II PZP 4/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem rozważań Sądu Najwyższego była sprawa z powództwa nabywcy wierzytelności (G.N. Sp. z o.o.) przeciwko byłemu pracownikowi (Marek R.) o zwrot nienależnie pobranego wynagrodzenia. Wierzytelność pierwotnie przysługiwała upadłej spółce „R.N.” Sp. z o.o., a następnie została sprzedana G.N. Sp. z o.o. Sąd Okręgowy w Warszawie powziął wątpliwość, czy sprawa, w której doszło do zbycia wierzytelności przed zawiśnięciem sporu, a nabywca nie był związany z pracownikiem stosunkiem pracy, nadal jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, podkreślił, że kwalifikacja sprawy jako sprawy z zakresu prawa pracy może być dokonywana w aspekcie podmiotowym i przedmiotowym. Kluczowe znaczenie ma aspekt przedmiotowy, czyli powiązanie roszczenia ze stosunkiem pracy. Nawet jeśli strony postępowania nie są już bezpośrednio związane stosunkiem pracy (np. w wyniku cesji wierzytelności), a pierwotne roszczenie wynikało ze stosunku pracy, sprawa nadal pozostaje sprawą z zakresu prawa pracy. Sąd wskazał, że przekształcenia podmiotowe po stronie powodowej, takie jak cesja wierzytelności, nie wpływają na charakter sprawy, jeśli pierwotne źródło roszczenia tkwi w stosunku pracy. Podkreślono, że art. 192 pkt 3 k.p.c. reguluje sukcesję procesową, która może nastąpić po doręczeniu pozwu, a nie tylko po jego wniesieniu. Ostatecznie Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że sprawa z powództwa nabywcy wierzytelności przysługującej pracodawcy przeciwko pracownikowi o zwrot nienależnie pobranego wynagrodzenia za pracę jest sprawą z zakresu prawa pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie jurysdykcji sądu pracy w sprawach, gdzie doszło do cesji wierzytelności wynikających ze stosunku pracy, nawet jeśli nabywca nie jest związany z pracownikiem stosunkiem pracy.
Dotyczy sytuacji, gdy pierwotne roszczenie wynikało ze stosunku pracy, a cesja nastąpiła przed zawiśnięciem sporu lub w jego trakcie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sprawa, w której po złożeniu przez pracodawcę pozwu przeciwko pracownikowi, a przed zawiśnięciem sporu, nastąpiło zbycie wierzytelności, a nabywca wierzytelności nie był związany z pozwanym pracownikiem umową o charakterze pracowniczym, jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprawa z powództwa nabywcy wierzytelności przysługującej pracodawcy przeciwko pracownikowi o zwrot nienależnie pobranego wynagrodzenia za pracę jest sprawą z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 k.p.c.).
Uzasadnienie
Kwalifikacja sprawy jako sprawy z zakresu prawa pracy zależy od materialnoprawnego powiązania roszczenia ze stosunkiem pracy. Nawet jeśli doszło do cesji wierzytelności na rzecz podmiotu niepowiązanego stosunkiem pracy, a pierwotne roszczenie wynikało ze stosunku pracy, sprawa nadal zachowuje charakter sprawy pracowniczej. Aspekt podmiotowy (aktualne strony sporu) ma mniejsze znaczenie niż aspekt przedmiotowy (źródło roszczenia).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G.N. Spółka z o.o. w W. | spółka | powód |
| Marek R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| „R.N.” Spółka z o.o. w upadłości | spółka | były pracodawca (cedent) |
| syndyk masy upadłości „R.N.” Sp. z o.o. | inne | syndyk |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 476 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje sprawy z zakresu prawa pracy, w tym sprawy o roszczenia związane ze stosunkiem pracy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje dopuszczalność zbycia rzeczy lub prawa w toku procesu i jego skutki procesowe.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zwrotu nienależnego świadczenia.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
k.s.h. art. 293 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy odpowiedzialności członka zarządu wobec spółki za szkodę.
k.s.h. art. 293 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy staranności członka zarządu.
k.c. art. 513 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zarzutów dłużnika przeciwko nabywcy wierzytelności.
k.c. art. 513 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ograniczeń zarzutów dłużnika przeciwko nabywcy wierzytelności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja sprawy jako sprawy z zakresu prawa pracy zależy od materialnoprawnego powiązania roszczenia ze stosunkiem pracy, a nie od aktualnego statusu stron. • Przekształcenia podmiotowe po stronie powodowej (np. cesja wierzytelności) nie wpływają na charakter sprawy, jeśli pierwotne źródło roszczenia tkwi w stosunku pracy. • Aspekt przedmiotowy (źródło roszczenia) ma decydujące znaczenie dla kwalifikacji sprawy jako sprawy pracowniczej, a nie aspekt podmiotowy (aktualne strony sporu).
Odrzucone argumenty
Sprawa, w której nabywca wierzytelności nie jest związany z pracownikiem stosunkiem pracy, nie jest sprawą z zakresu prawa pracy. • Zmiana podmiotowa po stronie powodowej (cesja wierzytelności) wpływa na odmienną kwalifikację prawną roszczeń w sensie podmiotowym, wyłączając sprawę z zakresu prawa pracy.
Godne uwagi sformułowania
kwalifikacja sprawy jako sprawy z zakresu prawa pracy może być dokonywana w aspekcie podmiotowym i przedmiotowym i przekształcenia podmiotowe po stronie powodowej, jakie wskazano w pytaniu są dla niej obojętne. • dla oceny charakteru sprawy, jako sprawy z zakresu prawa pracy, aspekt podmiotowy ma mniejsze znaczenie niż przedmiot sprawy. • decydująca jest możliwość zaliczenia przepisu, który stanowił źródło uprawnienia dochodzonego w postępowaniu sądowym, do norm prawa pracy. • przekształcenia podmiotowe w sprawach z zakresu prawa pracy nie mają wpływu na status postępowania, w którym doszło do takiego przekształcenia.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądu pracy w sprawach, gdzie doszło do cesji wierzytelności wynikających ze stosunku pracy, nawet jeśli nabywca nie jest związany z pracownikiem stosunkiem pracy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pierwotne roszczenie wynikało ze stosunku pracy, a cesja nastąpiła przed zawiśnięciem sporu lub w jego trakcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji sądów pracy w kontekście zmian podmiotowych po stronie wierzyciela, co ma praktyczne znaczenie dla wielu postępowań.
“Cesja wierzytelności pracowniczej – czy sprawa nadal trafi do sądu pracy?”
Dane finansowe
WPS: 26 858,48 PLN
zwrot nienależnie pobranego wynagrodzenia: 26 858,48 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.