II SA 1093/90

III SA/Łd 89/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Łuczyńska
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 28 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2006 roku sprawy ze skargi A. S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania samochodu 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi A. D. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką Sz., D., Sz. spółka cywilna w Ł. przy ulicy A 65 kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi A. D. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 72 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U z 2005r. Nr 108, poz.908), § 2, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 133, poz.1123 z późn. zm.) oraz art.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz.856 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy zarejestrowania samochodu marki Opel Record (nr nadwozia [...], nr silnika [...]) na wniosek i nazwisko A. S..
W dniu 3 marca 2005r. A. S. złożył w Wydziale Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów Urzędu Miasta Ł. wniosek o zarejestrowanie samochodu marki Opel Record. W dniu [...] Prezydenta Miasta Ł. wydał decyzję Nr [...] o odmowie zarejestrowania pojazdu ponieważ strona nie uzupełniła wniosku o dowód własności pojazdu.
W dniu 8 czerwca 2005r. A.S. ponownie złożył wniosek o zarejestrowanie wymienionego pojazdu. Do wniosku nie załączono dowodu własności pojazdu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku o oryginał dowodu własności pojazdu, wnioskodawca przedstawił kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.III Wydział Cywilny z dnia [...] sygn. akt. [...] oddalającego apelację w sprawie o nabycie własności pojazdu w drodze zasiedzenia. W związku z powyższym, na podstawie art.72 i 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, organ rejestrujący wydał decyzję odmawiającą zarejestrowania samochodu.
A.S. odwołał się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. W odwołaniu od powyższej decyzji wyjaśnił, iż zakupił samochód na giełdzie samochodowej za 2.000zł "na części". Nie dysponuje umową sprzedaży na piśmie. Skarżący podniósł, iż z orzeczenia sądu powszechnego wynika, że jest właścicielem samochodu pomimo braku pisemnej umowy sprzedaży.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w uzasadnieniu decyzji przytoczyło treść art. 72 ust.1 i art. 73 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowymi z których wynika, że rejestracji pojazdu dokonuje właściwy organ administracji na wniosek jego właściciela, m.in. na podstawie dowodu własności pojazdu.
Dowodem własności pojazdu, zgodnie z § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, może być w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży, umowa darowizny, umowa zamiany, umowa o dożywocie, faktura VAT lub prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.
A.S. nie załączył do wniosku o rejestrację dowodu własności pojazdu. Dowodem własności pojazdu nie jest bowiem postanowienie sądu oddalające wniosek o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowego samochodu. Uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.III Wydział Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...], z którego wynika, że A.S. nabył własność rzeczy z chwilą zakupu na giełdzie, nie jest, w ocenie organu, dowodem własności, o którym mowa w § 4 ust.1 rozporządzenia z dnia [...]
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołało się do poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1998r II SA 1093/90, zgodnie z którym ustalenia w przedmiocie istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych (art. 189 k.p.c.). Organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą natomiast ani kreować ani korygować tych stosunków. W tej sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu.
Organ ustalił, że przedmiotowy samochód został złożony "z części nie zarejestrowanego wraku". W tym stanie rzeczy nawet w przypadku doręczenia dowodu własności pojazdu samochód skarżącego nie może zostać zarejestrowany, ponieważ zgodnie z art. 79 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym - pojazd wyrejestrowany nie podlega powtórnej rejestracji, z wyjątkiem pojazdu: 1) odzyskanego po kradzieży; 2) zabytkowego; 3) mającego co najmniej 25 lat, którego model nie jest produkowany od lat 15, uznanego przez rzeczoznawcę samochodowego za unikatowy lub mający szczególne znaczenie dla udokumentowania historii motoryzacji; 4) ciągnika i przyczepy rolniczej.
W dniu 18 stycznia 2006r. A.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w Ł. z dnia [...] wnosząc o zarejestrowanie samochodu.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że samochód zakupił na giełdzie z zamiarem rozebrania i sprzedania części, jednakże okazało się, że samochód jest sprawny – wymagał jedynie naprawy. Poprzedni właściciel samochodu oznajmił skarżącemu, że samochód wyrejestrował "i zdał dokumenty". Skarżący podniósł również, iż Sąd Okręgowy w Ł. uznał, że jest właścicielem przedmiotowego pojazdu i nie może występować z powództwem o nabycie własności przez zasiedzenie.
W odpowiedzi na skargę na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga A.S. nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym(Dz.U. nr 108 z 2005r. poz.908 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...], w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów(Dz.U. nr 133 poz.1123 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art.72 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art.73 ust.5. W myśl § 2 ust.1 rozporządzenia z dnia [...] w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, z zastrzeżeniem ust.2-13 oraz § 3, składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza dowód własności pojazdu. Zgodnie z treścią § 4 ust.1 wymienionego rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1.) umowa sprzedaży 2.) umowa zamiany 3.) umowa darowizny 4.) umowa o dożywocie 5.) faktura VAT 6.) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.
Z wymienionych przepisów wynika, iż rejestracja pojazdu następuje na podstawie dowodu jego własności. Własność ta winna zostać wykazana określonymi dokumentami przy czym muszą to być dokumenty potwierdzające niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Organ administracji może zarejestrować pojazd tylko wówczas gdy wnioskodawca przedstawi bezsporny dowód jego własności. W sytuacji gdy dowód taki nie zostanie przedstawiony brak jest podstaw do rejestracji pojazdu. Organ administracji nie jest właściwy do samodzielnego ustalania prawa własności pojazdu. W przypadku gdy strona nie przedłoży nie budzącego wątpliwości dowodu własności samochodu organ administracji jest obowiązany odmówić jego zarejestrowania. Pogląd taki został wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1998r. w spr. II SA 1093/98(Lex nr 41322) i z 11 sierpnia 1998r. w spr. II SA 787/98(Lex nr 41329) oraz w wyrokach Sądu Najwyższego z 29 marca 1995r. w spr. III ARN 5/95(OSNP nr 19 z 1995r. poz.236) i z 14 maja 1996r. w spr. III ARN 92/95(OSNP nr 23 z 1996r. poz.351).
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił dowodu własności spornego pojazdu w rozumieniu art.72 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. A.S. do swojego wniosku o rejestrację dołączył postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. z dnia [...] w spr. [...] oddalające jego wniosek o stwierdzenie zasiedzenia samochodu oraz postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] w spr. [...] oddalające apelację od postanowienia z [...]Oba postanowienia nie są dowodami własności o jakich mowa w art.72 ust.1 pkt.1 ustawy z 20 czerwca 1997r. Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. wynika, iż sąd oddalił wniosek o zasiedzenie gdyż A.S. w 1998r. nabył sporny pojazd od nieustalonej osoby i dlatego nie może obecnie go zasiedzieć. Tego fragmentu uzasadnienia nie można uznać za dowód własności pojazdu uzasadniający jego zarejestrowanie. Sąd Rejonowy w Ł. wydając swoje rozstrzygnięcie oparł się na zebranym materiale dowodowym w tym na oświadczeniu A.S., iż w 1998r. nabył on sporny pojazd od nieznanej osoby. W oparciu o ten materiał dowodowy sąd uznał, że skarżący stał się właścicielem samochodu i dlatego nie może go zasiedzieć. Teza jaką wywiódł Sąd Rejonowy w Ł. została przyjęta dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie i nie można jej uznać za wystarczający dowód własności samochodu w rozumieniu art.72 ust.1 pkt.1 ustawy z 20 czerwca 1997r. Dowodem takim byłoby orzeczenie sądu powszechnego stwierdzające zasiedzenie pojazdu bądź ustalające prawo własności skarżącego do tego samochodu ale żadne z takich orzeczeń nie zostało przedstawione przez A.S.. Dodać również należy, iż skarżący nie przedłożył także pisemnej umowy kupna samochodu. Organy administracji mają obowiązek zarejestrowania pojazdu po przedłożeniu przez zainteresowanego, nie budzącego wątpliwości, dowodu własności pojazdu. Skarżący takiego dowodu nie przedstawił. Organy administracji obu instancji słusznie zatem odmówiły zarejestrowania samochodu skarżącego.
Nawet gdyby A.S. przedstawił dowód własności spornego pojazdu to i tak nie mógłby on zostać zarejestrowany z uwagi na treść art.79 ust.4 ustawy z 20 czerwca 1997r. Zgodnie z treścią tego przepisu pojazd wyrejestrowany nie podlega powtórnej rejestracji, z wyjątkiem pojazdu:1.) odzyskanego po kradzieży 2.) zabytkowego 3.) mającego co najmniej 25 lat, którego model nie jest produkowany od 15 lat, uznanego przez rzeczoznawcę samochodowego za unikatowy lub mający szczególne znaczenie dla udokumentowania historii motoryzacji 4.) ciągnika i przyczepy rolniczej.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż A.S. w 1998r. na giełdzie samochodowej nabył sporny pojazd od nieznanej osoby. Jak sam przyznał to skarżący, osoba ta poinformowała go, że samochód ten był wcześniej zarejestrowany lecz został wyrejestrowany zaś jego dokumenty zwrócono do wydziału komunikacji. Prowadzi to do wniosku, iż sporny pojazd został wyrejestrowany przed jego nabyciem przez skarżącego. Skoro pojazd ten wyrejestrowano to ponowna jego rejestracja jest możliwa tylko w przypadkach określonych w art.79 ust.4 ustawy z 20 czerwca 1997r. Żadna z sytuacji wymienionych w tym przepisie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. W sytuacji zatem gdyby nawet skarżący przedstawił dowód własności pojazdu to i tak nie mógłby on zostać zarejestrowany z uwagi na treść art.79 ust.4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.
Reasumując sąd uznał, iż A.S. nie przedstawił dowodu własności pojazdu w rozumieniu art.72 ust.1 pkt.1 ustawy z 20 czerwca 1997r. i organy administracji słusznie odmówiły jego rejestracji. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę A.S..
Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackich oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi A. D. kwotę 292,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług.
Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są dotknięte wadą nieważności o której mowa w art.156 § 1 pkt.3 kpa Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Przepis art.156 § 1 pkt.3 kpa ma zastosowanie tylko wówczas gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta istnieje wówczas gdy w obu sprawach istnieją te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego i tego samego stanu faktycznego.
W rozpoznawanej sprawie ostateczną decyzją z dnia [...] Prezydent Ł. odmówił zarejestrowania samochodu marki Opel Record na wniosek A.S.. W dniu 8 czerwca 2005r. skarżący złożył ponowny wniosek o rejestrację tego pojazdu i decyzją z dnia [...] Prezydent Ł. ponownie odmówił rejestracji samochodu zaś organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję. W ocenie sądu nie miała tutaj miejsca przyczyna stwierdzenia nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.,3 kpa, gdyż nie można uznać, że była tożsamość stanu faktycznego. Do wniosku z 8 czerwca 2005r. skarżący dołączył bowiem postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z [...] W poprzedniej sprawie A.S. przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z [...] lecz było ono nieprawomocne a więc nie można przyjąć, iż był to wiarygodny dowód w sprawie. Załączenie do wniosku z 8 czerwca 2005r. postanowienia z [...] było nowym, elementem stanu faktycznego a więc można uznać, iż nie było tożsamości stanu faktycznego w poprzedniej i obecnej sprawie. Oznacza to, iż nie wystąpiła przyczyna stwierdzenia nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.3 kpa.