II PZ 14/10

Sąd Najwyższy2010-08-11
SNPracyubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
koszty sądowezwolnienie z kosztówzażalenieSąd Najwyższyustawa o kosztach sądowychpostanowienieapelacja

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o obciążeniu powódki kosztami sądowymi, uznając, że strona zwolniona z kosztów nie może być nimi obciążona.

Powódka zaskarżyła postanowienie Sądu Apelacyjnego o obciążeniu jej kosztami sądowymi, mimo wcześniejszego zwolnienia. Sąd Najwyższy uznał zasadność zażalenia, wskazując, że zgodnie z ustawą o kosztach sądowych, strona zwolniona z kosztów nie może być nimi obciążona, a przepisy dotyczące ściągania kosztów z zasądzonego roszczenia nie miały zastosowania. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego, którym została obciążona kwotą 1000 zł tytułem części kosztów sądowych. Powódka argumentowała, że była zwolniona z kosztów sądowych, co wykluczało możliwość jej obciążenia. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska. Analizując przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd Najwyższy wskazał, że strona zwolniona z kosztów sądowych nie ma obowiązku ich uiszczania. Ponadto, przepisy dotyczące obciążania przeciwnika kosztami lub ściągania ich z zasądzonego roszczenia nie miały zastosowania w tej sytuacji, ponieważ powództwo zostało oddalone, a apelacja powódki również odrzucona, co oznaczało brak zasądzonego roszczenia na rzecz powódki. Sąd Najwyższy uznał, że nie było podstaw do zastosowania art. 113 ust. 4 ustawy, który pozwala na odstąpienie od obciążenia kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdyż nie zaistniały przesłanki z ust. 2 i 3. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, strona zwolniona z kosztów sądowych nie może być nimi obciążona.

Uzasadnienie

Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych, strona zwolniona z kosztów nie ma obowiązku ich uiszczania. Przepisy dotyczące obciążania przeciwnika lub ściągania kosztów z zasądzonego roszczenia nie mają zastosowania, gdy nie ma zasądzonego roszczenia na rzecz strony, której czynność spowodowała koszty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

A. G.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznapowódka
F. Sp. z o.o.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

u.k.s.c. art. 113 § ust. 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zastosowanie tego przepisu nie było uprawnione, skoro nie zachodziły sytuacje określone w ust. 2 i 3.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Strona zwolniona od kosztów sądowych przez sąd, w zakresie przyznanego jej zwolnienia, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Koszty nieobciążające przeciwnika sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz strony, której czynność spowodowała ich powstanie.

k.p.c. art. 39815 § § 1 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona zwolniona z kosztów sądowych nie może być nimi obciążona. Nie zachodziły przesłanki do obciążenia powódki kosztami sądowymi na podstawie art. 113 ust. 2 i 3 ustawy o kosztach sądowych.

Godne uwagi sformułowania

strona, która została zwolniona od kosztów sądowych przez sąd – w zakresie przyznanego jej zwolnienia – nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych nie zachodziły podstawy do obciążenia kosztami sądowymi strony pozwanej nie miała miejsca ani sytuacja określona w ust. 2 ani też w ust. 3 art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Halina Kiryło

członek

Jerzy Kwaśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych w sprawach, w których strona była zwolniona z ich ponoszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia kosztami sądowymi strony, która była wcześniej zwolniona z ich uiszczania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą kosztów sądowych i zwolnienia z nich, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i cywilnego.

Czy można obciążyć kosztami sądowymi stronę, która była z nich zwolniona? Sąd Najwyższy odpowiada.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu za drugą instancję: 1000 PLN

koszty sądowe: 1000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II PZ 14/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 sierpnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) 
SSN Halina Kiryło 
SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa A. G. 
przeciwko F. Sp. z o.o.  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 sierpnia 2010 r., 
zażalenia powódki na  postanowienie zawarte w pkt IV wyroku  
Sądu Apelacyjnego z dnia 23 grudnia 2009 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w sprawie z powództwa A. G. przeciwko F. Spółka z o.o. 
o zapłatę, po rozpoznaniu apelacji powódki oraz zażalenia pozwanej, od wyroku 
Sądu Okręgowego – Sądu Pracy z dnia 8 września 2009 r.: oddalił apelację (pkt I.); 
zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1000 zł. tytułem zwrotu części 
kosztów procesu za drugą instancję (pkt II.); oddalił zażalenie pozwanego (pkt III.); 
nakazał ściągnąć od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego kwotę 
1000 zł. tytułem części kosztów sądowych (IV.). Podstawą prawną rozstrzygnięcia 
zawartego w pkt IV wyroku – stosownie do uzasadnienia – jest przepis art. 113 ust. 

 
 
2 
4 w związku z art. 13 i art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). 
Powyższe postanowienie powódka zaskarżyła zażaleniem wnosząc o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia i nieobciążanie powódki kosztami 
sądowymi oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania 
zażaleniowego według norm przepisanych. 
Wnosząca zażalenie zarzuciła naruszenie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że 
w postępowaniu była zwolniona od kosztów sądowych i wobec tego nie było 
podstaw do obciążenia jej kosztami sądowymi na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy 
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Skarżąca 
została 
zwolniona 
od 
kosztów 
sądowych 
na 
podstawie 
postanowienia Sądu Okręgowego – Sądu Pracy z dnia 10 czerwca 2009 r. Zgodnie 
z art. 96 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) strona, która została 
zwolniona od kosztów sądowych przez sąd – w zakresie przyznanego jej 
zwolnienia – nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, które zgodnie z art. 
2 ust. 1 powołanej ustawy obejmują opłaty i wydatki. 
Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub 
których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu 
kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego 
podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie 
kosztów procesu. 
Wobec oddalenia powództwa wyrokiem Sądu pierwszej instancji i oddalenia 
apelacji powódki w wyroku Sądu drugiej instancji nie zachodziły podstawy do 
obciążenia kosztami sądowymi strony pozwanej. Zgodnie z art. 113 ust. 2 
powołanej ustawy koszty nieobciążające przeciwnika sąd w orzeczeniu kończącym 
sprawę w instancji nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz: strony, 

 
 
3 
której czynność spowodowała ich powstanie. Sytuacja taka nie zachodzi, bo nie ma 
roszczenia zasądzonego na rzecz strony, której czynność spowodowała koszty. 
Stosownie zaś do art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od 
przewidzianego w ust. 2 i 3 obciążenia kosztami. Zastosowanie tego przepisu nie 
było uprawnione, skoro – jak wyżej przedstawiono – nie miała miejsca ani sytuacja 
określona w ust. 2 ani też w ust. 3 art. 113 ustawy o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych. 
Wobec powyższego – uznając zasadność zarzutu zażalenia – Sąd 
Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze 
k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI