II PZP 9/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego było zagadnienie prawne dotyczące uprawnień funkcjonariuszy celnych zwolnionych ze służby decyzją, która następnie została uchylona przez sąd administracyjny jako niezgodna z prawem. Powodowie, funkcjonariusze celni, zostali zwolnieni ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że nie podlegały one wykonaniu. Po przywróceniu do służby, funkcjonariusze domagali się wypłaty uposażenia za okres pozostawania poza służbą. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o Służbie Celnej oraz Kodeksu pracy, stwierdził, że stosunek służby celnej jest stosunkiem administracyjno-prawnym, a nie pracowniczym, co wyklucza subsydiarne stosowanie przepisów Kodeksu pracy. W uchwale wskazano, że funkcjonariuszowi celnemu, którego decyzja o zwolnieniu ze służby została uchylona jako niezgodna z prawem, nie przysługuje uposażenie za czas pozostawania poza służbą. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy dopuścił możliwość dochodzenia przez takich funkcjonariuszy roszczenia o odszkodowanie na zasadach ogólnych prawa cywilnego za szkodę wyrządzoną wydaniem bezprawnej decyzji o zwolnieniu ze służby, wskazując na odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że funkcjonariuszom służb mundurowych, których decyzje o zwolnieniu zostały uchylone jako niezgodne z prawem, nie przysługuje uposażenie za okres pozostawania poza służbą, ale przysługuje im prawo do odszkodowania na zasadach ogólnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy celnych, ale może być analogicznie stosowane do innych służb mundurowych, gdzie stosunek służbowy ma charakter administracyjno-prawny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy funkcjonariuszowi celnemu zwolnionemu ze służby decyzją uchyloną prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego przysługuje po przywróceniu do służby uposażenie za czas pozostawania poza służbą i w jakim rozmiarze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, funkcjonariuszowi celnemu zwolnionemu ze służby decyzją uchyloną prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego nie przysługuje po przywróceniu do służby uposażenie za czas pozostawania poza służbą.
Uzasadnienie
Stosunek służby celnej jest stosunkiem administracyjno-prawnym, a nie pracowniczym, co wyklucza subsydiarne stosowanie Kodeksu pracy. Prawo do uposażenia jest związane z faktycznym pozostawaniem w służbie. Uchylenie decyzji o zwolnieniu nie przywraca automatycznie prawa do uposażenia za okres pozostawania poza służbą.
W jakiej dacie następuje wymagalność świadczenia (odszkodowania) dla funkcjonariusza celnego przywróconego do służby po bezprawnym zwolnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymagalność roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnej z prawem decyzji o zwolnieniu ze służby należy wiązać z dniem, w którym takie roszczenie stało się wymagalne, przy czym jeżeli zależy od podjęcia czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną bezprawną decyzją o zwolnieniu ze służby podlegają prawu cywilnemu, a ich wymagalność i przedawnienie należy ustalać na zasadach cywilnych, a nie przepisów ustawy o Służbie Celnej dotyczących roszczeń ze stosunku służbowego.
Czy funkcjonariuszowi celnemu zwolnionemu ze służby decyzją uchyloną jako niezgodną z prawem przysługuje możliwość dochodzenia roszczenia o odszkodowanie na zasadach ogólnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby nie wyłącza możliwości dochodzenia przez funkcjonariusza roszczenia o odszkodowanie na zasadach ogólnych prawa cywilnego za szkodę wyrządzoną bezprawnym zwolnieniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku prawa do uposażenia za okres pozostawania poza służbą, funkcjonariusz może dochodzić odszkodowania za szkodę wynikłą z bezprawnej decyzji o zwolnieniu, stosując przepisy Kodeksu cywilnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jarosław G. | osoba_fizyczna | powód |
| Paweł K. | osoba_fizyczna | powód |
| Adam K. | osoba_fizyczna | powód |
| Mariusz S. | osoba_fizyczna | powód |
| Adam K. | osoba_fizyczna | powód |
| Izba Celna w T. | instytucja | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
u.S.C. art. 25 § 1 pkt 8a
Ustawa o Służbie Celnej
Podstawa do zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
Pomocnicze
u.S.C. art. 61 § 2
Ustawa o Służbie Celnej
Przepis dotyczący przywrócenia do służby funkcjonariusza zwolnionego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a w przypadku uniewinnienia.
u.S.C. art. 82
Ustawa o Służbie Celnej
Przepis o rozpatrywaniu sporów o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych przez sąd właściwy z zakresu prawa pracy, w sprawach niewymienionych w art. 81.
u.S.C. art. 83 § 1
Ustawa o Służbie Celnej
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólne przepisy dotyczące postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 108
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
k.p.a. art. 160
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący skutków prawnych uchylenia decyzji.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zakresu obowiązku odszkodowawczego.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 120 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący biegu terminu przedawnienia.
k.p. art. 2
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy.
k.p. art. 5
Kodeks pracy
Zakres stosowania Kodeksu pracy.
k.p. art. 76
Kodeks pracy
Stosunek pracy na podstawie mianowania.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący stwierdzenia, że decyzja nie podlega wykonaniu.
Dz.U. Nr 162, poz. 1692
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Zmiany w Kodeksie cywilnym dotyczące odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działania władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosunek służby celnej jest stosunkiem administracyjno-prawnym, a nie pracowniczym. • Prawo do uposażenia jest związane z faktycznym pozostawaniem w służbie. • Uchylenie decyzji o zwolnieniu nie przywraca automatycznie prawa do uposażenia za okres pozostawania poza służbą. • Roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną bezprawną decyzją o zwolnieniu podlegają prawu cywilnemu.
Odrzucone argumenty
Funkcjonariuszowi celnemu przysługuje uposażenie za czas pozostawania poza służbą po uchyleniu decyzji o zwolnieniu. • Do spraw funkcjonariuszy celnych stosuje się subsydiarnie przepisy Kodeksu pracy. • Roszczenia o odszkodowanie związane ze zwolnieniem ze służby celnej są rozpatrywane przez sądy pracy.
Godne uwagi sformułowania
Funkcjonariuszowi celnemu zwolnionemu ze służby decyzją [...] uchyloną prawomocnym wyrokiem [...] nie przysługuje po powrocie do służby uposażenie za czas pozostawania poza służbą • nie wyłącza to możliwości dochodzenia roszczenia o odszkodowanie na zasadach ogólnych • Stosunek służby funkcjonariusza celnego jest stosunkiem administracyjno-prawnym, a nie stosunkiem pracy. • roszczenia dochodzone w owych pozwach odszkodowawcze nie są roszczeniami ze stosunków służby celnej, a jedynie roszczeniami związanymi z takimi stosunkami
Skład orzekający
Jerzy Kwaśniewski
przewodniczący
Roman Kuczyński
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że funkcjonariuszom służb mundurowych, których decyzje o zwolnieniu zostały uchylone jako niezgodne z prawem, nie przysługuje uposażenie za okres pozostawania poza służbą, ale przysługuje im prawo do odszkodowania na zasadach ogólnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy celnych, ale może być analogicznie stosowane do innych służb mundurowych, gdzie stosunek służbowy ma charakter administracyjno-prawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego praw funkcjonariuszy służb mundurowych po bezprawnym zwolnieniu, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób i może być interesujące dla prawników oraz osób związanych ze służbami.
“Bezprawne zwolnienie ze służby celnej – czy należy się uposażenie za czas przerwy?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.