II PZP 13/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące dopozwania strony w postępowaniu cywilnym, w szczególności w sprawach z zakresu prawa pracy. Przedmiotem sporu było, czy wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego, dokonane na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. poprzez czynności konkludentne, bez formalnego postanowienia sądu, wywołuje skutki procesowe określone w art. 198 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy przedstawił to zagadnienie, wskazując na możliwość mniej sformalizowanego postępowania w sprawach pracowniczych. Sąd Najwyższy jednak jednoznacznie stwierdził, że wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego, niezależnie od tego, czy następuje na wniosek strony, czy z urzędu, zawsze wymaga wydania przez sąd postanowienia. Podkreślono, że czynności konkludentne, dopuszczalne w niektórych przypadkach dla stron, nie mogą zastąpić formalnych aktów jurysdykcyjnych sądu. Uchwała stanowi, że sąd orzeka postanowieniem o wezwaniu do udziału w sprawie, nawet jeśli wezwania dokonuje z urzędu (art. 477 k.p.c.), a brak takiego postanowienia uniemożliwia wywołanie skutków procesowych związanych z dopozwaniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego wymaga wydania postanowienia sądu, nawet w sprawach pracowniczych, oraz że czynności konkludentne nie zastąpią tej formalnej procedury.
Dotyczy głównie procedury cywilnej i prawa pracy, w kontekście dopozwania strony.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wezwanie do udziału w sprawie na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. poprzez czynności konkludentne, bez wydania przez Sąd I instancji postanowienia, wywołuje skutki określone w art. 198 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego wymaga wydania postanowienia sądu, nawet w sprawach z zakresu prawa pracy. Czynności konkludentne nie zastąpią tej formalnej procedury.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wezwanie do udziału w sprawie jest czynnością sądu i musi przybrać formę postanowienia, zgodnie z przepisami k.p.c. oraz utrwalonym orzecznictwem. Nawet w sprawach z zakresu prawa pracy, gdzie formalizm jest ograniczony, nie można odstąpić od tej zasady. Brak formalnego postanowienia uniemożliwia wywołanie skutków procesowych związanych z dopozwaniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Halina P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w Z.G. | instytucja | pozwany |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. | instytucja | pierwotnie pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.p.c. art. 194 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie osobę, która powinna być stroną pozwaną, do wzięcia udziału w sprawie.
k.p.c. art. 194 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd na wniosek powoda może wezwać osoby, przeciwko którym może być wytoczone powództwo o to samo roszczenie, do wzięcia udziału w sprawie.
k.p.c. art. 198 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego wywołuje skutki prawne pozwania.
k.p.c. art. 477
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa pracy sąd może dokonać wezwania do udziału w sprawie z urzędu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
Decyzje jurysdykcyjne sądu przybierają postać postanowień, jeżeli nie jest wymagane wydanie wyroku lub nakazu zapłaty.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może przedstawić zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu.
k.p.c. art. 390 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiedź Sądu Najwyższego na zagadnienie prawne jest wiążąca dla sądu pytającego.
k.p.c. art. 356
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie może być wpisane do protokołu rozprawy.
k.p.c. art. 174 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sukcesji generalnej w postępowaniu.
k.p.c. art. 181 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sukcesji szczególnej w postępowaniu.
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wstąpienia nabywcy do procesu.
k.p.c. art. 199 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia pozwu z powodu braku zdolności sądowej.
k.p.c. art. 468
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy posiedzenia sądu pracy w celu wyjaśnienia sprawy.
k.p.c. art. 469
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy niedopuszczalności niektórych czynności procesowych w sprawach pracowniczych.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja pracodawcy.
k.p.c. art. 31
Kodeks postępowania cywilnego
Czynności w sprawach pracowniczych za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną.
k.p.c. art. 476 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Zdolność sądowa Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 112 § § 3
Postanowienie w przedmiocie zawiadomienia o toczącym się procesie oraz wezwania do udziału w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wezwanie do udziału w sprawie jest czynnością sądu i wymaga formy postanowienia. • Czynności konkludentne nie mogą zastąpić formalnych aktów jurysdykcyjnych sądu. • Zasady postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy nie pozwalają na odstąpienie od wymogu wydania postanowienia o dopozwaniu.
Odrzucone argumenty
Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy jest mniej sformalizowane, co pozwala na dopozwanie poprzez czynności konkludentne. • Możliwość wyrażenia decyzji przez sąd w kwestii dopozwania przez czynności konkludentne.
Godne uwagi sformułowania
O wezwaniu do udziału w sprawie, a także o nieuwzględnieniu wniosku o wezwanie, decyduje sąd, wydając zawsze odpowiednie postanowienie. • Nie można przenosić poglądu o dopuszczalności dokonania przez stronę czynności procesowych w sposób dorozumiany na czynności sądowe, które muszą być sformalizowane. • Prawo polskie nie dopuszcza możliwości dokonywania przekształceń podmiotowych w drodze nieformalnej, poprzez zachowania konkludentne.
Skład orzekający
Herbert Szurgacz
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego wymaga wydania postanowienia sądu, nawet w sprawach pracowniczych, oraz że czynności konkludentne nie zastąpią tej formalnej procedury."
Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury cywilnej i prawa pracy, w kontekście dopozwania strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej w polskim prawie cywilnym, która ma praktyczne znaczenie dla prawników i może być źródłem błędów procesowych. Wyjaśnia, dlaczego formalizm sądowy jest ważny.
“Czy sąd może dopozwać stronę bez formalnego postanowienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.