II PZP 6/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, który stanowi, że funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik za brak mieszkania, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu w miejscowości pełnienia służby. Sprawa wyłoniła się w kontekście powództwa D. S. przeciwko Zakładowi Karnemu Nr 1 w G. o zapłatę równoważnika. Sąd Rejonowy w G. oddalił powództwo, uznając, że umowa najmu mieszkania nie stanowi tytułu prawnego w rozumieniu tego przepisu. Sąd Okręgowy w T., rozpoznając apelację powódki, przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie, czy pojęcie "tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu" obejmuje umowę najmu. Sąd Najwyższy, opierając się na wykładni językowej i utrwalonym znaczeniu tego pojęcia w języku prawniczym, orzekł, że umowa najmu w rozumieniu art. 659 k.c. zawarta między funkcjonariuszem a osobami fizycznymi jest tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego lub domu. Sąd podkreślił, że zasada "lege non distinguente nec nostrum est distinguere" nakazuje przyjmować szerokie rozumienie tego pojęcia, obejmujące zarówno prawa rzeczowe, jak i zobowiązaniowe. Analiza historyczna przepisów poprzedzających nie wykazała zasadniczych zmian w zakresie uprawnień mieszkaniowych, a wcześniejsze akty wykonawcze również uwzględniały umowy najmu jako podstawę posiadania lokalu. Sąd uznał, że ewentualna niespójność systemu świadczeń mieszkaniowych jest kwestią dla ustawodawcy, a nie podstawą do korygowania jednoznacznej treści przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia pojęcia "tytuł prawny do lokalu" w kontekście świadczeń dla funkcjonariuszy służb mundurowych oraz ogólnie w prawie cywilnym i administracyjnym.
Dotyczy specyficznej ustawy o Służbie Więziennej, ale stanowi ważny głos w interpretacji ogólnego pojęcia "tytuł prawny".
Zagadnienia prawne (1)
Czy pojęcie "tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu" użyte w art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej obejmuje umowę najmu w rozumieniu art. 659 k.c. zawartą pomiędzy funkcjonariuszem Służby Więziennej a osobami fizycznymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie "tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu" użyte w art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej obejmuje także umowę najmu w rozumieniu art. 659 § 1 k.c. zawartą między funkcjonariuszem Służby Więziennej a osobami fizycznymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wykładni językowej, stwierdzając, że zwrot "tytuł prawny" jest jednoznacznie i jednolicie rozumiany w języku prawniczym jako każdy tytuł prawny, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny albo dom, zarówno wynikający z praw rzeczowych, jak i ze stosunków zobowiązaniowych (umów cywilnoprawnych, np. najmu). Zastosowano zasadę "lege non distinguente nec nostrum est distinguere", co oznacza brak podstaw do rozróżniania tytułów prawnych. Wykładnia historyczna i systemowa nie prowadzą do odmiennego wniosku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakład Karny Nr 1 w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.s.w. art. 178 § 1 pkt 1
Ustawa o Służbie Więziennej
Pojęcie "tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu" obejmuje umowę najmu.
Pomocnicze
k.c. art. 659 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy najmu.
u.s.w. art. 184 § 1
Ustawa o Służbie Więziennej
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu.
u.s.w. art. 178 § 1 pkt 2
Ustawa o Służbie Więziennej
Przesłanka braku przyznania pomocy finansowej.
u.s.w. art. 89 § 1
Ustawa o Służbie Więziennej
Poprzedni stan prawny dotyczący równoważnika.
Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych
Regulacje dotyczące czynszu regulowanego.
u.o.p.l.
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Zmiana przepisów dotyczących najmu.
u.p. art. 92 § 2
Ustawa o Policji
Podstawa do wydania rozporządzenia dotyczącego równoważnika dla policjantów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szeroka wykładnia językowa pojęcia "tytuł prawny" obejmująca umowy zobowiązaniowe. • Zasada "lege non distinguente nec nostrum est distinguere" zakazuje wprowadzania rozróżnień tam, gdzie ustawodawca ich nie wprowadził. • Utrwalone znaczenie pojęcia "tytuł prawny" w języku prawniczym. • Analiza historyczna przepisów nie wykazała intencji zawężenia znaczenia pojęcia. • Poprzednie akty wykonawcze uwzględniały umowy najmu jako podstawę posiadania lokalu.
Odrzucone argumenty
Wykładnia zawężająca pojęcie "tytuł prawny" do praw rzeczowych. • Interpretacja oparta na rzekomej racjonalności prawodawcy, sugerująca, że tylko prawa rzeczowe powinny być uwzględniane. • Argumentacja oparta na porównaniu z innymi ustawami (np. o Policji) bez uwzględnienia specyfiki ustawy o Służbie Więziennej.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie "tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu" użyte w art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 roku o Służbie Więziennej (...) obejmuje także umowę najmu w rozumieniu art. 659 § 1 k.c. • Zwrot „tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu” jest jednoznacznie i jednolicie rozumiany w języku prawniczym jako każdy tytuł prawny, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny albo dom, tj. zarówno ten wynikający z praw rzeczowych (...), jak i ze stosunków zobowiązaniowych (...). • Zgodnie z zasadą lege non distinguente nec nostrum est distinguere nie ma podstaw do takiego rozróżniania i przyjmowania, że chodzi tylko o tytuły prawne, które nie wynikają ze stosunków zobowiązaniowych. • Co do zasady zaś, wykładnia systemowa lub historyczna nie może wpływać na rozumienie przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości językowych – clara non sunt interpretanda.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Jolanta Strusińska-Żukowska
członek
Jerzy Kuźniar
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia \"tytuł prawny do lokalu\" w kontekście świadczeń dla funkcjonariuszy służb mundurowych oraz ogólnie w prawie cywilnym i administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o Służbie Więziennej, ale stanowi ważny głos w interpretacji ogólnego pojęcia "tytuł prawny".
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia prawnego (tytuł prawny do lokalu) w kontekście specyficznej grupy zawodowej (funkcjonariusze SW), co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy, administracyjnym oraz dla samych funkcjonariuszy.
“Umowa najmu to też tytuł prawny! Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie funkcjonariuszy Służby Więziennej.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.