I CZ 8/05

Sygn. akt I CZ 8/05 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 23 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Helena Ciepła 
SSN Lech Walentynowicz 
 
 
 
w sprawie z wniosku D.K. 
przy uczestnictwie W. D. i I. D. 
o ustanowienie służebności drogi koniecznej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2005 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt IV Ca …/04, 
 
 
oddala zażalenie. 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Postanowieniem z dnia 14 października 2003 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił 
kasację wnioskodawcy. 
W zażaleniu wnioskodawcy zarzucił naruszenie art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. 
i  wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji 
redakcyjnej i numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy 
z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego 
oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. Nr 13, poz. 98). 
Zgodnie z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., skarżący obowiązany jest przedstawić 
w  kasacji okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie, czyli wskazać, że 
w  sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub, że istnieje potrzeba 
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących 
rozbieżności w orzecznictwie sądów albo, że orzeczenie oczywiście narusza 
prawo lub zachodzi nieważność postępowania. Okoliczności z art. 3933 § 1 pkt 3 
k.p.c. mają charakter kwalifikowany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie wystarczy 
powołać się na uzasadnienie związane z podstawami kasacyjnymi. Należy 
przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie 
powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie kasacji do rozpoznania. 
Tymczasem w kasacji skarżący podnosi jedynie, że zastosowana przez Sąd 
drugiej instancji wykładnia art. 145 k.c. jest sprzeczna z interesem społeczno-
gospodarczym oraz zasadami współżycia społecznego statuowanymi w art. 5 k.c. 
i eliminuje w zasadzie możliwość ustanowienia drogi koniecznej do zabudowań 
gospodarskich, w sytuacji kiedy usytuowane na nieruchomości mającej dostęp do 
drogi 
publicznej 
zabudowania, 
uniemożliwiają 
dojazd 
do 
zabudowań 
gospodarskich. W razie powołania się na przesłankę wskazaną w art. 393 § 2 in 
principio k.p.c., skarżący powinien jednak przytoczyć argumenty świadczące, jego 
zdaniem, o tym, że naruszenie prawa nosi znamiona oczywistości. Pojęcie 

 
 
3 
„oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością 
wykazania, że określone przepisy zostały naruszone w sposób zauważalny bez 
dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich 
znaczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 r., 
II UK 163/02, OSNAPiUS 2003, nr 18 – wkładka, postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 11 lutego 2004 r., I CZ 164/03, nie publ.). 
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przedstawienie 
okoliczności, uzasadniających rozpoznanie kasacji ze względu na występujące 
w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega natomiast na sformułowaniu tego 
zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. 
Konieczne jest więc wyjaśnienie, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie 
i  dlaczego jest ono istotne, albo określenie, które przepisy wymagają wykładni 
Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne 
wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie 
sądów (por. np. postanowienie z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, 
nr 1, poz. 11, postanowienie z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 
2002, nr 12, poz. 151). 
Określony w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. obowiązek przedstawienia okoliczności 
uzasadniających rozpoznanie kasacji należy do wymagań dotyczących tylko 
kasacji jako szczególnego środka odwoławczego. Wykazanie tych okoliczności 
umożliwia Sądowi Najwyższemu dokonanie oceny czy nie zachodzą podstawy do 
odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania (art. 393 k.p.c.).  Bez tych argumentów, 
nawiązujących wprost do treści art. 393, kasacja byłaby środkiem odwoławczym 
niezupełnym, a selekcja wnoszonych kasacji, dokonywana przez Sąd Najwyższy 
w ramach badania wstępnego – nazbyt dowolna. Dlatego też nieprzedstawienie 
tych okoliczności skutkuje odrzuceniem kasacji a limine, a zatem bez wzywania 
skarżącego do usunięcia istniejącej wady kasacji (por. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 
51 oraz z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52).  
Z tych względów, na podstawie art. 385 w zw. z art. 397 § 2 i 39319 k.p.c., 
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. 
 
db