II PZP 6/12

Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, a konkretnie pojęcia „tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu”. Sprawa wywodziła się z powództwa funkcjonariuszki D. S. przeciwko Zakładowi Karnemu Nr 1 w G. o przyznanie równoważnika za brak mieszkania. Sąd Rejonowy w G. oddalił powództwo, uznając, że umowa najmu mieszkania stanowi tytuł prawny wykluczający prawo do równoważnika. Sąd Okręgowy w T., rozpoznając apelację powódki, przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, wskazując na dwie możliwe interpretacje przepisu: szeroką (językową i systemową) oraz wąską (historyczną i systemową w ramach ustawy). Sąd Najwyższy, stosując dyrektywy interpretacji, w pierwszej kolejności dokonał wykładni językowej, stwierdzając, że zwrot „tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu” jest jednoznacznie i jednolicie rozumiany w języku prawniczym jako każdy tytuł prawny, zarówno rzeczowy, jak i zobowiązaniowy (w tym najem). Sąd podkreślił, że zasada lege non distinguente nec nostrum est distinguere wyklucza dokonywanie rozróżnień, których nie wprowadził ustawodawca. Analiza historyczna i systemowa nie doprowadziła do odmiennych wniosków. Sąd Najwyższy odwołał się do poprzednich regulacji prawnych, wskazując, że również w przeszłości umowa najmu, nawet od osoby fizycznej, mogła wyłączać prawo do równoważnika, choć z pewnymi wyjątkami dotyczącymi czynszu regulowanego. Wskazał, że obecna ustawa zastąpiła stan faktyczny „posiadania lokalu” pojęciem prawnym „tytuł prawny”, nie ograniczając go do wybranych tytułów. Sąd uznał, że rozwiązanie to, choć może być nieprakseologicznie spójne z innymi przepisami dotyczącymi pomocy mieszkaniowej, wynika z jednoznacznej treści normatywnej i nie może być korygowane za pomocą dyrektyw interpretacyjnych. W konsekwencji Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą umowa najmu stanowi tytuł prawny w rozumieniu ustawy.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający