Spółka, powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu, podniosła ponadto, że wybudowała pawilon na terenie wskazanym przez przedstawicieli miasta, co całkowicie pominięte zostało przez organ odwoławczy. Władze miasta nadały też temu budynkowi stały adres. Wydanie decyzji z dnia 31 lipca 1998 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wskazującej na stałą lokalizację, pozwoliło skarżącej sądzić, że w najbliższym czasie możliwe będzie wydzierżawienie lub kupno działki, zgodnie z wcześniejszymi zapewnieniami urzędników. Z niezrozumiałych przyczyn Prezydent Miasta negatywnie rozpatrzył prośbę Spółki o umożliwienie wykupienia przedmiotowego terenu.
Dodatkowo skarżąca wskazała, iż nie jest prawdą, że szerokość wjazdu na posesję przy ulicy D. została zmieniona, wszelkie prace związane z dostępem do tej posesji wykonywane były bowiem przez Miejski Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni. Usytuowanie spornego budynku w żaden sposób nie utrudnia dojazdu do tej posesji, a z drogi mogą swobodnie korzystać inni użytkownicy. Chybiony jest również zarzut organu odwoławczego jakoby w przypadku pawilonu nie została zachowana minimalna odległość między obiektem budowlanym, a zewnętrzną krawędzią jezdni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych decyzji wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jeżeli zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Sąd nie jest natomiast właściwy do oceniania decyzji z punktu widzenia słuszności, czy też celowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej.
W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie stwierdził, aby decyzje administracyjne wydane zostały z takim naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi.
Wskazać należy, że podstawą prawną działania organów orzekających w sprawie objętej rozpoznawaną skargą jest przepis art. 39 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.). W ust. l pkt l wprowadza on generalny zakaz lokalizacji w pasie drogowym budynków nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego. Nie powinien budzić wątpliwości fakt, że pawilon handlowy, w którym zlokalizowane jest biuro podróży, nawet jeśli odbywa się w nim sprzedaż biletów autokarowych, jest budynkiem, o którym stanowi powołany wyżej przepis.
Ustawodawca przewidział jednak wyjątek od wskazanej wyżej reguły. W świetle bowiem ust. 3 powołanego artykułu, właściwy zarządca drogi może zezwolić, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, na lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń lub obiektów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu, jak również umieszczanie takich urządzeń na obiektach mostowych. Wskazany warunek sformułowany został jednak w postaci tzw. wyrażenia nieostrego, co oznacza, że ustawodawca pozostawił swobodnej ocenie organu orzekającego ustalenie, czy okoliczności rozpoznawanego przypadku mogą być potraktowane jako "szczególnie uzasadniony wypadek". Decyzja wydana na podstawie ww. przepisu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet zaistnienie szczególnych okoliczności uzasadniających żądanie strony, nie tworzy po stronie organu obowiązku jego spełnienia. Organ, działając w granicach tzw. uznania administracyjnego, może bowiem, ale nie musi skorzystać z przysługującego mu uprawnienia, nawet jeśli w sprawie zachodzą przesłanki wydania zezwolenia. Wydanie zezwolenia na lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń lub obiektów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu ma bowiem charakter wyjątkowy i jest możliwe jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami.
Ponieważ jednak decyzja mająca charakter uznaniowy, nie może być decyzją dowolną, Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonał oceny prawidłowości ustalenia przez organy administracyjne stanu faktycznego zgodnie z regułami rządzącymi postępowaniem dowodowo-wyjaśniającym oraz zbadał, czy dokonana swobodna ocena odpowiada przyjętemu w normie prawnej znaczeniu zwrotu nieostrego, a zatem, czy organy administracji przy wydawaniu decyzji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i czy uzasadniły rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.
W ocenie Sądu, organy administracji rozpatrując okoliczności niniejszej sprawy trafnie przyjęły, iż zajęcie pasa drogowego przez urządzenia lub obiekty nie związane z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu ma charakter wyjątkowy i ze swej istoty tymczasowy. Wyjaśniły, iż dotychczasowe decyzje zezwalające na umieszczenie pawilonu handlowego w przedmiotowym pasie drogowym wydawane były w związku z podjętymi przez spółkę staraniami o wydzielenie z pasa drogowego działek, na których zlokalizowany jest pawilon i zamiarem ich kupna. Obecna odmowa spowodowana jest natomiast ostatecznym brakiem zgody Zarządu Miasta na sprzedaż przedmiotowej nieruchomości. Brak jest też tym samym przesłanek do dalszego przedłużania zezwolenia, które mogłoby doprowadzić do trwałego wydzielenia z pasa drogowego zajętej pod pawilon części, co byłoby sprzeczne z art. 39 ustawy o drogach publicznych. Jako dodatkowy argument organ powołał również fakt braku uiszczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego, ustalonej w poprzedniej decyzji z dnia 5 lipca 2002 r. Jak wynika z odwołania, opłata ta uiszczona została dopiero po wydaniu decyzji organu I instancji. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest natomiast objęte rozstrzyganie, czy faktycznie spółka była obciążana opłatami za grunt o powierzchni większej niż zajmowana przez pawilon.
Wskazać natomiast należy, iż trafne jest również twierdzenie organów, iż z uwagi na fakt wydawania dotychczasowych decyzji na czas określony, skarżąca była świadoma konsekwencji ewentualnego nieprzedłużenia na kolejny okres zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Inwestycja polegająca na budowie kosztownego pawilonu handlowego w pasie drogowym, a zatem z naruszeniem przepisu art. 39 ust. l pkt l ustawy o drogach publicznych, była zatem inwestycją przeprowadzoną przez spółkę na własne ryzyko. Skarżąca nie może zatem twierdzić teraz, iż została zaskoczona decyzją odmowną.
Z materiałów zebranych przez organy administracji wynika, że rozpatrując okoliczności niniejszej sprawy organy uwzględniły zarówno interes skarżącej, wyrażający się w chęci dalszego zajmowania pasa drogowego z uwagi na wybudowanie trwale związanego z gruntem pawilonu handlowego, jak i interes innych użytkowników drogi, w tym mieszkańców sąsiednich nieruchomości. W oparciu o ustalony stan faktyczny, wskazały również przyczyny dla jakich odmówiły dalszego przedłużenia zezwolenia na zajmowanie przedmiotowego pasa drogowego.
W tym stanie sprawy, bez istotnego wpływu na jej wynik pozostaje rozstrzygnięcie sporu dotyczącego zachowania wymogów związanych z lokalizacją spornego budynku, gdyż nie one stały się główną przyczyną odmowy przedłużenia zezwolenia na dalszy okres.
Skoro zatem swobodnej ocenie stanu faktycznego sprawy, dokonanej przez organy orzekające na tle użytego w zastosowanej normie prawnej pojęcia prawnie niezdefiniowanego, nie można zarzucić dowolności, to samo rozstrzygnięcie, a więc określenie wiążących konsekwencji prawnych wynikających z tego stanu faktycznego, nie narusza prawa. Dyspozycja zastosowanego przepisu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, przewidująca, że organ "może" wydać decyzję, czyni z niej, jak wskazano już wyżej, decyzję uznaniową. Takie zaś decyzje są wyłączone spod kontroli sądowej w takim zakresie, w jakim organ administracji, kształtując ich treść, kieruje się uznaniem, w granicach przyznanych mu w stosownych przepisach prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie organy nie przekroczyły natomiast tych granic.
Na marginesie wskazać jednocześnie należy, że przepis art. 38 ust. l ustawy o drogach publicznych, o którym skarżąca wspomina w skardze, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, odnosi się on bowiem do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie wskazanej ustawy.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI