II S 73/19

Sygn. Akt II S 73/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2019 roku Sąd Okręgowy w Krakowie, II Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Krystyna Dobrowolska (sprawozdawca) Sędziowie: SO Renata Stępińska SO Joanna Ćwik-Bielińska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2019 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym skargi Ł. S. na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Suchej Beskidzkiej do sygn. akt. I Nc 549/18 przy udziale Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej postanawia: 1. zwolnić skarżącego od opłaty od skargi; 2. stwierdzić, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w Suchej Beskidzkiej do sygn. akt. I Nc 549/18 doszło do przewłoki postępowania; 3. polecić Sądowi nadanie sprawie właściwego biegu i rozpoznanie wniosku powoda o zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE SSO Renata Stępińska SSO Krystyna Dobrowolska SSO Joanna Ćwik-Bielińska Skarżący powód Ł. S. wniósł skargę na przewlekłość postępowania dotyczącego pozwu o zapłatę w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej do sygn. akt I Nc 549/18 z żądaniem stwierdzenia, że w zaskarżonej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych niniejszego postępowania skargowego, oraz wydanie zalecenia w sprawie podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 6 sierpnia 2018 r. nadał drogą pocztową pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym, którego przedmiotem jest samochód marki B. model (...) . W treści pozwu zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych załączając do niego oświadczenie złożone na urzędowym formularzu. Jednak mimo prawidłowo sporządzonego wniosku wraz z oświadczeniem, został wezwany pismem z dnia 2 stycznia 2019 r. do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie prawidłowego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Czyniąc zadość obowiązkowi, w dniu 9 stycznia 2019 r. sporządził odpowiedź na to wezwanie załączając do niego prawidłowo wypełnione oświadczenie, który to komplet dokumentów został skutecznie doręczony w dniu 10 stycznia 2019 r. Do chwili sporządzenia niniejszej skargi, tj. do dnia 19 lutego 2019 r. powodowi nie doręczono rozstrzygnięcia, jak również w ramach kontaktu telefonicznego poinformowano o braku postępu w rozpoznaniu sprawy. Zdaniem powoda upływ ponad sześciomiesięcznego okresu przy rozpoznawaniu sprawy świadczy o nieuzasadnionej przewłoce postępowania, tym bardziej, iż dbając o własne interesy już w pozwie zawarł stosowne wyjaśnienia, a dla potwierdzenia rzeczonych okoliczności dołączył stosowną dokumentację. Uzupełnił ją wraz z odpowiedzią na wezwanie dodatkowymi dokumentami prywatnymi. Nie zapadło rozstrzygnięcie zarówno w głównym przedmiocie postępowania, jak i wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Powód nie ukrywa, iż rozstrzygnięcie jest dla niego bardzo istotne. Z powodu nieprzewidzianych wydatków, które poniósł w związku z nabytym samochodem, był zobowiązany, chcąc w dalszym ciągu studiować, zaciągać pożyczki na wysokie kwoty. To spowodowało dalsze pogorszenie sytuacji finansowej powoda. Gdyby tego było mało, powód nie dość, że nie posiada środka komunikacji, który umożliwiłby mu pokonywanie dłuższych odległości, to dodatkowo jest zmuszony w dalszym ciągu co najmniej do uzyskania prawomocnego orzeczenia zaciągać kolejne zobowiązania. Sytuacja zdrowotna, a za tym idąc i zawodowa nie rokuje poprawy w najbliższej perspektywie, pomimo szczerej woli i chęci powoda. Sprawne rozstrzygnięcie głównego przedmiotu postępowania pozwoli uzyskać powodowi pewność w zakresie przysługujących praw w stosunku do spornego samochodu, i tym samym podjęcie ewentualnych dalszych działań w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego stwierdził, że referendarz sądowy ma w swoim referacie 465 spraw, od 20 sierpnia do 14 września 2018 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, postępowanie w sprawie nie przekracza 12 miesięcy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2004 roku, Nr 179, poz. 1843 ze zm.) dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W ugruntowanym orzecznictwie sądów powszechnych, Sądu Najwyższego jak i sądów administracyjnych przyjmuje się, że przewlekłość postępowania to nieuzasadnione żadną z okoliczności wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy z 2004 r. długotrwałe zaniechanie podejmowania czynności przez organ prowadzący postępowanie lub podejmowanie czynności nieefektywnych bądź pozornych. Zachodzi ona gdy postępowanie jest długotrwałe i rozwlekłe, a trwa ponad konieczność podjęcia czynności niezbędnych do zakończenia sprawy, pozostających w związku przyczynowym z działaniem lub zaniechaniem organu. Innymi słowy to wyrażając, przewlekłość postępowania występuje, gdy zwłoka jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Aby stwierdzić przewlekłość postępowania konieczne jest ustalenie, że pomiędzy kolejnymi czynnościami występują długie, nieuzasadnione przerwy albo też pewne czynności nie są podejmowane w ogóle. Przewlekłość jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2011 roku, III SPP 14/11). Należy stwierdzić, że ani kłopoty kadrowe, ani nadmierne obciążenie pracą sędziów czy referendarzy nie usprawiedliwia przewłoki postepowania, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie począwszy od 7 sierpnia 2018 r. do chwili obecnej, tj. 13 marca 2019 r. Bieg tej przewłoki został wprawdzie przerwany zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2018r. o wezwaniu powoda do uzupełnienia braków oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, ale nie zmienia to faktu, że wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie nie został do chwili obecnej rozpoznany, mimo że powód złożył stosowne wyjaśnienia, które w dniu 10 stycznia 2019 r. dotarły do Sądu. Tego rodzaju opóźnienia nie sposób uznać za usprawiedliwione, gdyż w sprawie nie zaszły żadne szczególne okoliczności, które by na to pozwalały. Sąd winien niezwłocznie rozpoznać wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych mając na uwadze złożone przez niego oświadczenia i wyjaśnienia i w zależności od wyników rozstrzygnięcia podjąć dalsze niezbędne czynności. Z powyższych względów na podstawie art. 12 ust. 2 i 3 wymienionej wyżej ustawy orzeczono jak w sentencji. SSO Renata Stępińska SSO Krystyna Dobrowolska SSO Joanna Ćwik-Bielińska