II PZ 20/05

Sąd Najwyższy2005-08-05
SNPracyprzywrócenie do pracyŚrednianajwyższy
przywrócenie do pracyapelacjatermin procesowyprzywrócenie terminuchoroba pełnomocnikaSąd Najwyższykodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając, że choroba pełnomocnika mogła usprawiedliwiać złożenie apelacji po terminie, jeśli wniosek o przywrócenie terminu został złożony niezwłocznie po ustaniu przeszkody.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji. Sąd Okręgowy odrzucił apelację, uznając, że choroba pełnomocnika nie usprawiedliwiała złożenia jej po terminie, mimo że wniosek o przywrócenie terminu został złożony niezwłocznie po ustaniu choroby. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując, że ocena, czy choroba usprawiedliwiała przekroczenie terminu, była przedwczesna i wymaga dalszego zbadania.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda Stanisława S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu, który odrzucił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Prudniku. Sąd Rejonowy pierwotnie zasądził odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę. Apelacje wniosły obie strony. Sąd Rejonowy odrzucił apelację powoda z powodu jej wniesienia po terminie. Następnie Sąd Rejonowy przywrócił powodowi termin do wniesienia apelacji, uznając chorobę pełnomocnika za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu. Jednak Sąd Okręgowy, rozpatrując sprawę ponownie, odrzucił apelację powoda, uznając, że choroba pełnomocnika nie stanowiła przeszkody do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w odpowiednim czasie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy wskazał, że ocena, czy choroba pełnomocnika usprawiedliwiała przekroczenie terminu, była przedwczesna. Podkreślono, że wniesienie apelacji w czasie choroby, ze starannością wyższą niż należna, nie może obrócić się na niekorzyść strony, jeśli choroba była tego rodzaju, że usprawiedliwiała złożenie apelacji po jej ustaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli choroba pełnomocnika była tego rodzaju, że usprawiedliwiała złożenie apelacji dopiero po jej ustaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, a wniosek został złożony niezwłocznie po ustaniu przyczyny uchybienia terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ocena, czy choroba pełnomocnika usprawiedliwiała przekroczenie terminu, była przedwczesna. Podkreślono, że wniesienie apelacji w czasie choroby, ze starannością wyższą niż należna, nie może obrócić się na niekorzyść strony, jeśli choroba była tego rodzaju, że usprawiedliwiała złożenie apelacji po jej ustaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Kluczowe jest, aby wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

powód (w zakresie dotyczącym przywrócenia terminu do apelacji)

Strony

NazwaTypRola
Stanisław S.osoba_fizycznapowód
Zakłady Przemysłu Bawełnianego „F.” SA w P.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

k.p.c. art. 169 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Choroba pełnomocnika strony była przyczyną usprawiedliwiającą niedokonanie czynności procesowej w terminie. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony niezwłocznie po ustaniu przyczyny uchybienia. Wniesienie apelacji w czasie choroby, ze starannością wyższą niż należna, nie może obrócić się na niekorzyść strony.

Odrzucone argumenty

Choroba pełnomocnika nie stanowiła przeszkody do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w odpowiednim czasie. Przekroczenie terminu nastąpiło w sposób zawiniony.

Godne uwagi sformułowania

Wniesienie apelacji przez pełnomocnika strony, mimo że istniała przyczyna usprawiedliwiająca niedokonanie tej czynności procesowej w terminie (choroba), nie może obrócić się na jej niekorzyść. Jeżeli więc choroba pełnomocnika była tego rodzaju, że usprawiedliwiała złożenie apelacji dopiero po jej ustaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, to wniesienie apelacji w czasie choroby, a więc ze starannością wyższą niż należyta, nie może prowadzić do oceny, iż przekroczenie terminu nastąpiło w sposób zawiniony.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Józef Iwulski

sprawozdawca

Maria Tyszel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu procesowego w przypadku choroby pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy apelacja została wniesiona w trakcie choroby, a wniosek o przywrócenie terminu złożono po jej ustaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą przywrócenia terminu z powodu choroby pełnomocnika, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Choroba pełnomocnika usprawiedliwia spóźnioną apelację? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 5 sierpnia 2005 r. 
II PZ 20/05 
 
Wniesienie apelacji przez pełnomocnika strony, mimo że istniała przy-
czyna usprawiedliwiająca niedokonanie tej czynności procesowej w terminie 
(choroba), nie może obrócić się na jej niekorzyść. Jeżeli więc choroba pełno-
mocnika była tego rodzaju, że usprawiedliwiała złożenie apelacji po jej ustaniu 
wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, to wniesienie apelacji w czasie cho-
roby, a więc ze starannością wyższą niż należyta, nie może prowadzić do 
oceny, iż przekroczenie terminu nastąpiło w sposób zawiniony. 
 
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawoz-
dawca), Maria Tyszel. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 
2005 r. sprawy z powództwa Stanisława S. przeciwko Zakładom Przemysłu Baweł-
nianego „F.” SA w P. o przywrócenie do pracy, na skutek zażalenia powoda na po-
stanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z 
dnia 28 października 2004 r. [...] 
 
u c h y l i ł   zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowe-
mu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu do ponownego rozpoznania 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2003 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Prudniku 
zasądził od pozwanych Zakładów Przemysłu Bawełnianego „F.” SA w P. na rzecz 
powoda Stanisława S. kwotę 6.852 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z pra-
wem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia i oddalił powództwo w pozosta-
łym zakresie. Apelacje od tego wyroku wniosły obie strony. Postanowieniem z dnia 
23 lutego 2004 r. Sąd Rejonowy odrzucił apelację powoda, gdyż wyrok z uzasadnie-
niem został doręczony pełnomocnikowi powoda w dniu 4 lutego 2004 r., a apelacja 
została wysłana pocztą w dniu 19 lutego 2004 r., czyli po terminie, który upłynął w 

 
2
dniu 18 lutego 2004 r. Odpis postanowienia o odrzuceniu apelacji doręczono pełno-
mocnikowi powoda w dniu 8 marca 2004 r. W dniu 16 marca 2004 r. powód wysłał 
pocztą apelację z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, powołując się 
na chorobę jego pełnomocnika trwającą od 17 lutego 2004 r. do 9 marca 2004 r. Po-
stanowieniem z dnia 18 marca 2004 r. Sąd Rejonowy przywrócił powodowi termin do 
wniesienia apelacji. 
Postanowieniem z dnia 28 października 2004 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w Opolu odrzucił apelację powoda. Sąd Okręgowy uznał, 
że brak było podstaw do przywrócenia powodowi terminu do wniesienia apelacji. Sąd 
podniósł, że pełnomocnik powoda wniósł apelację w dniu 19 lutego 2004 r. Skoro 
korzystanie przez pełnomocnika powoda ze zwolnienia lekarskiego od dnia 17 lutego 
2004 r. nie stanowiło przeszkody do sporządzenia w dniu 18 lutego 2004 r. apelacji i 
jej przesłania do Sądu w dniu następnym, to - zdaniem Sądu Okręgowego - nie ist-
niała wówczas przeszkoda do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek 
taki został złożony dopiero w dniu 16 marca 2004 r., co zdaniem Sądu Okręgowego 
oznacza, że nastąpiło uchybienie terminu określonego w art. 169 § 1 k.p.c. 
Na postanowienie to powód wniósł zażalenie, w którym wywiódł w szczególno-
ści, że jego pełnomocnik w okresie od 17 lutego 2004 r. do 9 marca 2004 r. przeby-
wał na zwolnieniu lekarskim. Apelacja została sporządzona (przygotowana) przed 
dniem 17 lutego 2004 r., ponieważ powód był zainteresowany szybkim zakończe-
niem sprawy. Pełnomocnik powoda, mimo że był chory, wydrukował i podpisał apela-
cję, a następnie poprosił radcę prawnego R.N. o jej wysłanie do Sądu. Ten uczynił to 
w dniu 19 lutego 2004 r., gdyż „ze względu na stan chorobowy, został błędnie 
poinformowany przez pełnomocnika powoda, iż termin do złożenia apelacji upływa 
właśnie w tym dniu". Powód uważa, że niezwłocznie po ustaniu przeszkody w postaci 
choroby pełnomocnika, w dniu 16 marca 2004 r. złożył wniosek o przywrócenie ter-
minu. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności 
procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. 
Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność 
miała być dokonana, w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia ter-

 
3
minu (art. 169 § 1 k.p.c.). Skoro powód twierdzi, że przyczyną uchybienia terminu do 
wniesienia apelacji była choroba pełnomocnika trwająca od 17 lutego 2004 r. do 9 
marca 2004 r., to termin określony w art. 169 § 1 k.p.c. został zachowany. Powód 
złożył bowiem wniosek o przywrócenie terminu w dniu 16 marca 2004 r., czyli w 
ciągu tygodnia od ustania choroby (od dnia 9 marca 2004 r.), która jego zdaniem była 
przyczyną uchybienia terminu do wniesienia apelacji. Występujący w sprawie pro-
blem nie polega więc na uchybieniu (zachowaniu) terminu z art. 169 § 1 k.p.c., lecz 
na ocenie, czy choroba pełnomocnika powoda trwająca od dnia 17 lutego 2004 r. do 
9 marca 2004 r. usprawiedliwia wniesienie apelacji po terminie. Sąd Okręgowy po-
średnio dokonał oceny w tym zakresie, stwierdzając, że skoro powód złożył apelację 
w dniu 19 lutego 2004 r., to trwająca wówczas choroba pełnomocnika nie uspra-
wiedliwia wniesienia jej po terminie. Ocena ta jest przedwczesna. Rzeczywiście 
można przyjąć, że nie każda choroba usprawiedliwia przekroczenie terminu (por. po-
stanowienie z dnia 27 października 1998 r., I PKN 385/98, OSNAPiUS 1999 nr 23, 
poz. 753). Zważyć jednak trzeba, że brak winy strony w niedokonaniu czynności pro-
cesowej w terminie (art. 168 § 1 k.p.c.) należy analizować z uwzględnieniem obie-
ktywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie 
o swoje interesy (por. np. wyrok z dnia 13 maja 1994 r., I PRN 21/94, OSNAPiUS 
1994 nr 5, poz. 85). Zasadę tę należy odnieść do czynności fachowego pełnomoc-
nika strony. Dokonanie przez pełnomocnika czynności procesowej, mimo że istniała 
przyczyna usprawiedliwiająca jej niedokonanie, nie może obrócić się na niekorzyść 
strony. Jeżeli więc choroba pełnomocnika powoda była tego rodzaju, że usprawiedli-
wiała złożenie apelacji dopiero po jej ustaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie ter-
minu, to wniesienie apelacji w czasie choroby, a więc ze starannością przekraczającą 
staranność należytą, nie może prowadzić do oceny, iż przekroczenie terminu nastą-
piło w sposób zawiniony. 
Okoliczności dotyczących takiej oceny Sąd Okręgowy nie ustalił oraz nie roz-
ważył i dlatego należało uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przed-
wcześnie, co prowadzi do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpo-
znania na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. 
========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI