Orzeczenie · 2010-12-09

II PZP 6/10

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2010-12-09

SNPracyochrona praw pracowniczychWysokanajwyższy

prawo pracyzwiązki zawodowelegitymacja procesowazgoda pracownikapowództwopostępowanie sądoweochrona praw pracowniczych

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy w powiększonym składzie rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące możliwości wytoczenia powództwa przez związek zawodowy na rzecz pracownika lub wstąpienia do postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy bez zgody tego pracownika. Sprawa wyłoniła się z powództwa Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego przeciwko Politechnice W. o wynagrodzenie i odszkodowanie. Sąd Okręgowy odrzucił apelację związku, uznając, że zgoda pracownika na wytoczenie powództwa ma charakter materialnoprawny i jest niezbędna. Związek zawodowy argumentował, że art. 462 k.p.c. nie wymaga wyraźnej zgody, a samo członkostwo lub podjęcie się obrony praw pracownika oznacza zgodę. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. i ustawy o związkach zawodowych, doszedł do wniosku, że związek zawodowy może wytoczyć powództwo na rzecz pracownika lub wstąpić do postępowania tylko za jego zgodą. Zgoda ta może być wyrażona wprost lub domniemana z członkostwa w związku lub wniosku o obronę praw. Jednakże pracownik ma prawo sprzeciwić się działaniom związku w konkretnej sprawie, nawet jeśli jest jego członkiem. Uchwała dotyczy wyłącznie spraw z zakresu prawa pracy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że związki zawodowe potrzebują zgody pracownika na wytoczenie powództwa lub wstąpienie do postępowania w jego imieniu w sprawach pracowniczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw z zakresu prawa pracy. Interpretacja zgody i sprzeciwu pracownika.

Zagadnienia prawne (1)

Czy związek zawodowy może wytoczyć powództwo na rzecz pracownika lub wstąpić do postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych bez zgody tego pracownika (art. 462 k.p.c.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, związek zawodowy nie może wytoczyć powództwa na rzecz pracownika ani wstąpić do postępowania bez jego zgody. Zgoda ta może być domniemana z członkostwa lub wniosku, ale pracownik może wyrazić sprzeciw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wykładni przepisów k.p.c. i ustawy o związkach zawodowych, podkreślając potrzebę poszanowania autonomii pracownika i jego prawa do decydowania o swoim życiu osobistym i majątkowym. Zgoda pracownika jest kluczowa, zwłaszcza w sprawach o charakterze indywidualnym i potencjalnie dolegliwym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchwała

Strona wygrywająca

Związek zawodowy (w zakresie interpretacji prawa)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy w W.	instytucja	powód
Arkadiusz D.	osoba_fizyczna	pracownik, na rzecz którego wytoczono powództwo
Politechnika W. w W.	instytucja	pozwany

Przepisy (31)

Główne

k.p.c. art. 462

Kodeks postępowania cywilnego

Upoważnia organizacje społeczne do powodowania wszczęcia postępowania na rzecz pracowników i ubezpieczonych w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, z odesłaniem do art. 61-63 k.p.c.

Pomocnicze

k.p.c. art. 61

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zasady udziału organizacji społecznych w postępowaniu, w tym wymóg zgody obywatela w niektórych przypadkach.

k.p.c. art. 62

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o prokuratorze do organizacji społecznych wnoszących powództwa na rzecz obywateli.

u.z.z. art. 7 § ust. 2

Ustawa o związkach zawodowych

Stanowi, że związki zawodowe reprezentują prawa i interesy swoich członków w sprawach indywidualnych stosunków pracy, a na wniosek pracownika niezrzeszonego mogą podjąć się obrony jego praw.

k.p.c. art. 39817 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przedstawienia zagadnienia prawnego powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przedstawienia zagadnienia prawnego powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 56 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zawiadomienia osoby o wytoczeniu powództwa na jej rzecz.

k.p.c. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy roszczenia o przywrócenie do pracy.

k.p.c. art. 56

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy roszczenia o odszkodowanie w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

k.p.c. art. 301

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przesłuchania pracownika w charakterze strony.

k.p.c. art. 73 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy współuczestnictwa jednolitego.

k.p.c. art. 56 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy współuczestnictwa jednolitego.

k.p.c. art. 8

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja organizacji społecznej.

u.z.z. art. 1 § ust. 1

Ustawa o związkach zawodowych

Definicja związku zawodowego.

u.z.z. art. 4

Ustawa o związkach zawodowych

Określa cele związków zawodowych.

u.z.z. art. 13 § pkt 3 i 4

Ustawa o związkach zawodowych

Określa zakres działalności związków zawodowych.

p.o.s. art. 2 § ust. 2

Ustawa Prawo o stowarzyszeniach

Dotyczy zakresu działania stowarzyszeń.

p.o.s. art. 10 § ust. 1 pkt 4

Ustawa Prawo o stowarzyszeniach

Dotyczy statutu stowarzyszenia.

p.o.s. art. 40 § ust. 2

Ustawa Prawo o stowarzyszeniach

Dotyczy regulaminu stowarzyszenia.

Konstytucja RP art. 24 § zdanie pierwsze