II PZ 22/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu apelacji Izby Skarbowej, uznając, że wadliwe określenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie zawsze musi prowadzić do odrzucenia środka zaskarżenia.
Sąd Okręgowy odrzucił apelację Izby Skarbowej z powodu braków formalnych, w tym nieprawidłowego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Izba Skarbowa wniosła zażalenie, argumentując, że wadliwe oznaczenie wartości nie jest brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie biegu sprawie, a termin na uzupełnienie braków powinien być traktowany jako termin sądowy, który mógł zostać przedłużony. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, uchylając zaskarżone postanowienie.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie strony pozwanej (Izby Skarbowej w G.) na wyrok Sądu Okręgowego w G., który odrzucił apelację Izby Skarbowej od wyroku Sądu Rejonowego. Powodem odrzucenia apelacji były braki formalne, w szczególności brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Okręgowy dwukrotnie wzywał pełnomocnika do uzupełnienia tego braku, a po podaniu wartości „0” zł, uznał to za niewykonanie zarządzenia i odrzucił apelację. Pełnomocnik Izby Skarbowej w zażaleniu podniósł naruszenie przepisów k.p.c., wskazując na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym termin na uzupełnienie braków jest terminem sądowym, który może być przedłużony. Argumentował również, że wadliwe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie zawsze jest brakiem formalnym, a w przypadku Izby Skarbowej apelacja nie podlegała opłacie. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji zażalenia. Podkreślił potrzebę racjonalnej oceny wymogów formalnych i wskazał, że odrzucenie apelacji z powodu braku oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia jest możliwe tylko wtedy, gdy uniemożliwia to nadanie apelacji prawidłowego biegu. Sąd Najwyższy uznał, że podanie wartości „0” zł nie jest równoznaczne z brakiem jej wskazania, a kolejne wezwanie do uzupełnienia braków oznaczało przedłużenie terminu. W związku z tym, uchylono zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe określenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie zawsze stanowi brak formalny uzasadniający odrzucenie apelacji, zwłaszcza gdy jego brak nie uniemożliwia nadania apelacji prawidłowego biegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wymogi formalne pism procesowych powinny być oceniane racjonalnie. Odrzucenie apelacji z powodu braku oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy uniemożliwia to nadanie apelacji prawidłowego biegu. Podanie wartości "0" zł nie jest równoznaczne z brakiem jej wskazania, a kolejne wezwanie do uzupełnienia braków oznacza przedłużenie terminu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Izba Skarbowa w G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Izba Skarbowa w G. | instytucja | pozwana |
Przepisy (4)
Pomocnicze
k.p.c. art. 368 § § 2 zd. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Procedura przewiduje możliwość sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia, a nie ponowne wzywanie do wskazania wartości, nawet jeśli jest ona błędna.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Termin na uzupełnienie braków formalnych jest terminem sądowym, który może być przedłużony.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 94
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Skarb Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłaty od apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie zawsze jest brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie biegu sprawie. Termin na uzupełnienie braków formalnych jest terminem sądowym i może być przedłużony. Skarb Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłaty od apelacji, co wpływa na ocenę znaczenia braku określenia wartości przedmiotu zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
tendencja do racjonalnej i nie przesadnie ścisłej oceny spełnienia przez pisma procesowe przewidzianych dla nich wymagań formalnych obowiązek jej podania, obowiązek – podkreślmy – służebny wobec innych regulacji procesowych, stałby się obowiązkiem samodzielnym Nie jest on jednak na tyle poważny i niezbędny by z powodu jego niewskazania ad casum odrzucać apelację. Godzi to w istotę prawa do sądu, którego podstawową rolę stanowi rozpoznanie merytoryczne żądania strony a nie poszukiwanie formalnych wybiegów dla uchylenia się od tego obowiązku. uchybienia w zakresie wstępnej kontroli środka zaskarżenia nie powinny wywołać ujemnych skutków procesowych dla strony. Strona działa przecież w zaufaniu do sądu mając prawo wierzyć, że kolejne doręczenie czy – jak w niniejszym postępowaniu – kolejne zobowiązanie do uzupełnienia braków nie stanowi działania zbędnego.
Skład orzekający
Małgorzata Gersdorf
przewodniczący, sprawozdawca
Józef Iwulski
członek
Zbigniew Hajn
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących braków formalnych apelacji, w szczególności w zakresie wartości przedmiotu zaskarżenia, oraz zasady wykładni terminów sądowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i może wymagać uwzględnienia kontekstu konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące braków formalnych apelacji, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy stosuje zasadę proporcjonalności i prawa do sądu w ocenie formalnych wymogów.
“Czy podanie "0 zł" w apelacji zawsze oznacza jej odrzucenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II PZ 22/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Iwulski SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa B. G. przeciwko Izbie Skarbowej w G. o ustalenie, wynagrodzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 września 2011 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 25 marca 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 25 marca 2011 r. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 25 marca 2011 r., Sąd Okręgowy w G. w punkcie 2 odrzucił apelację pozwanej Izby Skarbowej od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 października 2010 r., w sprawie z powództwa B. G. Sąd wskazał, że apelacja pozwanego wniesiona została w terminie, aczkolwiek zawierała szereg braków formalnych, w tym – brak określenia wartości 2 przedmiotu zaskarżenia. Zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2010 r., doręczonym pełnomocnikowi pozwanego w dniu 9 grudnia 2010 r. zobowiązano go do uzupełnienia braków w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji. Termin upływał w dniu 16 grudnia 2010 r. Pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. pełnomocnik uzupełnił braki, w zakresie wartości przedmiotu zaskarżenia określając ją na „0” zł. Zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2010 r. ponownie wezwano pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia zgodnie z art. 231 k.p.c. w terminie 3 dni pod rygorem odrzucenia apelacji. Zdaniem Sądu Okręgowego ponowne wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego było niezasadne. Podanie wartości „0”zł Sąd potraktował jako niewykonanie zarządzenia, wskutek czego apelacja wymagała odrzucenia. W zażaleniu na to rozstrzygnięcie pełnomocnik pozwanej Izby Skarbowej zarzuciła naruszenie art. 370 k.p.c. i 373 k.p.c., domagając się uchylenia punktu 2 zaskarżonego wyroku. Wskazała, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z 5 czerwca 2002 r., sygn. II CZ 47/02 termin z art. 370 k.p.c. jest terminem sądowym, który może być przedłużony. Za takie przedłużenie uważa skarżąca kolejne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, w którym określiła wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 37.533 zł. Podnosi też, że stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z 17 maja 2006 r., sygn. II PZ 18/06 wadliwe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji nie może być traktowane jako brak formalny. Ponadto – zdaniem skarżącej - brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia może stanowić przyczynę odrzucenia apelacji wówczas, gdy jego brak uniemożliwia nadanie sprawie prawidłowego biegu. Tymczasem, zdaniem skarżącej Izby Skarbowej w G., stosownie do art. 94 ustawy z 27 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych apelacja nie podlegała opłacie, bowiem Skarb Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłaty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się zasadne, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. 3 W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy pragnie stwierdzić, że zgadza się w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę z tendencją do racjonalnej i nie przesadnie ścisłej oceny spełnienia przez pisma procesowe przewidzianych dla nich wymagań formalnych. Rzeczywiście, apelacja winna zawierać oznaczenie wartości przedmiotu sporu. Trafnie jednak Sąd Najwyższy w szeregu orzeczeniach (por. np. postanowienie SN z 11 grudnia 2009 r., sygn. II UZ 43/09) upatruje możliwości odrzucenia apelacji z tego powodu jedynie wówczas, gdy od oznaczenia tej wartości zależy możliwość nadania apelacji właściwego biegu. W innym wypadku obowiązek jej podania, obowiązek – podkreślmy – służebny wobec innych regulacji procesowych, stałby się obowiązkiem samodzielnym. Nie jest on jednak na tyle poważny i niezbędny by z powodu jego niewskazania ad casum odrzucać apelację. Godzi to w istotę prawa do sądu, którego podstawową rolę stanowi rozpoznanie merytoryczne żądania strony a nie poszukiwanie formalnych wybiegów dla uchylenia się od tego obowiązku. W postanowieniu z 27 marca 2008 r., sygn. II CZ 9/08 Sąd Najwyższy wskazuje, że uchybienia w zakresie wstępnej kontroli środka zaskarżenia nie powinny wywołać ujemnych skutków procesowych dla strony. Podobnie w postanowieniu z 2 marca 2011 r., sygn. II UZ 44/10 Sąd Najwyższy uznaje zaś, że drugie doręczenie przez sąd I instancji orzeczenia oznacza, że w ocenie tego sądu pierwsza próba doręczenia okazała się nieskuteczna. Nie ma zatem powodów, dla których odmiennej kwalifikacji tego stanu rzeczy dokonywałby sąd II instancji i decydując o skutecznym – w jego ocenie – pierwszym doręczeniu odrzucał środek zaskarżenia. Strona działa przecież w zaufaniu do sądu mając prawo wierzyć, że kolejne doręczenie czy – jak w niniejszym postępowaniu – kolejne zobowiązanie do uzupełnienia braków nie stanowi działania zbędnego. Ma zatem prawo wierzyć, że wykonując takie zarządzenie lub podążając za wskazówkami sądu tak poczynionymi, podejmuje działania zgodne z procedurą, a zatem działania, które nie zakończą się formalną odmową ich oceny (tu odrzuceniem apelacji). Sąd Najwyższy zgadza się, że postępowanie pełnomocnika, polegające na wskazaniu wartości przedmiotu zaskarżenia jako „0” zł w sprawie o prawo majątkowe o dalece wyższej wartości trudno uznać za właściwą realizację obowiązków profesjonalnego pełnomocnika. Nie sposób jednak przyjąć, że wartość 4 przedmiotu zaskarżenia w ogóle nie została wskazana, co uzasadniałoby odrzucenie apelacji. Procedura przewiduje w takim wypadku możliwość sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 368 § 2 zd. 3 k.p.c.,), a nie ponowne wzywanie do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, nawet, jeśli zdaniem sądu jest to wartość błędna (por. postanowienie SN z 17 maja 2006 r., sygn. II PZ 18/06). Z pewnością jednak, gdy wezwanie zostało „zarządzone”, trzeba ocenić, że termin do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, jako termin sądowy, został przedłużony. A zatem, skoro w wykonaniu ponownie wydanego zarządzenia wskazano inną wartość i wartość ta odpowiada rzeczywistości (wynikowi dokonanego postępowania sprawdzającego), nie ma powodu dla odrzucania apelacji. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI