II PZ 27/09

Postanowienie z dnia 13 stycznia 2010 r. 
II PZ 27/09 
 
Sprawa o utworzenie zakładowego funduszu socjalnego i przekazanie 
środków pieniężnych na ten fundusz jest sprawą z zakresu prawa pracy o 
prawa majątkowe, dla której nie została określona stawka minimalna kosztów 
zastępstwa procesowego przysługujących radcy prawnemu za jej prowadzenie 
(§ 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w 
sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustano-
wionego z urzędu, Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Zasądzenie tych kosztów 
następuje według stawki minimalnej za prowadzenie sprawy majątkowej z za-
kresu prawa pracy o najbardziej zbliżonym rodzaju (§ 5 w związku z § 11 ust. 1 i 
§ 12 ust. 4 pkt 1 tego rozporządzenia). 
 
Przewodniczący SSN Romualda Spyt, Sędziowie SN: Bogusław Cudowski, 
Zbigniew Myszka (sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 
2010 r. sprawy z powództwa Samorządnego Niezależnego Związku Zawodowego 
Pracowników SPP w J.-L. przeciwko S.P.P. Sp. z o.o. w J.-L. o nakazanie pozwanej 
utworzenie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych i przekazanie środków na 
Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, na skutek zażalenia strony powodowej 
na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2009 r. [...] 
 
u c h y l i ł   zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Okręgowe-
mu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania 
zażaleniowego. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2009 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy we Wro-
cławiu po rozpoznaniu zażalenia powoda Samorządnego Niezależnego Związku Za-

 
2
wodowego Pracowników „SPP" w J.-L. na postanowienie tego Sądu zawarte w 
punkcie II wyroku z dnia 7 maja 2009 r. oddalającego apelację pozwanej S.P.P. Sp. z 
o.o. w J.-L. w sprawie o nakazanie pozwanej utworzenie Zakładowego Funduszu 
Świadczeń Socjalnych i przekazanie środków na Zakładowy Fundusz Świadczeń 
Socjalnych, uchylił zaskarżone postanowienie zasądzające od pozwanej na rzecz 
powoda kwotę 360 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego (pkt 
I postanowienia), zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.820 zł tytułem 
kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym i kasacyjnym (pkt II 
postanowienia); oddalił dalej idące zażalenie (pkt III postanowienia) oraz zasądził od 
pozwanej na rzecz powoda kwotę 60 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego w po-
stępowaniu zażaleniowym (pkt IV postanowienia). 
Sąd Okręgowy uznał zażalenie powoda za częściowo zasadne, w części doty-
czącej kosztów postępowania apelacyjnego. Zważywszy na wartość przedmiotu za-
skarżenia (242.184,60 zł), zgodnie z § 6 pkt 7 w związku z § 11 ust. 1 pkt 2 i 12 ust. 
1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w spra-
wie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa 
kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu 
(Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem), Sąd zasądził na 
rzecz powoda kwotę 2.700 zł, zgodnie z wyliczeniem zawartym w zażaleniu. Odno-
śnie zaś do kosztów w postępowaniu kasacyjnym Sąd Okręgowy wskazał, że zgod-
nie z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia o kosztach za sporządzenie i wniesienie skargi 
kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym należne jest 75 % 
stawki minimalnej, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca 
prawny - 100 % stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł. W ocenie 
Sądu Okręgowego kwotą stosowną, mając na uwadze stawki taryfowe i nakład pracy 
radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym, jest kwota 120 zł. Łącznie wynagro-
dzenie radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym 
i kasacyjnym Sąd Okręgowy uznał za zasadne do wysokości 2.820 zł. Dalej idące 
zażalenie w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego jako nieuzasadnione odda-
lił na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. (pkt III). 
W zażaleniu na to postanowienie strona powodowa, zaskarżyła je w punkcie 
III, domagając się jego zmiany i zasądzenia od pozwanej kwoty 3.930 zł tytułem nie-
uwzględnionych w zaskarżonym postanowieniu kosztów zastępstwa prawnego w 
postępowaniu kasacyjnym oraz zasądzenia od pozwanej na rzecz żalącej się kosz-

 
3
tów zastępstwa procesowego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym według 
norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błędną wykładnię § 12 
ust. 4 pkt 1 rozporządzenia polegającą na uznaniu, że minimalna stawka za sporzą-
dzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyż-
szym wynosiła w sprawie 120 zł w sytuacji, gdy wykładnia gramatyczna oraz funkcjo-
nalna tego przepisu wskazuje, że za powyższe czynności radcy prawnego przysłu-
guje 75% stawki minimalnej, gdy w sprawie występował ten sam radca prawny, czyli 
4.050 zł. Z dokonanej przez Sąd Okręgowy wykładni tego przepisu wynika, jakoby 
ustawodawca wprowadził dwie stawki minimalne w przypadku postępowania kasa-
cyjnego tzn. 75% (lub 100%) stawki podstawowej oraz 120 zł i upoważnił Sąd do wy-
boru wysokości minimalnej stawki. Tymczasem zgodnie z wykładnią gramatyczną 
oraz funkcjonalną tego przepisu wynagrodzenie za prowadzenie sprawy w postępo-
waniu kasacyjnym wynosi 75% (lub odpowiednio 100%) stawki podstawowej, nie 
mniej niż 120 zł, a nie minimum 120 zł. Zastrzeżenie, że minimalne wynagrodzenie 
za prowadzenie sprawy w postępowaniu kasacyjnym nie może wynosić mniej niż 120 
zł dotyczy tych spraw, w których podstawowa stawka jest niższa niż 120 zł. W pozo-
stałych sytuacjach, minimalnym wynagrodzeniem radcy prawnego za udział w postę-
powaniu kasacyjnym będzie 75% (lub odpowiednio 100%) stawki podstawowej. Sąd 
Okręgowy nieprawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie za prowadzenie każdej 
sprawy w postępowaniu kasacyjnym przysługuje wyłącznie 120 zł. Wprawdzie usta-
wodawca upoważnił sąd do wzięcia pod uwagę nakładu pracy pełnomocnika proce-
sowego, a także charakteru sprawy i wkładu pracy w przyczynienie się do jej wyja-
śnienia i rozstrzygnięcia, ale podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne 
określone w (§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Ponadto Sąd bierze pod uwagę takie 
kryteria przy rozstrzyganiu ewentualnie zasądzenia wielokrotności stawki (maksy-
malnie do jej sześciokrotności), a nie kwoty niższej niż stawka minimalna. Wnoszący 
zażalenie zwrócił uwagę, że to strona powodowa składała skargę kasacyjną, która 
została uwzględniona, a nakład pracy pełnomocnika strony powodowej w postępo-
waniu kasacyjnym był znaczny i całkowicie uzasadniał zasądzenie pełnej stawki mi-
nimalnej, czyli kwoty 4.050 zł.  
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 

 
4
Zaskarżone postanowienie nie może się ostać, ponieważ istotnie przy wy-
kładni § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Sądowi Okręgowemu uszło uwadze, iż prze-
pis ten odnosi się do stawek minimalnych, których wysokość zależy - co do zasady - 
od wartości przedmiotu sprawy lub jej rodzaju (§ 4 ust. 1 tego aktu). Orzekając o 
kosztach zastępstwa procesowego strony powodowej Sąd ten wskazał, iż dopiero w 
postępowaniu kasacyjnym określiła ona wartość przedmiotu zaskarżenia „na kwotę 
242.184,60 zł”, a ponadto sygnalizował, iż „wyrok Sądu I instancji nakazywał stronie 
pozwanej przekazanie środków pieniężnych, ale nie określał w jakiej wysokości ma 
być przekazanie na Fundusz Świadczeń Socjalnych”. Ostatecznie jednak Sąd drugiej 
instancji, mając - jak się wydaje - na uwadze wskazaną przez stronę powodową 
wartość przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia, uznał, że „za postępowanie apelacyj-
ne należne koszty zastępstwa wynoszą 2.700 zł, zgodnie z wyliczeniem skarżącego”. 
Jako podstawy prawne orzeczenia w tym zakresie Sąd ten wymienił § 6 pkt 7 w 
związku z § 11 ust.1 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W tej części orzeczenie 
nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. 
Konsekwentnie jednak rzecz ujmując, usprawiedliwiony okazał się zarzut 
strony wnoszącej rozpoznawane zażalenie, że Sąd drugiej instancji powinien wyli-
czyć i zasądzić należne stronie powodowej koszty zastępstwa procesowego „za po-
stępowanie kasacyjne” według podobnych zasad, jakie przyjął orzekając o należnych 
skarżącej kosztach postępowania apelacyjnego. Tymczasem Sąd Okręgowy zasądził 
należne jej koszty za postępowanie kasacyjne w stawce najniższej - 120 zł, argu-
mentując, że jest to „kwota stosowna, mając na uwadze stawki taryfowe i nakład 
pracy radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym”, a „dalej idące zażalenie” w za-
kresie kosztów postępowania kasacyjnego oddalił „jako nieuzasadnione”.  
W rozpoznawanej sprawie należało rozważyć, czy jej przedmiot lub rodzaj, dla 
potrzeb zasądzenia należnych kosztów zastępstwa procesowego za czynności radcy 
prawnego z tytułu prowadzenia tej konkretnej sprawy, poddawał się kwalifikacji 
prawnej bezpośrednio z § 11 ust. 1 pkt 2 w związku z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządze-
nia, zważywszy że przedmiotem merytorycznego orzekania nie był spór dający się 
wprost zakwalifikować jako sprawa „o wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie 
inne niż w pkt 4”, co pozwalałoby bezpośrednio wyliczyć stawki minimalne za prowa-
dzenie takiej sprawy w wysokości 75% stawki obliczonej na podstawie § 6 pkt 7 - „od 
wartości wynagrodzenia lub odszkodowania będącego przedmiotem sprawy”. W tym 
zakresie Sąd Najwyższy uznał, iż sprawa o utworzenie zakładowego funduszu 

 
5
świadczeń socjalnych i przekazanie środków pieniężnych na ten fundusz w termi-
nach i kwotach wskazanych w art. 5 i 6 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym 
funduszu socjalnym (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335 ze zm.), należy 
do zakresu prawa pracy i jest sprawą o prawa majątkowe, dla której nie została wy-
raźnie określona stawka minimalna kosztów zastępstwa procesowego przysługują-
cych radcy prawnemu za prowadzenie tego typu sprawy z zakresu prawa pracy (§ 11 
rozporządzenia), ale zasadne i usprawiedliwione jest zasądzanie należnych kosztów 
z uwzględnieniem stawki minimalnej przewidzianej dla sprawy majątkowej z zakresu 
prawa pracy „o najbardziej zbliżonym rodzaju” (§ 5 w związku z § 11 ust. 1 i § 12 ust. 
4 pkt 1 rozporządzenia).  
Powyższe oznaczało, że Sąd drugiej instancji bezpodstawnie przyjął, iż w tej 
samej (rozpoznanej) sprawie obowiązywały różne (wyższe) stawki minimalne wyli-
czenia kosztów zastępstwa procesowego przysługujące radcy prawnemu w postę-
powaniu apelacyjnym, a według innych (niższych) stawek minimalnych mogły być 
zasądzone koszty tego zastępstwa w postępowaniu kasacyjnym - jako „stosowne” ze 
względu „na stawki taryfowe i nakład pracy radcy prawnego”. Konstatacja ta nie wy-
klucza możliwości zasądzenia przez Sąd Okręgowy od strony pozwanej jedynie czę-
ści kosztów zastępstwa procesowego poniesionych przez stronę powodową „za po-
stępowanie kasacyjne”, jeżeli Sąd ten powoła i wykaże przesłankę usprawiedliwia-
jąca wydanie takiego orzeczenia, tj. wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu 
art. 102 k.p.c. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji w zgo-
dzie z art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 zdanie pierwsze k.p.c. 
========================================