II SA 1060/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-09
NSAnieruchomościŚredniawsa
rekultywacjagrunty rolneodwierty gazoweochrona środowiskadecyzja administracyjnapostępowanie nadzorczenieważność decyzjiprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt rekultywacji gruntów po odwiertach gazu, uznając, że wcześniejsze decyzje nie nosiły znamion rażącego naruszenia prawa.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt rekultywacji gruntów po odwiertach gazu. Skarżący kwestionowali prawidłowość prac związanych z unieszkodliwieniem odpadów powiertniczych i domagali się odszkodowania. Sąd uznał, że decyzja Ministra była prawidłowa, ponieważ wcześniejsze decyzje dotyczące rekultywacji nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa, a kwestie unieszkodliwiania odpadów były prowadzone w odrębnym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z. T., M. S. i K. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2002 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1994 r. zatwierdzającej projekt rekultywacji gruntów rolnych po odwiertach gazu. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, kwestionując przede wszystkim prawidłowość unieszkodliwienia odpadów powiertniczych i domagając się odszkodowania. Sąd, analizując przebieg postępowania, w tym wcześniejsze decyzje administracyjne i wyroki sądowe (w tym NSA), stwierdził, że decyzja Ministra była zgodna z prawem. Podkreślono, że przedmiotem kontroli Sądu była wyłącznie decyzja Ministra odmawiająca stwierdzenia nieważności, a nie prawidłowość całego procesu rekultywacji. Sąd uznał, że decyzje Prezydenta Miasta i Wojewody, utrzymujące w mocy zatwierdzenie projektu rekultywacji, nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa ani niewykonalności. Kwestia unieszkodliwiania odpadów była prowadzona w odrębnym postępowaniu. W związku z tym, Sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja zatwierdzająca projekt rekultywacji i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa ani trwałej niewykonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podstawy materialno-prawne i formalne decyzji były prawidłowe, a zarzucane naruszenia przepisów nie były jednoznaczne. Kwestia niewykonalności była nieuzasadniona, gdyż decyzja dotyczyła zatwierdzenia programu rekultywacji i ustalenia zobowiązanego, a kwestie unieszkodliwiania odpadów były prowadzone odrębnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

Dz.U. Nr 240, poz. 2052 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. Nr 11, poz. 79 art. 29 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Dz.U. Nr 11, poz. 79 art. 30 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Dz.U. Nr 16, poz. 78 art. 22 § ust.2 pkt 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Dz.U. Nr 20, poz. 149 art. 36 § ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Dz.U Nr 3, poz. 6 art. 7 § ust. 2

Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska

Dz.U Nr 3, poz. 6 art. 73

Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska

Dz.U. Nr 76, poz.362 § pkt 31 załącznika

Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie ustalenia listy odpadów niebezpiecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Ministra była zgodna z prawem, ponieważ wcześniejsze decyzje dotyczące rekultywacji nie nosiły znamion rażącego naruszenia prawa. Kwestie unieszkodliwiania odpadów powiertniczych były prowadzone w odrębnym postępowaniu i nie wpływały na ważność decyzji zatwierdzającej projekt rekultywacji. Sąd administracyjny jest związany zakresem sprawy i kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji Ministra, a nie meritum całego procesu rekultywacji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o właściwości, wydania z rażącym naruszeniem prawa, niewykonalności decyzji w dniu jej wydania o charakterze trwałym. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 ust. 2 oraz art. 73 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz rozporządzenia w sprawie odpadów niebezpiecznych. Zarzut naruszenia art. 107 K.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w decyzji Ministra.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady postępowań późniejszych, nawet formalnie stwierdzone, nie mają wpływu - inaczej, niż to sugerują skarżący - na ważność decyzji podjętych wcześniej. Rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa.

Skład orzekający

Zbigniew Rudnicki

przewodniczący sprawozdawca

Maria Jagielska

członek

Piotr Borowiecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli sądowej decyzji administracyjnych, zasady dotyczące oceny rażącego naruszenia prawa oraz wpływu wad postępowań na ważność decyzji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rekultywacją gruntów po odwiertach gazowych i wieloletnim postępowaniem administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań administracyjnych i długotrwałe spory prawne dotyczące rekultywacji gruntów. Pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do oceny legalności decyzji w kontekście wielu wcześniejszych rozstrzygnięć.

Wieloletnia batalia o rekultywację gruntów po odwiertach gazowych: Sąd rozstrzyga o ważności decyzji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 1060/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Maria Jagielska
Piotr Borowiecki
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący sprawozdawca/
Sygn. powiązane
OSK 985/04 - Wyrok NSA z 2004-12-23
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie WSA Maria Jagielska as.WSA Piotr Borowiecki Protokolant Marta Siemiątkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z. T., M. S. i K. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu rekultywacji gruntów skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...] Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt rekultywacji gruntów zajętych pod odwierty gazu Nr [...] i [...] w [...]. W decyzji tej Prezydent Miasta [...]:
- zatwierdził projekt rekultywacji gruntów rolnych po odwiertach numer [...] i [...] położonych w osiedlu [...] m.in. na działkach A. S., K. P. i Z. T.,
- zobowiązał P. do rekultywacji tych gruntów według zatwierdzonego projektu rekultywacji w terminie do dnia [...] września 1995 r.,
- potwierdził, że unieszkodliwienie odpadów powiertniczych i likwidacja dołów urobkowych powinna nastąpić zgodnie z decyzją Urzędu Wojewódzkiego-Wydziału Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 1993 r., Nr [...].
Od powyższej decyzji Z. T. wniosła odwołanie do Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając jej m.in. naruszenie przepisów proceduralnych , a w szczególności przepisów K.p.a. regulujących udział stron w postępowaniu, oraz nie uwzględnienie w decyzji umowy zawartej między stronami co do sposobu rekultywacji zdegradowanych gruntów.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1994 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. w związku z art. 29 ust.l i art. 30 ust.l ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11, poz. 79, z późn. zm.) oraz § 36 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 20,poz. 149) , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził m.in., że opracowany przez P. projekt rekultywacji i zagospodarowania gruntów czasowo zajętych pod wiertnie i zaplecze techniczne nie budzi zastrzeżeń pod względem rozwiązań technicznych
- jest typowy dla rekultywacji i zagospodarowania gruntów na tego typu obiektach. Określa on, jakie prace należy wykonać na terenie 'powiertniczym" dopiero wówczas, gdy zostaną zakończone prace związane z neutralizacją i likwidacją dołów urobkowych, zgodnie z dokumentacją opracowaną w oparciu o przepisy o ochronie i kształtowaniu środowiska przez właściwego rzeczoznawcę, przyjętą powołaną wyżej decyzją z dnia [...] czerwca 1994 r. Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Wskazano też, że spory o realizację umowy zawarte między skarżącą a Zakładem Poszukiwania Nafty i Gazu w [...] powinny być rozstrzygnięte w drodze cywilnoprawnej.
Powołaną wyżej decyzję b. Wojewody [...] Z. T. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 stycznia 1996 r. , sygn. akt SA/Rz 942/94, badając prawidłowość wydanych decyzji w zakresie rekultywacji i zagospodarowania gruntów nie znalazł podstaw prawnych do ich wzruszenia i oddalił skargę Z. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r., Nr [...], na mocy której została utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...].
Dnia [...] grudnia 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku pań: Z. T., M. S. i A. S. oraz K. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...], w sprawie zatwierdzenia projektu rekultywacji i zagospodarowania gruntów rolnych po odwiercie gazu nr [...] i [...], wydało postanowienie Nr [...], w którym uznało się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji i przekazało sprawę organowi właściwemu - Wojewodzie [...].
Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta zakwestionowali przede wszystkim prawidłowość przeprowadzonych prac związanych z unieszkodliwieniem odpadów powierniczych, a także domagali się otrzymania działek zamiennych lub wypłacenia odszkodowania z tytułu ograniczenia możliwości wybudowania domów jednorodzinnych na tych gruntach.
Wojewoda [...] działając w trybie art. 65 K.p.a. pismem z dnia [...] stycznia 2000 r. przekazał wniosek osób zainteresowanych stwierdzeniem nieważności powołanej wyżej decyzji do rozpatrzenia Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, gdyż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...], została utrzymana w mocy ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 1994 r., Nr [...], b. Wojewody [...].
W powyższej sprawie zainteresowani złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...] w sprawie rekultywacji gruntów po odwiertach gazu. W związku z tym Sąd wezwał Ministra pismem z dnia [...] lutego 2002 r. do udzielenia w terminie 30 dni odpowiedzi na skargę i przekazania całości akt sprawy (sygn. akt II SAB 2-5/02)..
Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. , Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu przekazanego wniosku zainteresowanych na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 156 § 1 pkt i 5 K.p.a., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zajętego stanowiska, po przedstawieniu przebiegu sprawy, stwierdził, że decyzja z dnia [...] maja 1994 r. Prezydenta Miasta [...] dotyczyła tylko zatwierdzenia projektu rekultywacji i zagospodarowania gruntów czasowo zajętych pod wiertnie i zaplecze techniczne i nałożenia na PGNiG w [...] obowiązku wykonania zabiegów rekultywacyjnych i zagospodarowania przedmiotowych gruntów zgodnie z projektem rekultywacji. Natomiast co do unieszkodliwienia odpadów powierniczych i likwidacji dołów urobkowych, to w swojej decyzji . Prezydent Miasta [...] poinformował tylko ,że sprawy te będą prowadzone zgodnie z decyzją Wydziału Ochrony Środowiska b. Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] czerwca 1993 r., Nr [...]. Obecnie skarżący nie kwestionują w zasadzie postanowień tej decyzji w zakresie rekultywacji i zagospodarowania gruntów, a ich zarzuty odnoszą się do postanowień decyzji wydanych w zakresie unieszkodliwiania odpadów powierniczych i likwidacji dołów urobkowych.
Jak wskazuje Minister, z przedłożonych dokumentów wynika, iż sprawa unieszkodliwienia odpadów powierniczych likwidacji dołów urobkowych toczyła się w odrębnym postępowaniu, prowadzonym przez Wydział Ochrony Środowiska b. Urzędu Wojewódzkiego w [...], o czym świadczy również znajdująca się w aktach sprawy decyzja tegoż Wydziału z dnia [...] września 1994 r. , Nr [...], odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie zaopiniowania sposobu unieszkodliwiania odpadów powierniczych i likwidacji dołów urobkowych, zakończonego ostateczną decyzją b. Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1993 r., Nr [...]
Niezależnie od powyższego Minister stwierdził, że zaskarżone decyzje Prezydenta Miasta [...] i b. Wojewody [...] nie noszą cech wskazujących na ich wydanie z rażącym naruszeniem prawa; nie stwierdzono też , by zaskarżona decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i by jej niewykonalność miała charakter trwały. Przyjęte w projekcie rekultywacji rozwiązania techniczne miały charakter typowy, a zakreślony decyzją zakres i sposób przeprowadzenia rekultywacji należało uznać za prawidłowy. W takiej sytuacji Minister nie znalazł podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyły zainteresowane strony: Z. T., M. S. oraz K. P., domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz utrzymanych nią w mocy a powołanych wyżej decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz b. Wojewody [...].
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W kolejnej fazie postępowania (ciągu decyzji połączonych wspólnym celem) Prezydent Miasta [...], działając na wniosek "P. Sp. z o. o." z dnia [...] lutego 1993 r., decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r., Nr [...], uznał za zakończoną rekultywację działek stanowiących własność m.in. Z. T., A. S. i J. K. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w czasie oględzin przedmiotowych gruntów stwierdzono, że teren jest zaorany, nie stwierdzono żadnych plam olejowych i popłuczkowych oraz zalecono opracowanie wyników badań gleby przez Okręgową Stację Chemiczno-Rolnicza w [...]. Jednocześnie - co jest ważne w kontekście dalszych uwag - otrzymano opinię z Biura Rozwoju Miasta [...], że działka nr [...] (powstała z działki nr [...]) pozostaje w całości wyłączona spod zabudowy, z uwagi na obowiązującą strefę ochronną od istniejących dwóch odwiertów gazu. Zalecono wykonanie nawożenia obornikiem.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyła Z. T., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła oparcie na okolicznościach niezgodnych ze stanem faktycznym, oparcie się na badaniach, które nie uwzględniają faktu, że w wyniku przeprowadzonych działań nastąpiło obniżenie klasy bonitacyjnej gruntu do stopnia pozwalającego uznać je za nieużytki, pozostawienie w gruncie część urobku powiertniczego niezsoldyfikowanego w stanie czynnym wraz ze związkami ropopochodnymi, przesiąkającymi swobodnie do gruntu oraz nie przywrócenie ukształtowania terenu do stanu poprzedniego, co uniemożliwia gospodarowanie na nim.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., Nr [...], powołana wyżej decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1999 r., uznająca za zakończoną rekultywację przedmiotowych działek, została uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdzono, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu nakazującym wycofanie jej z obrotu prawnego. Stwierdzono, że: 1) wniosek o wydanie decyzji został podpisany w sposób niezgodny z zasadami reprezentacji spółki, 2) niektóre ze stron nie brały bez własnej winy udziału w postępowaniu administracyjnym, 3) w aktach brakuje materiałów, na podstawie których można było określić krąg zainteresowanych postępowaniem, 4) organ I instancji prowadzący postępowanie nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 22 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.), który wymaga m.in. przed wydaniem decyzji w sprawie uznania rekultywacji za zakończoną zasięgnięcia opinii dyrektora właściwego terenowo okręgowego urzędu górniczego (w trybie art. 106K.p.a.).
Dnia [...] listopada 1999 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] wydał postanowienie Nr [...] opiniujące pozytywnie wykonanie przez P. Sp. z o.o. jako wykonawcę odwiertów nr [...] i [...] w [...] - prac rekultywacyjnych zajętych terenów po zakończeniu robót geologicznych . Od powyższego postanowienia zażalenie do Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego wniosły: Z. T., A. S., M. S., K. K. oraz J. K. Zażalenie opatrzono obszernym uzasadnieniem.
Postanowieniem Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] grudnia 1999 r., Nr [...], wydanym w przedmiocie opinii w sprawie rekultywacji gruntów, zgłoszone przez strony zażalenie nie zostało uwzględnione.
W związku z powyższym zainteresowani zaskarżyli wymienione wyżej postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, który wyrokiem z dnia 12 listopada, sygn. akt II SA/Ka 126/00, uchylił zaskarżone postanowienie. Kontrolą sądową objęto mimo rozstrzelonych wniosków skarżących - wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie opinii w sprawie uznania rekultywacji gruntów za zakończoną.. Zdaniem Sądu, wydanie opinii nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych,, a także art. 7,10, 77 § 1 K.p.a.. Sąd w zakończeniu wyroku udzielił organowi II instancji wskazówek co do dalszego toku postępowania.
Ponadto w sprawie występuje wątek przeznaczenia terenów, na których zlokalizowano odwierty nr [...] i [...], na cele mieszkaniowe - w trybie ustawy epizodycznej z 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991 - 1995 oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 103, poz. 446, z późn. zm.). Dnia [...] sierpnia 1992 r, zostały wydane pozwolenia na budowę. Plany te obecnie już nie obowiązują.
I wreszcie wątek ostatni - sprawy cywilnoprawnej o naprawienie szkody, rekompensaty za poczynione szkody. W tej sprawie zapadł wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] marca 1998 r., sygn. akt [...], w którym Sąd jednoznacznie stwierdził, że rekultywacja jest jedynym sposobem naprawienia szkody w gruntach rolnych, a stanowisko to zostało podtrzymane przez Sąd Najwyższy w [...] przy rozpatrywaniu w dniu [...] stycznia 2000 r. kasacji złożonej przez wnioskodawczynię od powyższego wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052). sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie przepisów tej właśnie ustawy.
.Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Jak wynika z akt, rekultywacji gruntów zajętych pod odwierty gazu nr [...] i [...] w [...] dotyczyło dotychczas 6 decyzji administracyjnych, 3 postanowienia, na które służyło zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, 2 wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego oraz 1 wyrok Sądu Najwyższego. Ta wielość orzeczeń ma dwie przyczyny. Po pierwsze, jest wynikiem uruchomionych przez strony postępowań nadzorczych i kontrolnych. Po drugie, wynika ze złożoności procesu rekultywacji gruntów, w którym już na mocy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U Nr 11, poz. 79, z późn. zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 20, poz. 149, z późn. zm.), a także na podstawie przepisów innych ustaw, regulujących szczegółowe kwestie związane z rekultywacją gruntów, takich jak np. ustawa z 1981 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska czy Prawo górnicze, występuje szereg decyzji i postanowień administracyjnych. Przykładem takich decyzji w rozpatrywanej sprawie jest decyzja b. Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1993 r., Nr [...], w sprawie zaopiniowania sposobu unieszkodliwiania odpadów powiertniczych i likwidacji dołów urobkowych, postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z dnia [...] listopada 1999 r., Nr [...], opiniujące pozytywnie wykonanie przez P. Sp. z o.o. jako wykonawcę odwiertów nr [...] i [...] w [...] - prac rekultywacyjnych zajętych terenów po zakończeniu robót geologicznych, czy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1999 r., Nr [...], uznająca za zakończoną rekultywację działek stanowiących własność m.in. Z. T., A. S. i J. P. - niezależnie od ich prawomocności.. Wszystkie te (i inne wydane procesie rekultywacji gruntów) decyzje administracyjne stanowią pewien ciąg (zespół) indywidualnych aktów administracyjnych, powiązanych wspólnym celem, jakim jest rekultywacja określonego gruntu. Kolejność ich podjęcia związana jest ze stanem prac rekultywacyjnych. Są to jednak - mimo łączącego je związku celowościowego - odrębne decyzje administracyjne, wydawane w odrębnych postępowaniach, nie mające formalnych powiązań prawnych. Żadna z wcześniejszych decyzji nie stanowi podstawy prawnej decyzji następnej, a już wady postępowań późniejszych, nawet formalnie stwierdzone, nie mają wpływu - inaczej, niż to sugerują skarżący - na ważność decyzji podjętych wcześniej. W konsekwencji przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu nie była ocena prawidłowości procesu rekultywacji gruntów zajętych pod odwierty gazu Nr [...] i [...] w [...], czy nawet ocena prawidłowości podjętych w tym procesie kolejnych decyzji - bo to wyraźnie przekracza zakres kognicji Sądu. Była nim natomiast ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2002 r., Nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji b. Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r ,Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt rekultywacji i zagospodarowania gruntów zajętych czasowo pod wiertnie i zaplecze techniczne dla wykonania otworów [...][...] i [...] w celu przeprowadzenia badań geologicznych i nakładającą na P. obowiązek rekultywacji gruntu. Jest to zgodne z powołanym wyżej art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązującym Sąd do rozstrzygania w granicach danej sprawy.
Skarżący w skardze wnieśli o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji Ministra z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 1,2, 5 i 7 K.p.a., tzn. naruszenia przepisów o właściwości, wydania z rażącym naruszeniem prawa, niewykonalności w dniu wydania o charakterze trwałym oraz wady decyzji powodującej jej nieważność z mocy prawa. Pomijając fakt, że niektóre z tych przesłanek wykluczają się wzajemnie, podniesione przez skarżących w skardze argumenty odnoszą się przede wszystkim do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt rekultywacji i zagospodarowania gruntów zajętych czasowo pod wiertnie i zaplecze techniczne dla wykonania otworów [...][...] i [...], której skarżący zarzucają naruszenie art. 7 ust. 2 oraz art. 73 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U Nr 3, poz. 6, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 3 sierpnia 1993 r. w sprawie ustalenia listy odpadów niebezpiecznych (Dz.U. Nr 76, poz.362) - pkt 31 załącznika do rozporządzenia. Samej decyzji Ministra skarżący zarzucili natomiast naruszenie art. 107 K.p.a., polegające na braku uzasadnienie faktycznego i prawnego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmując rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji wszczął w istocie postępowanie w nowej sprawie, w której miał orzec nie co do istoty sprawy rozstrzygniętej w zaskarżonej decyzji, lecz miał działać jako organ kasacyjny. Tym samym w swojej decyzji powinien rozstrzygnąć wyłącznie o nieważności zaskarżonej decyzji, nie wchodząc w kwestie dotyczące istoty sprawy.
Rozpatrując z tego punktu widzenia decyzję Ministra trzeba ją uznać za prawidłową. Przede wszystkim za tramę należy uznać oddzielenie sprawy unieszkodliwienie odpadów powierniczych i likwidacji dołów urobkowych, będące przedmiotem odrębnej decyzji, od sprawy rekultywacji i zagospodarowania gruntów, będącej właściwym przedmiotem decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Nie ulega też wątpliwości, że w dacie wydania decyzji zatwierdzającej projekt rekultywacji i zagospodarowania gruntów ([...] czerwca 1994 r.) , jak i utrzymującej ją w mocy decyzji b. Wojewody [...] ([...] sierpnia 1994 r.), obowiązywała ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 26 marca 1982 r. oraz rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. do tej ustawy, stwarzające podstawę do zatwierdzenia dokumentacji rekultywacji i zagospodarowania gruntów ( § 26 ust. 1 pkt 3), jak i ustalenia terminów wykonania rekultywacji (pkt 4). Również właściwość organów do wydania tych decyzji nie budziła wątpliwości : organem I instancji był Prezydent Miasta [...], a organem odwoławczym - Wojewoda [...].
Niewłaściwy jest również zarzut, że powołane wyżej decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Podstawy materialno-prawne i formalne tych decyzji były prawidłowe, a treść przepisu, który miały naruszać -nieokreślona, i raczej będąca wynikiem interpretacji niż jednoznacznego wskazania. Dopiero w skardze wyraźnie wskazano na art. 7 ustawy z 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, bez jednoznacznych dowodów, przy czym trudno uznać, że decyzja zatwierdzająca program i termin rekultywacji gruntów może rażąco naruszyć ten przepis. Trafnie też Minister powołuje się na ukształtowany w orzecznictwie pogląd, że rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa.
Dużą wagę skarżący przywiązują do zarzutu niewykonalności decyzji w dniu jej wydania - i to niewykonalności o charakterze trwałym, nie precyzując zresztą czy idzie o niewykonalność faktyczną czy prawną. Jest to o tyle zaskakujące, że przedmiot decyzji sprowadza się do zatwierdzenia programu rekultywacji i ustaleniu podmiotu zobowiązanego do jej wykonania i terminu zakończenia tych prac, przy wyraźnym stwierdzeniu, że unieszkodliwienie odpadów powierniczych i likwidacji dołów urobkowych będzie prowadzone na podstawie wcześniej wydanej ([...] czerwca 1993 r.) decyzji Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Zdaniem skarżących, taka decyzja nie została wydana do daty decyzji zatwierdzającej program rekultywacji i zapewnie nie zostanie wydana w okresie późniejszym, a rekultywacja bez unieszkodliwienia odpadów powierniczych jest niemożliwa i niecelowa. Ten sposób rozumowania, rozwijany i wzbogacany o nowe przeszkody, jest trudny do zaakceptowania, bo trudno dyskutować z faktami. Tym bardziej, że jak wielokrotnie stwierdzono w decyzjach dotyczących tej sprawy, przyjęte w projekcie rekultywacji rozwiązania techniczne miały charakter typowy dla tego rodzaju sytuacji, a zakreślony decyzją zakres i sposób przeprowadzenia rekultywacji należało uznać za prawidłowy. W konsekwencji i tę przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji trzeba uznać za podniesioną bez należytego uzasadnienia.
Jednocześnie, podzielając poglądy Ministra rolnictwa i Rozwoju Wsi co do braku wystarczających przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzających projekt rekultywacji i utrzymujących ten projekt w mocy, Sąd nie twierdzi, zwłaszcza patrząc na późniejsze działania i czynności prawne dotyczące rekultywacji i zagospodarowania gruntów rolnych po odwiertach pogazowych Nr [...] i [...] w [...] oraz mając zbyt małą wiedzę o czynnościach poprzedzających rekultywację, że wszystkie działania związane z rekultywacją tych gruntów prowadzone były i są prawidłowo, zgodnie z prawem. Ale trzeba stwierdzić, powtarzając to z naciskiem , że nie ma i nie może to mieć wpływu na sprawę stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzających i utrzymujących w mocy program rekultywacji przedmiotowych gruntów.
Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa, które obowiązują w czasie wydania tych decyzji. Jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, sąd obowiązany jest nie uwzględnić skargi i zgodnie z art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić. Stąd też orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI