II PZ 2/06

Postanowienie z dnia 6 marca 2006 r. 
II PZ 2/06 
 
Wykładając art. 3701 k.p.c., należy mieć na względzie art. 176 ust. 1 Kon-
stytucji, wyrażający zasadę co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądo-
wego, a także, że ewentualne niedokładności, szczególnie w zakresie przedsta-
wienia zarzutów apelacji i ich uzasadnienia (art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.), mogą 
zostać wyjaśnione w toku rozprawy apelacyjnej, w trakcie której przedstawiony 
jest stan sprawy, w tym zarzuty i wnioski apelującego (art. 377 k.p.c.). Odrzuce-
nie apelacji sporządzanej przez fachowego pełnomocnika, może mieć miejsce 
tylko wtedy, gdy określone w art. 368 § 1 pkt 1-3 i 5 k.p.c. wymagania w ogóle 
nie zostały spełnione, co uniemożliwia identyfikację jej przedmiotu, zarzutów i 
granic zaskarżenia. 
 
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman 
Kuczyński, Jerzy Kwaśniewski. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 
2006 r. sprawy z powództwa Władysława P. przeciwko Bogumile M. o zapłatę, na 
skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 
18 sierpnia 2005 r. [...] 
 
u c h y l i ł   zaskarżone postanowienie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2005 r. [...] Sąd Apelacyjny w Gdańsku od-
rzucił apelację pozwanej Bogumiły M. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 16 maja 2005 r., którym Sąd ten 
zasądził od pozwanej na rzecz powoda Bogusława P. kwoty 9.813,13 zł tytułem wy-
nagrodzenia za pracę, 20.271,32 zł tytułem wyrównania diet za podróże zagraniczne 
oraz kwotę 566,31 zł tytułem ekwiwalentu za odzież roboczą i pranie, oddalając dalej 
idące powództwo i orzekając o kosztach postępowania. 

 
2
W apelacji od tego wyroku pozwana, dochodziła jego zmiany „w części po-
przez uchylenie wyroku w pkt 1a, 1b i oddalenie powództwa w tej części, zmianę za-
skarżonego wyroku w pkt 4 poprzez obciążenie kwotą 788,28 Skarbu Państwa oraz 
zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa procesowego za I i II 
instancję, ewentualnie o uchylenie wyroku w wymienionych wyżej punktach i przeka-
zanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji”. Jako 
podstawy apelacji pozwana wskazała naruszenie przepisów prawa materialnego - 
art. 58 i 60 k.c. w związku z art. 300 k.p. oraz naruszenie przepisów prawa proceso-
wego - art. 233, 244 § 1 i 245 k.p.c. 
W uzasadnieniu przytoczyła we fragmentach stan faktyczny sprawy, nie odno-
sząc się szczegółowo do wskazanych podstaw zaskarżenia, zaś znaczna część 
apelacji, zawierała uzasadnienie nieprzystające do okoliczności sprawy, stanowiąc 
wyraźnie fragment pisma procesowego w innej sprawie. 
W ocenie Sądu Apelacyjnego, apelacja nie spełniła warunku określonego w 
art. 368 § 1 pkt 3 k.p.c., a brak ten ma charakter nieusuwalny, „wobec sporządzenia 
apelacji przez fachowego pełnomocnika”, powodując skutek w postaci odrzucenia 
apelacji na podstawie art. 3701 k.p.c. 
W zażaleniu na to postanowienie, skarżąca przyznała, „że wskutek nie dają-
cych się wyjaśnić okoliczności trzecia strona pisma (apelacji) i to tylko egzemplarza 
przekazanego Sądowi zawierała uzasadnienie z innego pisma nie stanowiącego w 
tym wypadku logicznej ciągłości uzasadnienia”, niemniej jednak podniosła, iż mimo 
tego przynajmniej częściowo w apelacji uzasadniono wskazane w niej zarzuty. Na tej 
podstawie wniosła o jego uchylenie i przekazanie apelacji do rozpoznania. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 368 § 1 k.p.c. apelacja powinna czynić zadość wymaganiom 
przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto między innymi zawierać: ozna-
czenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w 
całości czy w części (pkt 1), zwięzłe przedstawienie zarzutów (pkt 2), uzasadnienie 
zarzutów (pkt 3) oraz wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem za-
kresu żądanej zmiany lub uchylenia (pkt 5). W sytuacji, gdy apelację składa sama 
strona, wskazane wyżej braki tego pisma, podlegają uzupełnieniu na wezwanie sądu, 
natomiast w sytuacji gdy nie są one spełnione w apelacji sporządzonej przez adwo-

 
3
kata lub radcę prawnego (fachowego pełnomocnika), sąd pierwszej instancji odrzuca 
środek odwoławczy bez wzywania do usunięcia tych braków (art. 3701 k.p.c.). Wy-
mogi jakim winna odpowiadać apelacja, niewątpliwie zmierzają do usprawnienia po-
stępowania apelacyjnego, niemniej jednak nie mogą być traktowane w sposób zbyt 
formalistyczny, uniemożliwiający w istocie merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wykła-
dając ten przepis należy mieć na względzie art. 176 ust. 1 Konstytucji, wyrażający 
zasadę co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego, a także świado-
mość, że ewentualne niedokładności, szczególnie w zakresie przedstawienia zarzu-
tów i ich uzasadnienia (art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.) mogą zostać wyjaśnione w toku 
rozprawy apelacyjnej, w trakcie której przedstawiany jest stan sprawy, w tym zarzuty 
i wnioski apelującego (art. 377 k.p.c.). Innymi słowy odrzucenie apelacji sporządzo-
nej przez fachowego pełnomocnika, może mieć miejsce tylko wyjątkowo, gdy okre-
ślone w art. 368 § 1 pkt 1-3 i 5 k.p.c. wymogi w ogóle nie zostały spełnione, co w 
istocie właściwie uniemożliwia identyfikację przedmiotu, zarzutów i granic zaskarże-
nia. W ocenianej sprawie, składająca apelację niewątpliwie spełniła ogólne wymogi, 
którym to pismo procesowe winno odpowiadać, zawarła także oznaczenie zaskarżo-
nego wyroku, wskazując jego zakres, przytoczyła również zarzuty, oraz wnioski 
apelacyjne, a także - wbrew ocenie Sądu Apelacyjnego - w części uzasadnienie za-
rzutów. Niewątpliwie dalsza część apelacji nie przystawała do okoliczności sprawy, 
świadcząc o - co najmniej - nonszalancji pełnomocnika, niemniej jednak nie może 
być to potraktowane jako brak uniemożliwiający rozpoznanie tego środka uzasad-
niający jego odrzucenie. 
Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. 
orzeczono jak w postanowieniu. 
========================================