II SA 1152/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-08-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
scalanie gruntówwłaściwość organówautokontrolapostępowanie administracyjnedecyzjauchylenie decyzjiumorzenie postępowaniaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznając, że organ prawidłowo uchylił własne decyzje i umorzył postępowanie z powodu niewłaściwości organów.

Sprawa dotyczyła skargi L. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła wcześniejsze decyzje dotyczące scalenia gruntów i umorzyła postępowanie pierwszej instancji z powodu błędnej właściwości organów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra była prawidłowa, mimo że została wydana w trybie autokontroli. Sąd podkreślił, że organ administracji ma obowiązek przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej w każdym stadium postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę L. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2003r. Decyzją tą Minister, działając w trybie autokontroli, uchylił własną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Gminy K. zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi G. Powodem uchylenia było stwierdzenie, że decyzje te zostały wydane przez niewłaściwe organy. Postępowanie scaleniowe zostało wszczęte na wniosek mieszkańców wsi G. w 1996 r. L. M., uczestnik postępowania, kwestionował przebieg scalenia, w tym wartość wydzielonej mu działki i brak wypłaty ekwiwalentu za olchy. Po szeregu postępowań odwoławczych i wniosków o wznowienie i stwierdzenie nieważności, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że od 23 lutego 2000 r. właściwym organem do prowadzenia postępowań scaleniowych jest starosta, a organem wyższego stopnia samorządowe kolegium odwoławcze. W związku z tym, że wniosek L. M. o stwierdzenie nieważności decyzji z 1999 r. powinien być rozpatrywany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Wojewodę, Minister uchylił wadliwe decyzje i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Sąd administracyjny oddalił skargę L. M., uznając, że decyzja Ministra była zgodna z prawem, a organ administracji miał obowiązek przestrzegać właściwości rzeczowej i miejscowej. Sąd wskazał, że wyrok nie zamyka stronie drogi do ubiegania się o stwierdzenie nieważności decyzji przed SKO, jeśli sprawa zostanie do tego organu przekazana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji ma obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej w każdym stadium postępowania, a w przypadku stwierdzenia niewłaściwości, powinien uchylić wadliwą decyzję i umorzyć postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obowiązek przestrzegania właściwości spoczywa na organach administracji w każdym stadium postępowania. W przypadku wejścia w życie nowych przepisów regulujących właściwość, organ musi się do nich zastosować, chyba że przepisy intertemporalne stanowią inaczej. Uchylenie wadliwej decyzji i umorzenie postępowania jest konieczne, aby umożliwić dalsze postępowanie przed właściwym organem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.s.i.w.g. art. 3 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Ustawa o NSA art. 38 § 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.i.w.g. art. 2 § 2

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

u.z.n.u.f.a.p. art. 10

Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej

u.z.n.u.f.a.p. art. 58

Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.o.p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo stwierdził niewłaściwość organów przy wydawaniu wcześniejszych decyzji dotyczących scalenia gruntów. Organ administracji ma obowiązek przestrzegania właściwości rzeczowej i miejscowej w każdym stadium postępowania.

Odrzucone argumenty

Skarżący L. M. nie zgodził się z ustaleniem Ministra, że jego wniosek o stwierdzenie nieważności był wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania, wskazując na art. 156 k.p.a. Skarżący powołał się na argumenty z poprzedniej skargi do NSA.

Godne uwagi sformułowania

organ prawa nie naruszył obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej wady rozpoznania sprawy przez niewłaściwe organy tryb autokontroli

Skład orzekający

Stanisław Gronowski

przewodniczący

Andrzej Kuba

członek

Grażyna Śliwińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości organów administracji w sprawach scalania gruntów oraz stosowania trybu autokontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianą przepisów o właściwości organów administracji w sprawach scalania gruntów i stosowania trybu autokontroli przez Ministra.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest właściwość organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Nie zawiera jednak nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 1152/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuba
Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Sygn. powiązane
II OZ 1043/05 - Postanowienie NSA z 2005-11-23
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie: NSA Andrzej Kuba WSA Grażyna Śliwińska (spraw.) Protokolant A. Z. po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powołując się na art. 38 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11.05.1995r. w związku z art. 138 § 1 kpa w uwzględnieniu skargi L. M. skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na swoją decyzję utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy K. z dnia [...] września 1999r., zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi G. gm. K. - uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...].10.2002r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r. jako wydane przez niewłaściwe organy oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Poczynił następujące ustalenia:
Na wniosek mieszkańców wsi G. Kierownik Urzędu Rejonowego w Z. wszczął postępowanie scaleniowe w odniesieniu do części gruntów wsi G. o powierzchni 3,21 ha w celu dostosowania granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracyjnych powstałych w wyniku regulacji koryta rzeki D. postanowieniem z dnia [...].09.1996r. na podstawie art.2 ust.2 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów z dn. 26 marca 1982r. (tekst jedn. z 1989r. Dz.U. nr 58 poz. 349).
Pan L. M. - uczestnik procesu scaleniowego w toku postępowania wykorzystywał przysługujące mu środki odwoławcze.
Nie składał zastrzeżeń do opracowanego szacunku gruntów ogłoszonego na zebraniu w dn. [...].07.1999r. i wyłożonego do wglądu na okres 14 dni. Szacunek ten został zatwierdzony uchwałą na zebraniu w dniu [...].08.1999r. W projekcie scalenia L.M. w zamian za działki nr [...] i [...] o łącznej w powierzchni 0,9640 ha i wartości 6747 jednostek szacunkowych wydzielono działkę nr [...] o powierzchni 0,8875 ha i wartości 6212 jednostek szacunkowych oraz ustalono dopłatę w wysokości [...] zł z tytułu wydzielenia ze względów technicznych działki o niższej wartości szacunkowej.
Na zebraniu uczestników scalenia w dniu [...] października 1999r. została odczytana decyzja Zarządu Gminy K. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi G. wydana dnia [...] września 1999r, a na zebraniu w dniu [...] listopada 1999r. na podstawie w/w decyzji wprowadzono zainteresowanych w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia.
Pan L. M. złożył odwołanie do Wojewody [...] w B. od decyzji Zarządu Gminy K. z dnia [...] września 1999r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi G. Wojewoda nie uwzględnił jego roszczeń, a skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku została odrzucona postanowieniem z dnia 19.09.2000r. Sygn. akt SA/Bk 861/00
Starostwo Powiatowe w Z. decyzją z dnia [...].07.2001 r. odmówiło żądaniu L.M. wznowienia postępowania w sprawie scalenia części gruntów wsi G. zakończonego decyzją ostateczną Zarządu Gminy w K. nr [...] z dn. [...] 09.1999r. Od powyższego rozstrzygnięcia L.M. w dniu [...].07.2001 r. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które decyzją [...] w dniu [...].08.2001r. zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Skargę na wymienioną decyzję oddalił również Naczelny Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 14.02.2002r. Sygn. akt SA/Bk 1352/01.
W dniu [...].08.2001r. L.M. złożył wniosek do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1999r. o nr [...] wydanej przez Zarząd Gminy w K. kwestionując przebieg procesu scaleniowego i podnosząc sprawę niewypłacenia mu ekwiwalentu za dwie olchy rosnące na terenie objętym scaleniem.
Decyzją [...] z dnia [...].06.2002r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi G., nie znajdując potwierdzenia podnoszonych zarzutów.
Od tej decyzji Pan L. M. odwołał się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosząc alternatywnie o uchylenie i zmianę decyzji Wojewody [...] z uwagi na to, że zakwestionowane przez niego postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa lub o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ i instancji.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].
Była ona następnie przedmiotem skargi Pana L. M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przesyłając odpis skargi zwrócił się do Ministra o udzielenie na nią odpowiedzi oraz nadesłanie akt sprawy.
W rezultacie, w trybie autokontroli Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. uchylił obie zaskarżone decyzje, umarzając postępowanie w I instancji stwierdzając, że zaskarżone decyzje jego i Wojewody [...] obarczone są wadą polegającą na rozpoznaniu sprawy przez niewłaściwe organy.
Wskazał, że od dnia 23 lutego 2000r. , stosownie do art. 10 ustawy z dnia 21 stycznia 2000r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz.U. nr 12, poz. 136 ze zm.) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26.03.1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. nr 58 poz. 349 z 1989r.) stanowi, iż "Postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza na koszt Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 4 pkt 2 starosta, jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu jest samorządowe kolegium odwoławcze". Powyższa zmiana nie dotyczy wszczętego przed tym dniem postępowania scaleniowego lub wymiennego, które - z mocy art. 58 tej ustawy toczy się na podstawie dotychczasowych zasad.
Powołał się na wyrok NSA sygn. akt II SA 3683-3684/01 z dnia 07.10.2002r.
Organ wskazał nadto w uzasadnieniu, że wniosek L. M. z dnia 15.08.2001r. o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy K. z dnia [...].09.1999r.zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi G. gm. K., będący w istocie wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania (postępowanie scaleniowe zostało zakończone w dniu [...].11.1999r.) powinien być rozpatrywany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., a nie przez Wojewodę [...].
W skardze, która wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan L. M. nie wskazał jakie przepisy zostały naruszone w zaskarżonej decyzji. Natomiast nie zgodził się z ustaleniem Ministra, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy K. był wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania, skoro jego podstawę prawną stanowił art.156 kpa. Ponadto powołał się na argumenty wskazane w skardze złożonej do tut. Sądu dnia 20 listopada 2002r. poprzedzającej zaskarżoną decyzję, którą dołączył do akt.
Na rozprawie przed Sądem przyznał, że Minister nie był właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności i Wojewoda powinien przekazać sprawę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Swój wniosek skierował do gminy i ona powinna go skierować do właściwego organu.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosił o jej oddalenie. Podnosił, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie autokontroli decyzji zaskarżonej przez p. M. do NSA przy uwzględnieniu art. 19 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem zgodnie z art. 3 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 z 20.09.2002r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżoną decyzją organ prawa nie naruszył.
Skarżący przyznał i obecnie pozostaje poza sporem, że Wojewoda powinien przekazać sprawę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu wyższego stopnia w stosunku do starosty właściwego po dniu 23 lutego 2000r w sprawach z zakresu scalania i wymiany gruntów – stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26.03.1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. nr 58 poz. 349 z 1989r.). Przepis ten został wprowadzony art. 10 pkt 1 Ustawy z dnia 21 stycznia 2000r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej. ( Dz.U.00.12.136 ze zm.)
Jak wynika ze stanu faktycznego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopiero na etapie skargi na jego decyzję II instancji zauważył, iż obarczona była wadą rozpoznania sprawy przez niewłaściwe organy i wykorzystał tryb autokontroli jaki dawała mu ówczesna Ustawa o NSA.
Podnieść należy, że art.19 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Ten obowiązek spoczywa na nich w każdym stadium postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. Jeżeli więc w toku postępowania administracyjnego wejdą w życie nowe przepisy, to organ prowadzący postępowanie obowiązany jest się do nich zastosować, także wówczas, gdy regulują one odmiennie właściwość organu, chyba że przepisy intertempolarne stanowią inaczej. (vide postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2001r. I SA 2110/00, LEX nr 54128)
W tym stanie rzeczy należało uchylić wadliwą decyzję własną i umorzyć postępowanie przed Wojewodą [...]. Dopiero wtedy dalsze postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji może toczyć się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym jako organem właściwym. Zaskarżenie przez Stronę decyzji wydanej w trybie autokontroli zatrzymało procedurę zmierzającą do przekazania sprawy do rozpoznania według właściwości.
Wskazać należy, że wyrok w sprawie niniejszej nie zamyka Stronie drogi do ubiegania się o stwierdzenia nieważności decyzji przed SKO, o ile sprawa zostanie do tego organu przekazana po zwrocie akt administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI