II S 22/19

Sygn. akt II S 22/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2019 roku Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Ćwik - Bielińska (sprawozdawca) Sędziowie: SO Joanna Czernecka SO Krzysztof Wąsik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przy uczestnictwie Skarbu Państwa- Prezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, dotyczącej postępowania przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Podgórza w Krakowie, sygnatura akt I Co 213/18/P postanawia: 1. stwierdzić przewlekłość postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Podgórza w Krakowie do sygn. akt I Co 213/18; 2. przyznać na rzecz skarżącej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł ( dwa tysiące złotych); 3. nakazać Sądowi Rejonowemu dla Krakowa- Podgórza w Krakowie niezwłoczne wyznaczenie terminu posiedzenia w celu złożenia przez K. W. wykazu swojego majątku oraz złożenia przyrzeczenia; 4. oddalić skargę w pozostałym zakresie; 5. zarządzić na rzecz skarżącej zwrot kwoty 200 zł (dwieście złotych) tytułem opłaty sądowej od skargi. SSO Joanna Czernecka SSO Joanna Ćwik - Bielińska SSO Krzysztof Wąsik UZASADNIENIE Skarżący (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie pod sygn. akt I Co 213/18/P z wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o nakazanie dłużnikowi K. W. wyjawienia majątku. Wniósł również o zalecenie Sądowi Rejonowemu podjęcia czynności w sprawie oraz o przyznanie na swoją rzecz od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie kwoty 5000 zł. Na uzasadnienie skargi podano, że wniosek o wyjawienie majątku w niniejszej sprawie został złożony w dniu 3 sierpnia 2017 r. i oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt XII Co 1525/17/P. Zażalenie wierzyciela na powyższe postanowienie zostało uwzględnione postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II Cz 3206/17, którym nakazano dłużnikowi K. W. złożenie wykazu swojego majątku oraz przyrzeczenia. Od tego czasu Sąd Rejonowy nie podjął w sprawie żadnych czynności. W odpowiedzi na skargę Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie wniósł o jej oddalenie, argumentując, że brak wyznaczenia kolejnego posiedzenia Sądu w sprawie spowodowany został obiektywną przeszkodą w postaci stałej delegacji SSR Iwony Rutkowskiej, zatem nie doszło do opieszałości Sądu w rozpoznaniu sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Analiza akt sprawy sygn. I Co 213/18/P wskazuje, że w sprawie w okresie od 23 stycznia 2018 r. (data zwrotu akt z Sądu Okręgowego) do chwili obecnej nie podjęto żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy ma wzgląd na braki kadrowe, z jakimi borykają się Sądy Rejonowe w okręgu krakowskim. Trzeba jednak zaznaczyć, że ilość spraw nie może zwalniać państwa, jako podmiotu odpowiedzialnego za zapewnienie sprawności postępowania, bez względu na to jakie jego organy odpowiedzialne są za taki stan rzeczy. Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki było skutkiem przyjętych przez państwo polskie zobowiązań międzynarodowych i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Istotna jest treść art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności określającego prawo człowieka do rzetelnego procesu, a zwłaszcza tego jego aspektu, który dotyczy prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie oraz rozumienie przesłanek przewlekłości postępowania prezentowane w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Obowiązek przestrzegania przyjętych zobowiązań międzynarodowych i zapewnienia obywatelom ochrony w celu ich dochodzenia spoczywa na państwie jako takim. Dlatego też obowiązek zorganizowania warunków należytego sprawowania władzy jurysdykcyjnej spoczywa na wszystkich jego władzach (organach). Państwo ma więc obowiązek takiego zorganizowania warunków sprawowania władzy jurysdykcyjnej (w tym zapewnienia optymalnej obsady kadrowej), aby nie dochodziło do przewlekłości postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2005 r., III SPP 34/05, OSNP 2005 nr 20, poz. 327 oraz z dnia 3 czerwca 2005 r., III SPP 109/05, OSNP 2006 nr 1-2, poz. 33). Dlatego argument długotrwałej nieobecności Sędziego Referenta w związku ze stałą delegacją do pracy w innej jednostce wymiaru sprawiedliwości ( Ministerstwo Sprawiedliwości) nie może usprawiedliwiać państwa, jako podmiotu naruszającego postanowienia Konwencji. Wzrost liczby spraw określonej kategorii przy jednoczesnej małej ilości osób zatrudnionych, który powoduje niemożność ich rozpoznania w rozsądnym terminie w konkretnym sądzie, nie usprawiedliwia władz państwowych, jeżeli nie ma charakteru nagłego, nieprzewidywalnego i przejściowego, a nie zostały podjęte przedsięwzięcia (legislacyjne, organizacyjne, finansowe), które pozwoliłyby na rozpoznanie spraw bez nieuzasadnionej zwłoki (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2006 r. III SPP 154/05). Z tego też względu, nawet jeśli za zaistniałą sytuację w sprawie skarżącej nie ponosi wprost odpowiedzialności Sąd Rejonowy, to niewątpliwie ponosi ją państwo, a to jest wystarczające dla stwierdzenia przewlekłości postępowania. Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 12 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym uwzględniając skargę, sąd stwierdza, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania. Stosownie do treści art. 12 ust. 4 powołanej ustawy uwzględniając skargę, sąd na żądanie skarżącego przyznaje od Skarbu Państwa sumę pieniężną w wysokości od 2000 do 20 000 złotych. Wysokość sumy pieniężnej, w granicach wskazanych w zdaniu pierwszym, wynosi nie mniej niż 500 złotych za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, niezależnie od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość postępowania. Sąd może przyznać sumę pieniężną wyższą niż 500 złotych za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, jeżeli sprawa ma szczególne znaczenie dla skarżącego, który swoją postawą nie przyczynił się w sposób zawiniony do wydłużenia czasu trwania postępowania. Mając na uwadze czas trwania postępowania, a także aspekt materialny przedłużania się postępowania sądowego wyrażający się wysokością kwoty pieniężnej podlegającej egzekucji ( 1800 zł) Sąd Okręgowy uznał, że kwota 2000 zł jest odpowiednia dla zrekompensowania skarżącemu naruszenia jego praw. W pozostałym zakresie żądanie skarżącego podlegało oddaleniu. Sąd Okręgowy na podstawie art. 12 ust.3 powołanej ustawy wydał również zgodnie z żądaniem skargi Sądowi Rejonowemu rozpoznającemu sprawę zalecenie niezwłocznego wyznaczenia posiedzenia, na którym dłużnik K. W. będzie zobowiązany złożyć wykaz swojego majątku oraz stosowne przyrzeczenie, zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II Cz 3206/17. Wobec uwzględnienia skargi zwrotowi na rzecz skarżącej, w trybie art. 17 ust. 3 ustawy, podlegała uiszczona opłata sądowa od skargi. SSO Joanna Czernecka SSO Joanna Ćwik - Bielińska SSO Krzysztof Wąsik