II PZ 37/13

Sąd Najwyższy2014-02-13
SNPracyochrona pracyWysokanajwyższy
ochrona przedemerytalnaart. 39 k.p.prawo pracywypowiedzenie umowy o pracęemeryturaSąd Najwyższyzażaleniepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie sądu okręgowego uchylające wyrok sądu rejonowego i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że zażalenie na takie postanowienie ma charakter formalny i nie podlega merytorycznej kontroli Sądu Najwyższego.

Powódka H. M. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie była objęta ochroną przedemerytalną z art. 39 k.p., ponieważ uzyskała prawo do emerytury, nawet jeśli jej nie pobierała. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że kontrola postanowienia o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania ma charakter formalny i nie obejmuje merytorycznej oceny sprawy.

Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 31 lipca 2013 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w W. i przekazał sprawę o przywrócenie do pracy H. M. przeciwko R. S.A. do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie była objęta ochroną z art. 39 k.p., ponieważ w chwili wręczenia wypowiedzenia umowy o pracę miała już ustalone prawo do emerytury, niezależnie od tego, czy ją pobierała, czy miała zawieszoną. Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego co do zasadności wypowiedzenia, co uzasadniało wydanie orzeczenia kasatoryjnego. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego i twierdząc, że ochrona z art. 39 k.p. ustaje dopiero z chwilą rozpoczęcia pobierania emerytury. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zważył, że zgodnie z art. 394(1) § 1(1) k.p.c., zażalenie na postanowienie uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania ma charakter formalny. Sąd Najwyższy bada jedynie prawidłowość stwierdzenia przez sąd drugiej instancji przesłanek uchylenia, nie wkraczając w merytoryczne kompetencje sądu drugiej instancji. Ponieważ powódka nie odniosła się do formalnych przesłanek z art. 386 § 4 k.p.c., a uzasadnienie zażalenia dotyczyło meritum sprawy, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pracownik, który uzyskał prawo do emerytury, nie podlega ochronie z art. 39 k.p., nawet jeśli jej nie pobiera.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe jest ustalenie prawa do emerytury, a nie jej faktyczne pobieranie. Ochrona przedemerytalna ustaje z chwilą nabycia uprawnień do świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Pozwany R. S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
H. M.osoba_fizycznapowódka
[...] R. S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 394(1) § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39

Kodeks postępowania cywilnego

Ochrona przedemerytalna ustaje z chwilą ustalenia prawa do emerytury, niezależnie od jej pobierania.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 398(14)

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 394(1) § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania ma charakter formalny i nie podlega merytorycznej kontroli Sądu Najwyższego. Powódka nie odniosła się do formalnych przesłanek z art. 386 § 4 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez uznanie, że powódka nie podlegała ochronie przedemerytalnej z art. 39 k.p.

Godne uwagi sformułowania

kontrola dokonywana w ramach powyższego środka zaskarżenia powinna mieć charakter formalny, skupiający się na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu in merito Zażalenie przewidziane w art. 394(1) § 1(1) k.p.c. nie jest bowiem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy orzeczenia; kontrola taka może być przeprowadzona wyłącznie w postępowaniu kasacyjnym.

Skład orzekający

Roman Kuczyński

przewodniczący

Romualda Spyt

sprawozdawca

Jolanta Strusińska-Żukowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zakres kognicji Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażaleń na postanowienia kasatoryjne oraz interpretacja ochrony przedemerytalnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (zażalenie na postanowienie kasatoryjne) i konkretnej sytuacji prawnej (prawo do emerytury a ochrona przedemerytalna).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zakresu kontroli Sądu Najwyższego w specyficznych przypadkach, a także porusza istotny problem z zakresu prawa pracy dotyczący ochrony przedemerytalnej.

Czy prawo do emerytury pozbawia Cię ochrony przed zwolnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II PZ 37/13
POSTANOWIENIE
Dnia 13 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Kuczyński (przewodniczący)
‎
SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)
‎
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska
w sprawie z powództwa H. M.
‎
przeciwko
[…]
R. S.A. w W.
‎
o przywrócenie do pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 lutego 2014 r.,
‎
zażalenia powódki na wyrok Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt XXI Pa
[…]
,
1. oddala zażalenie,
2. zasądza od powódki H. M. na rzecz pozwanego […] R. S.A. w W. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy w W. wyrokiem z dnia 31 lipca 2013 r., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy z powództwa H. M. przeciwko
[…]
R. S.A. w W. o przywrócenie do pracy, na skutek apelacji wniesionej przez pozwaną od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 16 października 2012 r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku podkreślił, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji,
w chwili wręczenia wypowiedzenia umowy o pracę powódka nie była objęta ochroną z art. 39 k. p.,
bowiem miała już ustalone prawo do emerytury. W ocenie Sądu, nie miało znaczenia czy powódka pobierała emeryturę, czy też miała ją zawieszoną. Jako uzasadnienie swojego stanowiska przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 1991 r., I PZP 19/91 (OSNCP 1992 nr 1, poz. 14).
Stwierdził też, że skoro Sąd pierwszej instancji oddalił wszystkie wnioski dowodowe i nie przeprowadził postępowania dowodowego co do zasadności wypowiedzenia umowy o pracę,
zachodzą przesłanki do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, gdyż wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W tej sytuacji konieczne było wydanie orzeczenia kasatoryjnego przewidzianego w art. 386 § 4 k.p.c.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła powódka H. M., zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, przez uznanie, że powódka, w wieku przedemerytalnym w rozumieniu art. 39 k.p., po uzyskaniu prawa do wcześniejszej emerytury, nadal będąc pracownikiem i nie pobierając emerytury, nie podlegała ochronie przewidzianej w tym przepisie.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że ochrona z art. 39 k.p. ustaje dopiero w momencie rozpoczęcia pobierania emerytury, co nie miało miejsca w jej przypadku. Powódka w okresie zatrudnienia u pozwanego nie pobierała emerytury, co jest bezsporne, w związku z czym objęta była ochroną określoną w tym przepisie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. - w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381), która weszła w życie z dniem 3 maja 2012 r. - zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje stronie także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca, błędnie pojmując charakter wniesionego środka odwoławczego, zarzuty zażalenia odniosła wyłącznie do merytorycznego stanowiska Sądu drugiej instancji. Tymczasem Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że kontrola dokonywana w ramach powyższego środka zaskarżenia powinna mieć charakter formalny, skupiający się na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu
in merito
. Oznacza to, że w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia na orzeczenie o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy poddaje kontroli prawidłowość stwierdzenia przez sąd drugiej instancji nieważności postępowania. Jeżeli natomiast u podstaw orzeczenia kasatoryjnego legły przesłanki określone w art. 386 § 4 k.p.c., Sąd Najwyższy bada, czy rzeczywiście sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy albo czy rzeczywiście wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Dokonywana ocena ma jednak charakter czysto procesowy, co oznacza, że nie może wkraczać w merytoryczne kompetencje sądu drugiej instancji rozpoznającego apelację. Zażalenie przewidziane w art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. nie jest bowiem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy orzeczenia; kontrola taka może być przeprowadzona wyłącznie w postępowaniu kasacyjnym. Z tej przyczyny odmienne ujęcie zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia przewidzianego w art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. trzeba uznać za niedopuszczalne (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2012 r., I CZ 136/12,
LEX nr 1265544;
z dnia 25 października 2012 r., I CZ 139/12,
LEX nr 1226828
;  z dnia 25 października 2012 r., I CZ 143/12, nie publ.; z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, OSNC 2013 nr 3, poz. 41; z dnia 9 listopada 2012 r., IV CZ 156/12,
LEX nr 1231340;
z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12, OSNC 2013 nr 4, poz. 54, i z dnia 5 grudnia 2012 r., I CZ 168/12, nie publ.).
Ze względu na to, że powódka w ogóle nie odniosła się do zasadności przesłanek z art. 386 § 4 k.p.c., a uzasadnienie zażalenia dotyczy
meritum
rozpoznawanej sprawy, należało uznać, że zażalenie wniesione na podstawie art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. wymaga oddalenia, z powołaniem się na art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI