II SA 115/99

29 POSTANOWIENIE z dnia 20 grudnia 1999 r. Sygn. Ts 123/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Mariana Ś.w sprawie zgodności: art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 107, poz. 464; tekst jednolity z 1995 r. Dz.U. Nr 57, poz. 299) z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Mariana Ś., sporządzonej 31 sierpnia 1999 r., zarzucono niezgodność art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 107, poz. 464; tekst jednolity z 1995 r. Dz.U. Nr 57, poz. 299) z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego – zaskarżone przepisy pozbawiają go możliwości realizacji praw spadkowych po matce, ponieważ uniemożliwiają wzruszenie aktu własności należącej do spadku ziemi, uzyskanego przez osobę spoza kręgu spadkobierców, w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91). Skarżący wskazał, iż postanowieniem z 21 października 1962 r. Sąd Powiatowy w L. (sygn. Ns 1896/62) stwierdził nabycie przez niego w 3/16 części spadku po matce, wyłącznej właścicielce nieruchomości rolnej o pow. 2,84 ha, położonej w kolonii K. Następnie 2 grudnia 1975 r. wydany został przez Naczelnika Miasta Ś. akt własności ziemi obejmujący, zdaniem skarżącego, nieruchomości wchodzące w skład masy spadkowej po matce i uwłaszczający na nich z mocy samego prawa Bogdana Ś. – brata przyrodniego skarżącego. O wznowienie postępowania w sprawie uchylenia owego aktu własności ziemi wystąpił rodzony brat skarżącego – Zygmunt Ś., a Kierownik Urzędu Rejonowego w L. decyzją z 6 lipca 1993 r. odmówił wznowienia tego postępowania. Ostatecznie Wojewoda w L. (po ponownym rozpatrzeniu sprawy) w decyzji z 28 czerwca 1996 r. (GG on. 7018/18/94/96) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji odmownej Kierownika Urzędu Rejonowego w L., z uwagi na to, że podstawę jej wydania stanowiły przepisy art. 149 § 3 i art. 150 § 1 kpa dotyczące wznowienia postępowania, których to działanie zostało wyłączone w sprawach uwłaszczenia gospodarstw rolnych. W rozstrzygnięciu tym wskazano jednocześnie, że Kierownik Urzędu Rejonowego powinien umorzyć postępowanie w tej sprawie, a nie wznawiać je, czy też odmawiać jego wznowienia. Tę decyzję wojewody utrzymał w mocy Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, a Naczelny Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 6 maja 1999 r. (II SA 115/99) wniesioną skargę oddalił. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Nie można podzielić przekonania pełnomocnika skarżącego jakoby postępowanie w wyżej wymienionej sprawie zostało zakończone. Jak to słusznie podkreśla zarówno Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w uzasadnieniu decyzji z 14 grudnia 1998 r. (NR gn-051/613-147/97), jak i Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z 6 maja 1999 r. – stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z 6 lipca 1993 r. spowodowało, iż sprawa o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego – zainicjowana wnioskiem brata skarżącego wróciła do punktu wyjścia. Organ administracyjny stopnia podstawowego powinien był ją zakończyć. Wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania pozostaje nadal nierozstrzygnięty. W tym stanie rzeczy organ ten powinien wydać stosowną decyzję uwzględniającą zarówno art. 105 § 1 kpa, jak i zaskarżony art. 63 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Dopiero po wyczerpaniu przysługującego toku instancyjnego w tej sprawie powstanie możliwość wniesienia skargi konstytucyjnej. Nie budzi wątpliwości, że postępowanie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 1999 r. nie rozstrzygnęło jeszcze w przedmiocie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, a jedynie przesądziło o nieważności decyzji odmawiającej wznowienia tego postępowania. Pewne wskazówki, sugerujące jakiej treści powinno być rozstrzygnięcie kierownika urzędu rejonowego nie mogą zastąpić tego rozstrzygnięcia i oznaczać wyczerpania toku instancyjnego w tej sprawie. Trybunał zauważa ponadto: gdyby przyjąć, tak jak to sugeruje pełnomocnik skarżącego, iż ostatecznym rozstrzygnięciem w sprawie skarżącego jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 1999 r., to należałoby uznać, że przekroczony został dwumiesięczny termin zakreślony w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, dla skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej. Pełnomocnik skarżącego dwukrotnie wskazał 31 maja 1999 r., jako datę otrzymania przez jego mocodawcę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. z 6 maja 1999 r. (sygn. II SA 115/99). Natomiast skarga konstytucyjna została nadana w Urzędzie Pocztowym w L. – 31 sierpnia 1999 r., a więc po upływie wyżej wymienionego dwumiesięcznego terminu. Oceny tej nie zmienia fakt, że 9 lipca 1999 r. skarżący samodzielnie skierował do Trybunału Konstytucyjnego pismo z prośbą o pomoc w przedstawionej sprawie. Pismo to nie wywołało i nie mogło wywołać tych skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem skargi konstytucyjnej, w szczególności nie mogło przesądzić o dochowaniu wspomnianego dwumiesięcznego terminu, wynikającego z art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanawia jak w sentencji.