II PZP 1/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale II PZP 1/04 rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące stosowania przepisów do roszczeń asesora sądowego, zwolnionego po wypowiedzeniu przez Ministra Sprawiedliwości w okresie pełnienia czynności sędziowskich. Stwierdzono, że art. 115 § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z 1985 r. nie stanowił wyczerpującej regulacji dotyczącej rozwiązania stosunku pracy z asesorem, a jedynie określał sposób i organ dokonujący zwolnienia. W sprawach nieuregulowanych tym przepisem, na mocy art. 150 tej ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy, zgodnie z art. 5 k.p. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć asesor sądowy posiada uprawnienia sędziowskie, jego stosunek pracy ma charakter terminowy, co wyklucza możliwość przywrócenia do pracy w przypadku wadliwego zwolnienia. Niemniej jednak, sąd pracy jest władny badać zasadność przyczyn zwolnienia, a w przypadku ich braku lub niezgodności z prawem, asesorowi przysługuje odszkodowanie. Uchwała ta stanowiła odpowiedź na wątpliwości Sądu Okręgowego w Gdańsku dotyczące zakresu kontroli sądowej nad decyzją Ministra Sprawiedliwości oraz rodzaju przysługujących asesorowi roszczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących statusu prawnego i roszczeń asesorów sądowych, w szczególności w kontekście rozwiązywania stosunku pracy i stosowania przepisów Kodeksu pracy.
Dotyczy stanu prawnego z 2004 roku i ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z 1985 r. Wiele przepisów zostało zmienionych lub uchylonych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepis art. 115 § 4 zdanie 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych zezwalający Ministrowi Sprawiedliwości na zwolnienie asesora sądowego po wypowiedzeniu, za zgodą kolegium sądu okręgowego, stanowił wyczerpującą regulację dotyczącą rozwiązania stosunku pracy z asesorem sądowym i czy zasadność tej decyzji podlega kontroli sądu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten określał jedynie sposób rozwiązania stosunku pracy oraz organ uprawniony do jego dokonania, nie stanowiąc regulacji wyczerpującej. Zasada zwolnienia podlega kontroli sądu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 115 § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z 1985 r. nie był wyczerpujący, a w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu pracy. Oznacza to, że sąd pracy może badać zasadność merytoryczną decyzji Ministra Sprawiedliwości.
Jeżeli art. 115 § 4 dawnego u.s.p. wskazuje tylko organ i tryb rozwiązania stosunku pracy z asesorem sądowym, to czy w zakresie przyczyn dopuszczających wypowiedzenie stosuje się odpowiednio art. 13 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, czy też przyczynami tymi mogą być jedynie te, które skutkują odpowiedzialnością dyscyplinarną sędziów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie stosuje się przepisów ustawy o pracownikach urzędów państwowych, a w sprawach nieuregulowanych stosuje się Kodeks pracy. Przyczyny zwolnienia mogą być badane w kontekście przepisów Kodeksu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych nie przystają do sytuacji asesora sądowego, któremu powierzono czynności sędziowskie. W sprawach nieuregulowanych stosuje się Kodeks pracy.
Czy możliwe jest orzeczenie o przywróceniu do pracy asesora sądowego, któremu powierzono pełnienie czynności sędziowskich, jeżeli upłynął już okres, na który powierzono mu pełnienie czynności sędziowskich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest możliwe orzeczenie o przywróceniu do pracy asesora sądowego w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Stosunek pracy asesora sądowego, zwłaszcza w kontekście powierzenia mu czynności sędziowskich, ma charakter terminowy. W przypadku wadliwego zwolnienia przysługuje odszkodowanie, ale nie przywrócenie do pracy.
Jakie przepisy stosuje się do roszczeń asesora sądowego zwolnionego za wypowiedzeniem w okresie pełnienia czynności sędziowskich, w zakresie nieuregulowanym art. 115 § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w zakresie nieuregulowanym przez Prawo o ustroju sądów powszechnych, do roszczeń asesora sądowego stosuje się przepisy Kodeksu pracy, co pozwala na badanie przyczyn zwolnienia i przyznanie odszkodowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Grzegorz K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku | organ_państwowy | pozwany |
| Sąd Rejonowy w Gdańsku | instytucja | pozwany |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
u.s.p. art. 115 § § 4
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa jedynie sposób rozwiązania stosunku pracy i organ uprawniony do jego dokonania, nie stanowi regulacji wyczerpującej. Pozwala na zwolnienie asesora przez Ministra Sprawiedliwości po wypowiedzeniu i za zgodą kolegium sądu okręgowego.
Pomocnicze
u.s.p. art. 150
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Nakazuje stosowanie przepisów Kodeksu pracy w sprawach nieuregulowanych ustawą.
k.p. art. 5
Kodeks pracy
Stanowi, że jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.
k.p. art. 50 § § 3
Kodeks pracy
W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony z naruszeniem przepisów, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie.
u.p.u.p. art. 13
Ustawa o pracownikach urzędów państwowych
Nie stosuje się bezpośrednio do przyczyn zwolnienia asesora sądowego, gdyż jego sytuacja jest odmienna od urzędnika państwowego.
u.s.p. art. 201 § § 4
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Do asesury rozpoczętej przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.s.p. art. 115 § § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Do asesorów sądowych, którym powierzono pełnienie czynności sędziowskich, stosuje się przepisy dotyczące sędziów.
Konstytucja RP art. 178
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom.
Konstytucja RP art. 24
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie przepisów Kodeksu pracy do roszczeń asesora sądowego w zakresie nieuregulowanym ustawą Prawo o ustroju sądów powszechnych. • Możliwość badania przez sąd pracy zasadności przyczyn zwolnienia asesora sądowego. • Przyznanie asesorowi sądowemu prawa do odszkodowania w przypadku wadliwego zwolnienia.
Odrzucone argumenty
Art. 115 § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych stanowi wyczerpującą regulację zwolnienia asesora, wyłączającą kontrolę sądu pracy. • Przyczyny zwolnienia asesora sądowego muszą być takie same jak przyczyny odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów. • Możliwość przywrócenia do pracy asesora sądowego po upływie okresu powierzenia czynności sędziowskich.
Godne uwagi sformułowania
W zakresie nieuregulowanym w art. 115 § 4 ustawy [...] do roszczeń mianowanego asesora sądowego [...] stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. • Przepis art. 115 § 4 zdanie drugie ustawy nasuwa przy tym jako oczywisty wniosek, że regulacja w nim zawarta nie jest regulacją wyczerpującą. • Następstwem wadliwego zwolnienia asesora przez Ministra Sprawiedliwości może być tylko zasądzenie odszkodowania. • Stosunek prawny asesora sądowego posiadającego uprawnienia sędziowskie (tzw. votum) jest złożony.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Roman Kuczyński
sędzia
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statusu prawnego i roszczeń asesorów sądowych, w szczególności w kontekście rozwiązywania stosunku pracy i stosowania przepisów Kodeksu pracy."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 2004 roku i ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z 1985 r. Wiele przepisów zostało zmienionych lub uchylonych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praw pracowniczych specyficznej grupy zawodowej - asesorów sądowych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem pracy i ustrojem sądów. Wyjaśnia złożoność ich statusu prawnego.
“Czy asesor sądowy może być zwolniony bez podania przyczyny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.