II PZ 33/09

Sygn. akt II PZ 33/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 lutego 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) 
SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) 
SSN Beata Gudowska 
 
w sprawie z powództwa Ł. C. 
przeciwko W. Sp. z o.o. z siedzibą w L. 
o ustalenie istnienia stosunku pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 lutego 2010 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w S. 
z dnia 3 listopada 2009 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 19 czerwca 2009 r. oddalił apelację 
pozwanej „W." Sp. z o.o. oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda Ł. C. 150 zł 
tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. 
15 września 2009 roku skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła 
pozwana, zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości. W skardze kasacyjnej 
zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 386 
§ 2 k.p.c. polegające na nieuwzględnieniu z urzędu przez Sąd Okręgowy 
nieważności postępowania przed Sądem I instancji, która wynikać miała z 

 
 
2 
pozbawienia pozwanej możności obrony swoich praw w istotnej części 
postępowania wskutek przeprowadzenia dowodu oraz rozprawy poprzedzającej 
wydanie wyroku pomimo wadliwego zawiadomienia i nieobecności strony 
pozwanej na posiedzeniu wbrew swej woli. 
Wnoszono o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu 
Okręgowego; 2) uchylenie w całości poprzedzającego go wyroku Sądu 
Rejonowego w C. z dnia 9 stycznia 2009 r.; 3) przekazanie sprawy Sądowi 
Rejonowemu 
w 
C. 
lub 
równorzędnemu 
do 
ponownego 
rozpoznania 
i 
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za wszystkie instancje, ewentualnie 
uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi 
Okręgowemu 
do 
ponownego 
rozpoznania 
i 
rozstrzygnięcia 
o 
kosztach 
postępowania. 
Wnosząc skargę kasacyjną, pełnomocnik pozwanego powołał się na 
udzielone mu pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy (k. 25). W opinii 
Sądu Okręgowego nie obejmuje ono umocowania do sporządzenia i wniesienia 
skargi kasacyjnej i do reprezentowania pozwanego przed Sadem Najwyższym. 
Zarządzeniem z dnia 15 października 2009 roku wezwano pozwaną do 
usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie pełnomocnictwa 
procesowego udzielonego sporządzającemu skargę radcy prawnemu, które 
upoważnia do wniesienia skargi kasacyjnej i do reprezentacji pozwanej przed 
Sądem Najwyższym. W zarządzeniu wyznaczono termin 7 dni, pod rygorem 
odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 871 § 1 k.p.c. i art. 3985 § 2 k.p.c.).  
23 października 2009 r. pozwana przedłożyła pełnomocnictwo z 20 
października 2009 r. dla radcy prawnego W. L. do wniesienia skargi kasacyjnej 
oraz reprezentowania jej przed Sądem Najwyższym w niniejszej sprawie (karta 
232). 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. odrzucił skargę 
kasacyjną. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w 
postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez 
adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności 
procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym a 
podejmowanych przed sądem niższej instancji.  

 
 
3 
W sprawie skarga kasacyjna została podpisana przez radcę prawnego. Nie 
dołączono 
jednak 
pełnomocnictwa. 
Niedołączenie 
do 
skargi 
kasacyjnej 
pełnomocnictwa adwokata lub radcy prawnego, który sporządził skargę, jest 
brakiem formalnym, który może być uzupełnione w trybie art. 3986 § 1 w zw. z art. 
126 § 3 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 1999 roku, II UZ 
30/99, OSNAPiUS 2000, nr 20, poz. 766). 
Według art. 126 § 1 pkt 1 k.p.c. w każdym piśmie procesowym należy 
zamieścić m. in. imię i nazwisko oraz podpis pełnomocnika. Jeżeli pismo wnosi 
pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, należy do niego - zgodnie 
z § 3 tego przepisu - dołączyć pełnomocnictwo. Zaniechanie spełnienia tych 
obowiązków jest uznawane za brak formalny pisma procesowego uzupełniany na 
podstawie art. 130 § 1 k.p.c. 
Skarga kasacyjna jest szczególnym pismem procesowym, do którego ma 
zastosowanie art. 126 § 3 k.p.c. Niedołączenia pełnomocnictwa brakiem formalnym 
podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 130 § 1 w zw. z art. 3986 § 1 k.p.c. in 
principio i art. 126 § 3 k.p.c. Nieuzupełnienie tego braku w terminie powoduje 
odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. 
Wykonując w terminie zobowiązanie Sądu, przedłożono pełnomocnictwo dla 
radcy prawnego ale uprawniające go do sporządzenia skargi kasacyjnej i 
reprezentacji 
przed 
Sądem 
Najwyższym 
od 
20 
października 
2009 
r. 
Pełnomocnictwo to nie sanuje braku formalnego związanego ze sporządzona 
skarga kasacyjna wniesioną 15 września 2009 r. 
Samo opatrzenie pisma zawierającego skargę kasację pieczątkami i 
podpisami osoby posiadającej kwalifikacje adwokata lub radcy prawnego może 
dowodzić tylko faktu sporządzenia skargi kasacyjnej przez osobę uprawnioną. Nie 
jest jednak równoznaczne z wykazaniem, że autor skargi kasacyjnej posiada 
pełnomocnictwo do jej sporządzenia i wniesienia oraz do reprezentacji przed 
Sądem Najwyższym. 
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/7, OSNC 
2008, nr 11, poz. 122, stwierdził, że „pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z 
samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w 
postępowaniu kasacyjnym”. Pełnomocnik pozwanego reprezentujący go przed 

 
 
4 
Sadem I i II instancji nie był uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej z 14 
września 2009 r. 
Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 3 listopada 2009 r. o 
odrzuceniu skargi wniosła pozwana. Postanowienie zaskarżono w całości, 
zarzucając: 1) naruszenie art. 92 i art. 91 k.p.c. w zw. z art. 65 k.c. oraz art. 1 i 2 
k.p.c. odpowiednio przez ich niezastosowanie i niewłaściwe zastosowanie oraz 
przyjęcie, że udzielone w sprawie pełnomocnictwo ogólne z 15 stycznia 2002 r. 
stanowi pełnomocnictwo procesowe w rozumieniu art. 91 k.p.c. i nie obejmuje 
uprawnienia do wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentowania pozwanego przed 
Sądem Najwyższym, podczas gdy z jego treści wynika, że zostało ono udzielone w 
trybie art. 92 k.p.c. i swym zakresem obejmuje również upoważnienie do wniesienia 
skargi kasacyjnej i występowania przed tym Sądem; 2) naruszenie art. 103 § 1 k.c. 
w zw. z art. 92 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie oraz przyjęcie, że 
oświadczenie pozwanego z 20 października 2009 r. nie stanowi potwierdzenia 
czynności procesowych podjętych przez radcę prawnego w niniejszej sprawie 
przed 20 października 2009 r. 
Wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i 
przekazanie 
sprawy 
do 
ponownego 
rozpoznania 
sądowi, 
który 
wydał 
postanowienie lub innemu sądowi równorzędnemu, ewentualnie uchylenie 
zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy; 2) zasądzenie od 
powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym 
kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, względnie 
pozostawienie sądowi II instancji orzeczenia o tych kosztach. 
Z zażaleniu podkreślono przede wszystkim, że wnosząc skargę kasacyjną, 
pełnomocnik pozwanego powołał się na dołączone przy pierwszej czynności 
procesowej przed Sądem Rejonowym pełnomocnictwo pozwanego z 15 stycznia 
2002 r. Z treści wynika, że pełnomocnictwo obejmuje reprezentowanie pozwanej 
przed sądami oraz innymi organami rozpatrującymi spory we wszystkich sprawach 
cywilnych, gospodarczych i administracyjnych oraz przed Naczelnym Sądem 
Administracyjnym, a także umocowanie do odbioru wszelkich należności. Treść 
tego pełnomocnictwa wykracza poza zakres pełnomocnictwa procesowego (art. 91 

 
 
5 
k.p.c.) i powinno być oceniane zgodnie z art. 92 k.p.c., tj. według treści tego 
pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego.  
Art. 92 k.p.c. nie daje podstawy do wniosku, że pełnomocnictwo szersze niż 
procesowe musi szczegółowo wymieniać wszystkie czynności, do których 
dokonania pełnomocnik jest uprawniony. Wystarczy, gdy z oświadczenia 
mocodawcy wynika, że pełnomocnik jest umocowany do ich dokonywania 
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2009 r., III PZ 3/09, LEX nr 
509017) 
Z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r. wynika, że 
dopuszcza się, że strona na początku postępowania udziela umocowania także do 
wniesienia skargi kasacyjnej i występowania w postępowaniu kasacyjnym. Intencją 
pozwanej i pełnomocnika było bardzo szerokie ujęcie zakresu umocowania, które 
miało obejmować reprezentację przed m.in. wszystkimi sądami orzekających w 
sprawach cywilnych. 
Strony pozostają w stosunku pełnomocnictwa już od wielu lat, a udzielone w 
2002 r. pełnomocnictwo nigdy nie wygasło ani nie zostało odwołane. Wola stron 
obejmowała i nadal obejmuje pełnomocnictwo, które wykracza poza zakres 
pełnomocnictwa procesowego udzielonego „w konkretnej sprawie". 
Strony posłużyły się ogólnym pojęciem „sądu", a nie „sądu powszechnego” 
przez co wskazały szeroki zakresu umocowania. Posługując się pojęciem „sądu" 
strony nie nadały mu innego znaczenia niż przyjęte na gruncie krajowego systemu 
prawa. Skoro zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości 
sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy 
wojskowe, to w konstytucyjnym ujęciu do pojęcia sądów zaliczany jest również Sąd 
Najwyższy. 
Pełnomocnictwo z 2002 r. zostało udzielone przed nowelizacją z 22 grudnia 
2004 r., która dotychczasową kasację zastąpiła skarga kasacyjna. Skoro pod 
rządem obowiązujących w dacie sporządzenia pełnomocnictwa przepisów intencją 
stron było objęcie treścią pełnomocnictwa wszystkich postępowań sądowych i 
administracyjnych przed sądami, w tym także postępowania przed Sądem 
Najwyższym, zmiana ustawy nie mogły tej woli podważyć, czy doprowadzić do 
wygaśnięcia pełnomocnictwa lub ograniczenia jego zakresu.  

 
 
6 
W treści pełnomocnictwa wyszczególniono kompetencję pełnomocnika do 
występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W dacie sporządzenia 
pełnomocnictwa obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym 
Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995 r. Nr 74 poz. 368 ze zm.). Zgodnie z jej art. 
1 istotą działalności Naczelnego Sądu Administracyjnego była sądowa kontrola 
wykonywania administracji publicznej. W celu dopełnienia zakresu umocowania 
pełnomocnika Naczelny Sąd Administracyjny został wprost wymieniony. 
Opatrzenie pełnomocnictwa datą stwarza jedynie domniemanie umocowania 
pełnomocnika do podejmowania czynności procesowych dopiero od tego dnia. 
Takie domniemanie może zostać obalone przez wykazanie, że pełnomocnictwo 
zostało udzielone wcześniej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 
2005 r., I CZ 98/2005, LEX nr 186723). Sąd Okręgowy nie rozważył treści 
oświadczenia z 20 października 2009 r. z punktu widzenia uregulowania art. 103 § 
1 k.c. w zw. z art. 92 k.p.c. Wobec załączonego do akt sprawy pełnomocnictwa 
ogólnego z 2002 r. obejmującego swoim zakresem reprezentację pozwanego 
przed wszystkimi sądami we wszystkich sprawach cywilnych, które nigdy nie 
zostało odwołane ani nie wygasło, pozostaje w sprzeczności z wolą stron oraz 
okolicznościami, w których pełnomocnictwo zostało złożone twierdzenie, iż dopiero 
z dniem 20 października 2009 r. spółka „W.” udzieliła pełnomocnikowi umocowania 
do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Trudno rozsądnie 
utrzymywać, że wobec wieloletniego reprezentowania interesów spółki w 
postępowaniu sądowym i pozasądowym oraz udzielonego już uprzednio 
szerokiego pełnomocnictwa ogólnego z 2002 r. intencją pozwanego było złożenie 
oświadczenia, które doprowadzi do odrzucenia wniesionej skargi kasacyjnej. W 
wykonaniu zobowiązania Sądu Okręgowego do przedstawienia pełnomocnictwa i 
zgodnie z treścią tego zobowiązania pozwany przedstawił żądany przez Sąd 
dokument. Opatrzenie go datą miało jedynie charakter porządkowy, ponieważ 
pełnomocnictwo zostało udzielone wcześniej, tj. 15 stycznia 2002 r. 
W zażaleniu powoływano się również na postanowienie Sądu Najwyższego 
z dnia 13 maja 2009 r., III PZ 3/09, LEX nr 509017, w którym w opinii wnoszącego 
zażalenie Sąd Najwyższy wyraził pogląd o odchodzeniu od nadmiernego 

 
 
7 
formalizmu przy formułowaniu treści pełnomocnictwa do reprezentowania przed 
Sądem Najwyższym. 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
Skarga kasacyjna pozwanej spółki została odrzucona przez Sąd Okręgowy 
ze względu na to, że nie zostało do niej dołączone wymagane pełnomocnictwo. 
Zdaniem tego sądu dołączone pełnomocnictwo, w wykonaniu zarządzenia sądu,  
uprawniało radcę prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania 
strony przed Sądem Najwyższym od dnia 20 października 2009 roku. Jednak ze 
względu na to, że skarga została wniesiona wcześniej Sąd Okręgowy uznał, że 
pełnomocnictwo to nie sanowało braku formalnego związanego ze sporządzoną 
skargą. Na tej podstawie, w oparciu o art. 3986 § 2 k.p.c., skarga została 
odrzucona.  
 
Wstępnie należy zauważyć, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 
2008 r., III CZP 142/07 nie może stanowić jedynego oparcia dla rozstrzygnięcia 
istoty sprawy. W uchwale tej Sąd Najwyższy stwierdził bowiem, że pełnomocnictwo 
procesowe nie obejmuje z samego prawa umocowania do wniesienia skargi 
kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym.  
 
Natomiast 
rozstrzygnięcie 
rozważanego 
problemu 
w 
niniejszych 
okolicznościach faktycznych dotyczy innej kwestii. Należy tu bowiem rozstrzygnąć, 
czy dopuszczalna jest konwalidacja braku formalnego skargi kasacyjnej  w postaci 
nienależytego umocowania pełnomocnika. Problem ten został jednoznacznie 
rozstrzygnięty w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 
stycznia 2009 r., III CZP 118/08, OSNC 2009, nr 67, poz. 76. W uchwale tej 
stwierdzono, że brak formalny pisma procesowego w postaci nienależytego 
umocowania pełnomocnika może być usunięty potwierdzeniem strony dokonanych 
przez niego czynności. W tym celu sąd powinien wyznaczyć stronie odpowiedni 
termin.  
 
Można w tym miejscu stwierdzić, że w okresie poprzedzającym wydanie 
powyższej 
uchwały 
w 
doktrynie 
i 
orzecznictwie 
dominował 
pogląd 
o 
dopuszczalności następczego potwierdzenia czynności procesowych dokonanych 
bez właściwego umocowania. Były jednak także prezentowane poglądy odmienne.  

 
 
8 
 
W chwili obecnej należy więc przyjąć, że osoba która może być 
pełnomocnikiem a jedynie nie wykazała należycie swego umocowania może 
usunąć ten brak następczo potwierdzając swoje pełnomocnictwo. Taki brak 
formalny może więc być usunięty przez stronę ze skutkiem ex tunc (por. też 
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2009 r., III UZ 4/09). 
Ostatecznie należało uznać, że data widniejąca na pełnomocnictwie nie może 
przesądzać o tym, że wcześniej strona nie miała woli sporządzenia i wniesienia 
skargi, gdyż w tym przypadku nie mogłoby dojść do udzielenia właściwego 
pełnomocnictwa. Można też zauważyć, że w takich przypadkach problem by nie 
wystąpił gdyby na pełnomocnictwie wpisano datę wsteczną. Jest oczywiste, że nie 
należy zmuszać uczestników postępowania do tego rodzaju działań. 
 Z powyższych względów, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 
39815 § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.