II S 170/16

Sygn. akt II S 170/16 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie: SSO Renata Stępińska SO Katarzyna Biernat - Jarek SR(del.) Anna Kruszewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2016 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Podgórza w Krakowie, sygnatura akt I Co 1877/15/P postanawia: 1. stwierdzić, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Podgórza w Krakowie w postępowaniu o sygnaturze akt I Co 1877/15/P nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. zwrócić skarżącemu z sum budżetowych Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem opłaty od skargi. SR(del.) Anna Kruszewska SSO Renata Stępińska SSO Katarzyna Biernat - Jarek UZASADNIENIE W dniu 15 czerwca 2016 roku A. J. złożył skargę w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, wnosząc o stwierdzenie, że w sprawie I Co 1877/15/P doszło do przewlekłości postępowania. Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie, zgłaszając swój udział w sprawie wskazał na tok czynności przed Sądem Rejonowym i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny sprawy istotny dla rozpoznania skargi: Sprawa I Co 1877/15/P toczy się w przedmiocie skargi A. J. na zaniechanie czynności przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łasku M. K. w sprawie prowadzonej przeciwko skarżącemu jako dłużnikowi do sygn. Km 9108/14. Skarga wpłynęła do Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie w dniu 18 września 2015 r. po przekazaniu jej przez Sąd Rejonowy w Łasku. Zarządzeniem z dnia 24 września 2015 r. przewodniczący zarządził doręczenie komornikowi skargi i wezwał komornika do sporządzenia uzasadnienia dokonanej czynności w terminie trzech dni. W dniu 15 października 2015 r. Komornik przesłał uzasadnienie zaniechania czynności, informując, że akta egzekucyjne znajdują się w Sądzie Rejonowym dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie celem rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej w sprawie zarejestrowanej pod sygn.. akt I Co 1161/15/S. Pismami z dnia 23 października 2015 r., 30 listopada 2015 r., 7 stycznia 2016 r. i 5 lutego 2016 r. Sąd zwracał się do Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie o nadesłanie wskazanych przez Komornika akt, które zostały udzielone dopiero w dniu 12 lutego 2016 r. W dniu 16 marca 2016 r. Sąd zwrócił akta sprawy I Co 1161/15/S, prosząc o udzielenie przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie akt Komornikowi celem złożenia odpowiedzi na skargę, o którą wezwał Komornika pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r., a następnie ponaglił pismem z dnia 20 maja 2016 r. W dniu 30 maja 2016 r. Komornik przekazał akta sprawy egzekucyjnej z odpisem odpowiedzi na skargę złożonej w dniu 8 października 2015 r. Pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd zwrócił się do Komornika o wyjaśnienie czy postępowanie egzekucyjne toczące się pod sygn. Km 9108/14 zostało prawomocnie zakończone, ewentualnie na jakim jest etapie, czy wydane zostało stosowne postanowienie oraz czy dokonano zwolnienia rachunku bankowego dłużnika. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 1 ustawy dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość, sprawność i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W literaturze przedmiotu sprawność określa się jako cechę niezbędną w działaniu zmierzającym do określonego celu, a sposób do jego dotarcia jako przemyślany dobór zasobów i środków działania oraz zgodną kolejność ich stosowania. Podejmowanie czynności niewłaściwych, nieadekwatnych, nieskutecznych to podejmowanie działań bezproduktywnych, przedłużających proces (Cz. P. Kłak, Pojęcie przewlekłości, Prok. i Pr. 2008/12/73). O naruszeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki można mówić tylko wówczas, gdy z przyczyn zawinionych przez sąd postępowanie w danej sprawie trwa dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, a nie wtedy, gdy długotrwałość postępowania jest wynikiem działań stron ukierunkowanych na wstrzymywanie biegu postępowania lub powodujących konieczność podejmowania przez sąd czynności skutkujących przedłużaniem się postępowania ze względów proceduralnych (np. konieczność przesyłania odpisów orzeczeń, informacji, zawiadomień, dołączenia akt innych postępowań sądowych lub organów). O naruszeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie można mówić także wówczas, gdy podjęcie przez sąd określonych czynności uzależnione jest od wcześniejszych działań procesowych samych stron postępowania. Skarga na przewlekłość postępowania może być skuteczna jedynie wówczas, jeżeli zwłoka nastąpiła na skutek działania lub bezczynności sądu. Chodzi zatem o to, aby czynności sądu zabierały odpowiednią ilość czasu, to jest odbywały się bez zbędnej zwłoki, która wskazywałaby na bezczynność sądu lub bezproduktywność jego działań (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt II S 6/08, KZS 2008/11/70). Sąd Okręgowy, badając akta sprawy objętej skargą pod kątem stawianych zarzutów, a zwłaszcza oceniając prawidłowość i terminowość czynności podjętych przez Sąd Rejonowy od czasu złożenia przez skarżącego skargi na bezczynność komornika do chwili obecnej uznał, że niewątpliwie doszło do powstania stanu przewlekłości postępowania. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza do dnia dzisiejszego nie rozpoznał skargi na czynność komornika, wniesionej przeszło rok temu. Przeszkoda w postaci braku akt sprawy egzekucyjnej, które dołączone były do sprawy prowadzonej przez inny krakowski Sąd Rejonowy mogła być usunięta w terminie dużo krótszym poprzez zdecydowaną interwencję sędziego referenta wobec nienadesłania akt na pierwsze wezwanie. Nieuzasadnione było również zaniechanie rozpoznania skargi zaraz po nadesłaniu akt sprawy I Co 1161/15/S z aktami Km 9108/14. Sąd dysponował już bowiem wtedy pełnym materiałem niezbędnym do wydania orzeczenia, w tym uzasadnieniem zaskarżonej bezczynności, o które Sąd się bezpodstawnie przez kolejne miesiące do Komornika zwracał. Zupełnie niezrozumiałym pozostaje wstrzymywanie się z rozpoznaniem skargi po nadesłaniu przez Komornika odpisu odpowiedzi na skargę oraz informacji z dnia 16 czerwca 2016 r., że sprawa egzekucyjna została zakończona wskutek zapłaty. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. SR(del.) Anna Kruszewska SSO Renata Stępińska SSO Katarzyna Biernat - Jarek