II PZ 35/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na odrzucenie apelacji, uznając, że zmiana wartości przedmiotu sporu musi być wyraźna i dokonana w trakcie postępowania, a nie międzyinstancyjnie.
Powód wniósł apelację od wyroku sądu pracy, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 43.926,40 zł i opłacając ją opłatą podstawową. Pozwany wniósł o odrzucenie apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty stosunkowej, twierdząc, że wartość przedmiotu sporu przekracza 50.000 zł. Sąd Okręgowy odrzucił apelację. Powód wniósł zażalenie, argumentując, że ostateczna wartość roszczenia wynosiła 43.926,40 zł. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że zmiana wartości przedmiotu sporu musi być dokonana w trakcie postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy, który odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Lublinie. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.126,71 zł tytułem wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Powód wniósł apelację, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 43.926,40 zł i opłacając ją opłatą podstawową w wysokości 30 zł. Pozwany wniósł o odrzucenie apelacji, argumentując, że wartość przedmiotu sporu przekraczała 50.000 zł, co wymagało opłaty stosunkowej. Sąd Okręgowy odrzucił apelację na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. Powód w zażaleniu zarzucił obrazę przepisów postępowania, w tym art. 370 k.p.c. i art. 130 § 1 k.p.c., twierdząc, że apelacja została opłacona prawidłowo, a ostateczna wartość żądania wynosiła 43.926,40 zł. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że rodzaj opłaty sądowej od apelacji w sprawach z zakresu prawa pracy zależy od wartości przedmiotu sporu, która może być ograniczona w trakcie postępowania przed sądem pierwszej instancji. Jednakże, zmiana ta musi być dokonana w trakcie postępowania przed sądem meriti. Samo oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób niższy niż określony w pozwie, dokonane w postępowaniu międzyinstancyjnym, nie stanowi zmiany wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy podkreślił różnicę między wartością przedmiotu sporu a wartością przedmiotu zaskarżenia, wskazując, że wartość przedmiotu sporu jest ustalana na chwilę wniesienia pozwu lub ostatecznego sprecyzowania żądań przed sądem pierwszej instancji i pozostaje niezmieniona, chyba że nastąpi dopuszczalne przekształcenie przedmiotowe powództwa. Sąd oddalił również zarzut nierezygnacji przez Sąd Okręgowy z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że wyrok ten dotyczył braków formalnych apelacji, a nie opłaty od pisma składanego przez profesjonalnego pełnomocnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana wartości przedmiotu sporu musi być wyraźna i dokonana w trakcie postępowania przed sądem pierwszej instancji. Samo oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób niższy niż określony w pozwie, dokonane w postępowaniu międzyinstancyjnym, nie stanowi zmiany wartości przedmiotu sporu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wartość przedmiotu sporu jest ustalana na chwilę wniesienia pozwu lub ostatecznego sprecyzowania żądań przed sądem pierwszej instancji i pozostaje niezmieniona, chyba że nastąpi dopuszczalne przekształcenie przedmiotowe powództwa. Zmiana wartości przedmiotu sporu musi być dokonana w trakcie postępowania przed sądem meriti.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono zażalenie
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wojciech S. | osoba_fizyczna | powód |
| Krzysztof O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 19
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu sporu stanowi suma właściwa dla chwili wniesienia pozwu albo dla ostatecznego sprecyzowania żądań przed Sądem pierwszej instancji. Tak określona wartość pozostaje niezmieniona do końca postępowania, chyba że w dalszym jego toku nastąpi dopuszczalne przekształcenie przedmiotowe powództwa (jego zmiana) pociągające za sobą zmianę wartości przedmiotu sporu.
u.k.s.c. art. 35 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 zł, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową. Przepis ten dotyczy wartości przedmiotu sporu, a nie wartości przedmiotu zaskarżenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 130² § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość przedmiotu sporu jest ustalana na chwilę wniesienia pozwu lub ostatecznego sprecyzowania żądań przed sądem pierwszej instancji i pozostaje niezmieniona, chyba że nastąpi dopuszczalne przekształcenie przedmiotowe powództwa. Zmiana wartości przedmiotu sporu musi być dokonana w trakcie postępowania przed sądem pierwszej instancji. Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób niższy niż określony w pozwie, dokonane w postępowaniu międzyinstancyjnym, nie stanowi zmiany wartości przedmiotu sporu. W sprawach z zakresu prawa pracy, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 50.000 zł, pobiera się opłatę stosunkową od apelacji.
Odrzucone argumenty
Apelacja została opłacona w prawidłowej wysokości, ponieważ ostatecznie powód określił swoje żądanie na kwotę 43.926,40 zł. Postanowienie Sądu Okręgowego nie respektuje wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r., P 18/07.
Godne uwagi sformułowania
Zmiana wartości przedmiotu sporu musi być wyraźna i dokonana w trakcie postępowania przed sądem, a nie w postępowaniu międzyinstancyjnym. Nie stanowi zmiany wartości przedmiotu sporu oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób odbiegający (niższy) od określonej w pozwie wartości dochodzonych roszczeń. Wartość przedmiotu sporu i wartość przedmiotu zaskarżenia nie są pojęciami tożsamymi.
Skład orzekający
Romualda Spyt
przewodniczący
Małgorzata Gersdorf
sprawozdawca
Jerzy Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu sporu i wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu prawa pracy, a także zasady opłacania apelacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wartości roszczenia na etapie apelacji i interpretacji przepisów o kosztach sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe różnice między wartością przedmiotu sporu a wartością przedmiotu zaskarżenia oraz zasady opłacania apelacji w sprawach pracowniczych, co jest istotne dla praktyków prawa pracy.
“Czy wiesz, jaka jest różnica między wartością sporu a wartością zaskarżenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 43 926,4 PLN
wynagrodzenie za godziny nadliczbowe: 5126,71 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 14 listopada 2008 r. II PZ 35/08 1. Zmiana wartości przedmiotu sporu musi być wyraźna i dokonana w trakcie postępowania przed sądem, a nie w postępowaniu międzyinstancyjnym. 2. Nie stanowi zmiany wartości przedmiotu sporu oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób odbiegający (niższy) od określonej w pozwie wartości dochodzonych roszczeń. Przewodniczący SSN Romualda Spyt, Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopa- da 2008 r. sprawy z powództwa Wojciecha S. przeciwko Krzysztofowi O. o wynagro- dzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i zapłatę, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Le- gnicy z dnia 10 lipca 2008 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 28 marca 2008 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Lublinie zasą- dził od pozwanego Krzysztofa O. na rzecz powoda Wojciecha S. kwotę 5.126,71 zł brutto z odsetkami ustawowymi od kwot wskazanych w pkt I wyroku tytułem wyna- grodzenia za godziny nadliczbowe, w pozostałym zakresie powództwo oddalił, umo- rzył postępowanie w zakresie ograniczonego powództwa oraz orzekł o kosztach pro- cesu. Reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - powód wnosząc ape- lację i skarżąc wyrok w całości określił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 43.926,40 zł i uiścił opłatę sądową od apelacji w kwocie 30 zł. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej odrzucenie z powodu nieuisz- czenia we właściwej wysokości opłaty sądowej. Zdaniem pozwanego wartość 2 przedmiotu sporu przewyższała 50.000 zł, stąd apelacja powoda powinna być opła- cona opłatą stosunkową (5%) od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. [...] apelację odrzucił jako źle opłaconą na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. W sprawie powód określił w pozwie swoje roszczenia na kwotę ponad 70.000 zł, zatem opłata sądowa od apelacji powinna być stosunkowa (5% od wartości za- skarżenia) a nie podstawowa (30 zł), jaką apelacja powoda została opłacona. Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 10 lipca 2008 r. [...] wniósł powód, zarzucając mu: 1) obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 370 k.p.c., przez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, iż w sprawie zaszły okoliczności upoważniające sąd do odrzucenia apelacji; 2) narusze- nie art. 130 § 1 k.p.c., przez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty powód wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia; 2) zwolnienie powoda z kosztów niniejszego postępowania. W uzasadnieniu zażalenia powód podniósł, iż apelacja została opłacona w prawidłowej wysokości. Powód wprawdzie w pozwie określił swoje roszczenie na kwotę ponad 70.000 zł, niemniej ostatecznie, w oparciu o dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, określił swoje żądanie na kwotę 43.926,40 zł i zasądzenia kwoty w takiej wysokości domagał się od pozwanego przed zamknięciem przewodu sądowego. Tym samym, podstawą do określania opłaty od apelacji, winna być kwota pieniężna podana ostatecznie przez powoda, stanowiąca w myśl art. 19 k.p.c. war- tość przedmiotu sporu. Potwierdzeniem wartości przedmiotu zaskarżenia jest pismo powoda z dnia 12 maja 2008 r., w którym w wykonaniu zobowiązania Sądu, podaje wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 43.926,40 zł. Uzasadniając zażalenie skarżący podniósł dodatkowo, że postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy nie respektuje wy- roku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r., P 18/07, który wyeliminował z porządku prawnego art. 3701 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Rodzaj opłaty sądowej od środków zaskarżenia wymienionych w sprawach z zakresu prawa pracy zależy od wartości przedmiotu sporu, która może być w trakcie postępowania przed Sądem pierwszej 3 instancji ograniczona (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2008 r., I PZP 14/08). Zmiana ta jednak musi być dokonana w trakcie postępowania przed są- dem meriti. Nie stanowi zatem zmiany wartości przedmiotu sporu oznaczenie warto- ści przedmiotu zaskarżenia, w sposób odbiegający (niższy) od określonej w pozwie wartości dochodzonych roszczeń. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), w sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł wyłącznie od apelacji, zażale- nia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (zdanie pierwsze), przy czym w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 zł, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową. Przepis art. 35 ust. 1 zdanie drugie ustawy dotyczy spraw, w których wartość przedmiotu sporu, a nie wartość przedmiotu za- skarżenia, przewyższa kwotę 50.000 zł. Wartość przedmiotu sporu i wartość przed- miotu zaskarżenia nie są pojęciami tożsamymi. Stosownie do treści art. 19 k.p.c. wartość przedmiotu sporu stanowi suma właściwa dla chwili wniesienia pozwu albo dla ostatecznego sprecyzowania żądań przed Sądem pierwszej instancji. Tak okre- ślona wartość pozostaje niezmieniona do końca postępowania, chyba że w dalszym jego toku nastąpi dopuszczalne przekształcenie przedmiotowe powództwa (jego zmiana) pociągające za sobą zmianę wartości przedmiotu sporu (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 14 listopada 1997 r., III CZ 82/97, Prokuratura i Prawo 1998 nr 6, poz. 38). W rozpoznawanej sprawie nie doszło do zmiany powództwa. Dopiero bowiem na etapie postępowania międzyinstancyjnego (nawet nie w piśmie procesowym za- wierającym apelację) skarżąca wskazała na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż pierwotnie określona wartości dochodzonych pozwem roszczeń. Zarzut niere- spektowania przez Sąd drugiej instancji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r., P 18/07, nie może się ostać z tego powodu, że wyrok Trybu- nału dotyczy braków formalnych apelacji nie zaś opłaty od pisma składanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów, na zasadzie art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c. orzeczono jak w sen- tencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI