IV CZ 171/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki, potwierdzając, że skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu apelacji była niedopuszczalna.
Uczestniczka E. D. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jej skargę kasacyjną w części dotyczącej odrzucenia apelacji. Sąd Okręgowy uznał, że od postanowienia o odrzuceniu apelacji przysługuje zażalenie, a nie skarga kasacyjna, a termin na jego wniesienie został przekroczony. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu apelacji jest niedopuszczalna, a właściwym środkiem jest zażalenie.
Sprawa dotyczyła zażalenia uczestniczki postępowania E. D. na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 21 września 2012 r., które odrzuciło jej skargę kasacyjną w części dotyczącej postanowienia tego samego sądu z dnia 26 stycznia 2012 r. Postanowienie z 26 stycznia 2012 r. odrzucało apelację uczestniczki w części dotyczącej rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Sąd Okręgowy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, wskazując, że od postanowienia o odrzuceniu apelacji przysługuje zażalenie zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., a nie skarga kasacyjna. Termin na wniesienie zażalenia został przekroczony. Uczestniczka zarzuciła błędną wykładnię art. 3941 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, oddalił zażalenie. Zważył, że postanowienie o odrzuceniu apelacji, choć kończy postępowanie w tej części, nie jest postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy. Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., podlega ono zaskarżeniu zażaleniem. Skarga kasacyjna przysługuje jedynie na postanowienia o odrzuceniu pozwu i umorzeniu postępowania (art. 5191 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy podkreślił, że środki zaskarżenia do Sądu Najwyższego są wnoszone przez profesjonalnych pełnomocników, dla których rozróżnienie środków zaskarżenia nie powinno stanowić problemu. Sąd nie podzielił poglądu o konieczności przyjmowania nieodpowiedniego środka zaskarżenia, jeśli jego rodzaj został narzucony niewłaściwą formą orzeczenia, zwłaszcza gdy orzeczenie co do istoty i postanowienie formalne przybierają tę samą formę. Podtrzymano stanowisko, że decyduje przedmiot rozstrzygnięcia, a nie forma.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji przysługuje zażalenie, a nie skarga kasacyjna.
Uzasadnienie
Postanowienie o odrzuceniu apelacji, nawet jeśli kończy postępowanie w tej części, nie jest postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy. Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., podlega ono zaskarżeniu zażaleniem. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia jedynie dla postanowień o odrzuceniu pozwu i umorzeniu postępowania (art. 5191 § 1 k.p.c.).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy (w zaskarżonym postanowieniu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. J. D. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi podstawę do zaskarżenia zażaleniem postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 5191 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten wskazuje, że skarga kasacyjna przysługuje jedynie na postanowienia o odrzuceniu pozwu i umorzeniu postępowania.
k.p.c. art. 3986 § § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o odrzuceniu apelacji jest zaskarżalne zażaleniem, a nie skargą kasacyjną. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia tylko dla postanowień o odrzuceniu pozwu i umorzeniu postępowania. Profesjonalni pełnomocnicy powinni rozróżniać środki zaskarżenia. Forma orzeczenia nie zmienia charakteru rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu apelacji była dopuszczalna. Należało przyjąć i rozpoznać skargę kasacyjną mimo jej niewłaściwego rodzaju, ze względu na formę orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
odrzucenie apelacji przez sąd stanowi postanowienie kończące postępowanie w sprawie, jednak nie jest postanowieniem orzekającym co do jej istoty środki zaskarżenia do Sądu Najwyższego wnoszone są wyłącznie przez pełnomocników dysponujących specjalistyczną wiedzą prawniczą nie można mówić o niewłaściwej formie orzeczenia, skoro zarówno orzeczenie co do istoty sprawy jak i postanowienie tzw. formalne przybiera identyczną formę postanowienia
Skład orzekający
Katarzyna Tyczka-Rote
przewodniczący, sprawozdawca
Józef Frąckowiak
członek
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego środka zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu apelacji w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji odrzuca apelację w części, a następnie strona wnosi skargę kasacyjną zamiast zażalenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne rozróżnienie między zażaleniem a skargą kasacyjną w kontekście postanowień kończących postępowanie w części, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Skarga kasacyjna czy zażalenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można zaskarżyć odrzucenie apelacji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 171/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku M. D. przy uczestnictwie E. J. D. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lutego 2013 r., zażalenia uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 21 września 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Uczestniczka E. D. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 21 września 2012 r., odrzucające jej skargę kasacyjną w części zaskarżającej postanowienie tego Sądu z dnia 26 stycznia 2012 r. ujęte w punkcie 1. W punkcie tym Sąd Okręgowy orzekł o odrzuceniu apelacji uczestniczki w części zaskarżającej postanowienie Sądu Rejonowego w O. wydane w sprawie o podział majątku wspólnego, w zakresie rozliczenia nakładów z majątku osobistego uczestniczki w kwocie 173.806 zł dokonanych na majątek wspólny. W pozostałej części apelacja uczestniczki została oddalona. Pełnomocnik uczestniczki zaskarżył postanowienie w całości skargą kasacyjną wniesioną 23 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna w części dotyczącej postanowienia o odrzuceniu apelacji była niedopuszczalna, ponieważ od tego rodzaju rozstrzygnięcia przysługiwało zażalenie na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c., a nie skarga kasacyjna. Zażalenie pełnomocnik powinien był wnieść w terminie tygodniowym od dnia doręczenia odpisu postanowienia z uzasadnieniem, czyli najpóźniej w dniu 31 maja 2012 r., czego nie uczynił. Uczestniczka w zażaleniu zarzuciła błędną wykładnię art. 3941 § 2 k.p.c. i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Jak wynika z treści skargi kasacyjnej, powódka objęła zaskarżeniem nie tylko orzeczenie o oddaleniu jej apelacji, ale także rozstrzygnięcie odrzucające tę apelację w części, w której Sąd drugiej instancji uznał, że nie było substratu zaskarżenia, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie orzekał o zgłoszonym przez uczestniczkę wniosku o rozliczenie jej nakładów na majątek wspólny, poza pierwotnie wskazaną przez nią kwotą 3 669,60 zł. Odrzucenie apelacji przez sąd stanowi postanowienie kończące postępowanie w sprawie, jednak nie jest postanowieniem orzekającym co do jej istoty. Charakteru tego postanowienia nie zmienia umieszczenie go w jednym orzeczeniu z rozstrzygnięciem o istocie sprawy, ponieważ decyduje przedmiot konkretnego rozstrzygnięcia. Postanowienie o odrzuceniu apelacji wydane w sprawie kasacyjnej przez sąd drugiej instancji, podlega - na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c. - zaskarżeniu zażaleniem. Nie przysługuje na nie skarga kasacyjna, która stanowi środek zaskarżenia jedynie dwóch rodzajów postanowień kończących postępowanie - postanowienia 3 o odrzuceniu pozwu i postanowienia o umorzeniu postępowania, odrębnie wskazanych w art. 5191 § 1 k.p.c. W konsekwencji skarga kasacyjna w części, w której uczestniczka zaskarżyła nią postanowienie o odrzuceniu apelacji, słusznie została odrzucona przez Sąd Okręgowy jako niedopuszczalna (art. 3986 § § 2 i 3 k.p.c.). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w postanowieniu tego Sądu z dnia 8 marca 2004 r. (II PZ 8/04, OSNP 2005/1/9), wywodzącego z uchwały połączonych Izb Cywilnej oraz Pracy z dnia 6 marca 1972 r. (III CZP 27/71, OSNC1973/1/1) o konieczności przyjęcia i rozpoznania według właściwych przepisów nieodpowiedniego środka zaskarżenia, jeśli jego rodzaj został narzucony stronie niewłaściwą formą w jakiej swoje orzeczenie ujął sąd. Środki zaskarżenia do Sądu Najwyższego wnoszone są wyłącznie przez pełnomocników dysponujących specjalistyczną wiedzą prawniczą, dla których rozróżnienie środków zaskarżenia właściwych dla różnych typów orzeczeń sądowych nie jest czynnością skomplikowaną. Zwrócić przy tym należy uwagę, że w rozpatrywanym wypadku nie można mówić o niewłaściwej formie orzeczenia, skoro zarówno orzeczenie co do istoty sprawy jak i postanowienie tzw. formalne przybiera identyczną formę postanowienia. Ponadto zamieszczanie postanowienia o odrzuceniu w części środka zaskarżenia w postanowieniu rozstrzygającym sprawę co do istoty nie jest praktyką wyjątkową i nie uzasadnia stosowania wykładni łamiącej zasadę podziału środków zaskarżenia w zależności od przedmiotu rozstrzygnięcia. Podobne stanowisko Sąd Najwyższy zajął w postanowieniach z dnia 17 stycznia 2003 r. (I CZ 190/02, nie publ.), z dnia 15 kwietnia 2004 r., ( IV CZ 36/04, nie publ.), czy z dnia 5 lipca 2012 r. (IV CZ 81/12, nie publ.). db
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI