II UZ 68/14

Sąd Najwyższy2015-01-27
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznekoszty zastępstwa procesowegoSąd NajwyższySąd ApelacyjnyKodeks postępowania cywilnegozażalenie

Sąd Najwyższy przekazał zażalenie organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego do rozpoznania innemu składowi Sądu Apelacyjnego, zgodnie ze zmienionymi przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Organ rentowy złożył zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie Sądu Apelacyjnego zasądzające koszty zastępstwa prawnego. Sąd Najwyższy, analizując zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego, stwierdził, że właściwym do rozpoznania takiego zażalenia jest inny skład Sądu Apelacyjnego, a nie Sąd Najwyższy. W związku z tym, sprawę przekazano do dalszego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Sprawa dotyczyła zażalenia organu rentowego na wyrok Sądu Apelacyjnego w […], który zmienił decyzję ZUS i przyznał S. S. prawo do emerytury od 1 marca 2012 r., zasądzając jednocześnie od organu rentowego na rzecz S. S. kwotę 1.472,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Organ rentowy zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie, wnosząc o zmianę postanowienia i zasądzenie niższych kwot kosztów. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, powołał się na nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 16 września 2011 r., która zmieniła art. 394^2 § 1 k.p.c. i art. 394^1 § 1 k.p.c. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów, zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, przysługuje do innego składu tego sądu, a nie do Sądu Najwyższego. Ponieważ postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie kosztów zostało wydane po wejściu w życie nowelizacji (18 czerwca 2014 r.), Sąd Najwyższy uznał się za niewłaściwy do rozpoznania zażalenia i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w innym składzie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, przysługuje do innego składu tego sądu, a nie do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na zmiany w art. 394^2 § 1 k.p.c. i art. 394^1 § 1 k.p.c. wprowadzone ustawą z dnia 16 września 2011 r., które od 3 maja 2012 r. przewidują rozpoznawanie takich zażaleń przez inny skład sądu drugiej instancji (tzw. zażalenie poziome).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie zażalenia do rozpoznania innemu składowi sądu

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (12)

Główne

Dz.U. Nr 233, poz. 1381 art. 394^2 § § 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Zgodnie z obecnym brzmieniem, na postanowienia sądu drugiej instancji, których przedmiotem są m.in. zwrot kosztów procesu, przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu, z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Dz.U. Nr 233, poz. 1381 art. 394^1 § § 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Obecnie nie przewiduje już zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 233, poz. 1381 art. 9 § ust. 6

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis art. 394^2 k.p.c. w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do zaskarżenia orzeczeń wydanych po dniu wejścia w życie ustawy, a więc po dniu 3 maja 2012 r.

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.e.r.f.u.s. art. 118 § ust. 1a zd. 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy odpowiedzialności organu rentowego.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.

Dz.U. z 2013 r., poz. 490. art. 2 § § 2 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dotyczy opłat za czynności adwokackie.

Dz.U. z 2013 r., poz. 490. art. 12 § § 12 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dotyczy opłat za czynności adwokackie.

Dz.U. z 2013 r., poz. 490. art. 13 § § 13 ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dotyczy opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana przepisów k.p.c. dotycząca właściwości sądu do rozpoznawania zażaleń na postanowienia o kosztach procesu wydane przez sąd drugiej instancji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu rentowego dotycząca niewłaściwego zastosowania stawek opłat za czynności adwokackie przez Sąd Apelacyjny (niebadana przez SN z uwagi na niewłaściwość).

Godne uwagi sformułowania

właściwy jest ten Sąd w innym składzie, a nie Sąd Najwyższy tzw. zażalenie poziome

Skład orzekający

Jolanta Strusińska-Żukowska

przewodniczący

Maciej Pacuda

członek

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości Sądu Najwyższego do rozpoznawania zażaleń na postanowienia o kosztach procesu wydane przez sądy apelacyjne po nowelizacji k.p.c. z 2011 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze zmianą przepisów k.p.c. i właściwością sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne wyjaśnienie zmian w przepisach dotyczących właściwości sądu w sprawach zażaleń na postanowienia o kosztach.

Sąd Najwyższy nie rozpozna zażalenia? Kluczowa zmiana w k.p.c. dotycząca kosztów procesu.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 1472 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 68/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący) SSN Maciej Pacuda SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) w sprawie z wniosku S. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 stycznia 2015 r., zażalenia organu rentowego na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 czerwca 2014 r., przekazuje zażalenie do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w innym składzie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – w sprawie S. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych o emeryturę na skutek apelacji S. S. od wyroku Sądu Okręgowego w W. XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lutego 2013 r. – wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r.: - zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych z dnia 14 sierpnia 2012 r. znak: […] i przyznał S. S. prawo do emerytury od dnia 1 marca 2012 r., stwierdzając odpowiedzialność organu rentowego, zgodnie z art. 118 ust. 1a zd. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. 2 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (pkt. I); - zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych na rzecz S. S. kwotę 1.472,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za obie instancje (pkt II). Sąd Apelacyjny na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. oraz na podstawie § 2 ust. 2, § 12 ust. 2 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490.), biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika odwołującego się związany z reprezentacją ubezpieczonego w postępowaniu sądowym postanowił, jak w punkcie II wyroku (zgodnie z przedłożonym przez odwołującego spisem kosztów). Organ rentowy od powyższego postanowienia wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie § 2 ust. 2, § 12 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. poprzez zasądzenie od organu rentowego na rzecz pełnomocnika ubezpieczonego kosztów zastępstwa prawnego w wysokości nieznajdującej oparcia w obowiązujących przepisach prawnych oraz nieznajdującej uzasadnień w stawkach dla spraw o świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Mając powyższe na uwadze organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 60 zł za instancję pierwszą oraz 120 zł za instancję drugą, tj. minimalnych stawek przewidzianych dla spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego oraz zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381, powoływaną dalej jako ustawa zmieniająca) został zmieniony art. 3942 § 1 k.p.c. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem, na postanowienia sądu drugiej instancji, których 3 przedmiotem są oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, zwrot kosztów procesu, skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę, zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka, odmowa zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia, przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu, z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Jednocześnie zmianie uległ art. 3941 § 1 k.p.c., który obecnie nie przewiduje już zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Według art. 9 ust. 6 ustawy zmieniającej, przepis art. 3942 k.p.c. w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do zaskarżenia orzeczeń wydanych po dniu wejścia w życie ustawy, a więc po dniu 3 maja 2012 r. (art. 11 ustawy zmieniającej). Oznacza to, że z dniem 3 maja 2012 r. w miejsce zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o kosztach procesu przysługującego do Sądu Najwyższego, ustawodawca wprowadził do Kodeksu postępowania cywilnego rozwiązanie polegające na możliwości zaskarżenia takiego postanowienia zażaleniem do innego składu tego sądu (tzw. zażalenie poziome). W następstwie powołanej nowelizacji art. 3941 § 1 k.p.c. i art. 3942 k.p.c., do rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego jako sądu drugiej instancji w przedmiocie zwrotu kosztów procesu (postanowienie w tym zakresie wydane zostało w dniu 18 czerwca 2014 r.) właściwy jest ten Sąd w innym składzie, a nie Sąd Najwyższy. Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art. 200 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI