II PUO 33/22

Sąd Najwyższy2023-02-08
SNubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniom społecznymŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładkiSąd Najwyższyprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościk.p.c.

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym innemu sądowi równorzędnemu, uznając wniosek za niezasadny.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznej innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i odmówił jego uwzględnienia, wskazując, że przepis art. 44¹ k.p.c. nie służy zwalnianiu sędziów z rozpoznawania określonych kategorii spraw ani kontroli ważności postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy dotyczącej podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym innemu sądowi równorzędnemu, złożony na podstawie art. 44¹ § 2 k.p.c. w zw. z art. 44¹ § 1 k.p.c. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 44¹ k.p.c. stanowi wyjątek od rozpoznania sprawy w sądzie właściwym i nie jest przeznaczony do zwalniania sędziego od rozpoznania sprawy, lecz do przekazania jej innemu sądowi równorzędnemu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Podkreślono, że przepis ten nie służy generalnemu zwolnieniu sędziego od rozpoznawania określonych rodzajów spraw ani kontroli ważności postępowania w oparciu o przesłanki procesowe. Sąd Najwyższy stwierdził, że taka sytuacja faktyczna i prawna, która uzasadniałaby przekazanie sprawy, nie zachodzi w odniesieniu do sprawy objętej wnioskiem. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli nie zachodzą szczególne okoliczności dotyczące konkretnej sprawy, a wniosek wynika z braku doświadczenia sędziego lub chęci uniknięcia rozpoznania określonego rodzaju spraw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 44¹ k.p.c. stanowi wyjątek i nie służy zwalnianiu sędziów z rozpoznawania spraw ani kontroli ważności postępowania. Przekazanie jest dopuszczalne tylko w konkretnej sprawie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, a nie z powodu braku przygotowania sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
W. sp. z o.o. spółki komandytowej w likwidacji z siedzibą w W.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawieorgan_państwowypozwanego
W. B.osoba_fizycznaubezpieczonej
S. sp. z o.o. spółki komandytowej w likwidacji z siedzibą w M.spółkauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

k.p.c. art. 44¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stanowi określony wyjątek, który pozwala na nierozpoznanie sprawy w sądzie właściwym.

Konstytucja RP art. 176 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy spraw ustrojowych dotyczących zasadniczej natury, czyli ustroju i właściwości sądów oraz postępowania przed sądami.

u.s.p. art. 22a

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

Wspomniany w kontekście argumentacji wniosku dotyczącej naruszenia.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka nieważności postępowania, która nie jest przedmiotem regulacji art. 44¹ k.p.c.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Dobro wymiaru sprawiedliwości jako podstawa do przekazania sprawy z uwagi na brak doświadczenia sędziego. Przekazanie sprawy w celu kontroli ważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego Przepis stanowi określony wyjątek, który pozwala na nierozpoznanie sprawy w sądzie właściwym. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest silnie uwarunkowane dobrem wymiaru sprawiedliwości Generalne zwolnienie sędziego od rozpoznania określonych rodzajów spraw (...) nie jest przedmiotem regulacji z art. 44¹ k.p.c.

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazywania spraw między sądami równorzędnymi, zwłaszcza w kontekście przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości i społecznego postrzegania bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wnioskowania o przekazanie sprawy, a nie meritum sprawy ubezpieczeniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury przekazania sprawy, a nie meritum, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności, ale istotną dla prawników procesowych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II PUO 33/22
POSTANOWIENIE
Dnia 8 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z odwołania W.  sp. z o.o. spółki komandytowej w likwidacji z siedzibą w W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Warszawie
‎
z udziałem W. B. oraz S. sp. z o.o. spółki komandytowej w likwidacji z siedzibą w M.
‎
o podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 lutego 2023 r.,
‎
wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie przekazanemu Sądowi Najwyższemu postanowieniem z dnia 23 listopada 2022 r. o przekazanie sprawy sygn. akt III AUa 2672/22 innemu sądowi równorzędnemu,
odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Sędzia Sądu Apelacyjnego w
[…]
M. P.  została wylosowana do rozpoznania w drugiej instancji sprawy z apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
[…]
Oddział w Warszawie od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 6 lipca 2022 r., który uwzględnił odwołalnie W. sp. z o.o. sp. k. w likwidacji z siedzibą w W. od decyzji pozwanego z 15 stycznia 2019 r., dotyczącej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne ubezpieczonej W. B.
Sąd Apelacyjny w
[…]
w składzie SSA M.P. postanowieniem z 23 listopada 2022 r. wystąpił do Sądu Najwyższego Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44
1
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 44
1
§ 1 k.p.c. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Art. 44
1
k.p.c. stanowi:
§ 1. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. § 2. O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy.
W ocenie wniosku istotne są następujące stwierdzenia dotyczące przedmiotu i zakresu stosowania art. 44
1
k.p.c.
Przepis stanowi określony wyjątek, który pozwala na nierozpoznanie sprawy w sądzie właściwym. Przedmiotem regulacji art. 44
1
k.p.c. nie jest zwolnienie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz to czy sprawa powinna być rozpoznana w
innym sądzie równorzędnym z sądem występującym.
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu przez Sąd Najwyższy jest silnie uwarunkowane dobrem wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego, co uprawnia stwierdzenie, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest dopuszczalne ze względu na tę indywidulaną sprawę, a nie ze względu na brak przygotowania sędziego do rozpoznania sprawy objętej wnioskiem. W przeciwnym razie tą drogą należałoby uwolnić sędzię od rozpoznana wszystkich spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których zgłasza brak doświadczenia orzeczniczego.
Generalne zwolnienie sędziego od rozpoznania określonych rodzajów spraw (w tym przypadku spraw z zakresu prawa pracy czy ubezpieczeń społecznych) nie jest przedmiotem regulacji z art. 44
1
k.p.c.
Ponadto, choć art. 44
1
k.p.c. jest nową regulacją, to jednak jego przedmiotem nie są sprawy ustrojowe dotyczące zasadniczej natury, czyli
ustroju i właściwości sądów oraz postępowania przed sądami (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP),
zatem dotyczące również przenoszenia sędziów do orzekania w innym wydziale sądu.
Art. 44
1
k.p.c. nie jest też podstawą prawną kontroli ważności postępowania w sprawie ze względu na przesłankę z art. 379 pkt 4 k.p.c., dlatego traci na znaczeniu argumentacja wniosku dotycząca naruszenia art. 22a ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Konsekwentnie, również przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości jest oceniana tylko w granicach tego przepisu, czyli sama w sobie nie zmienia znaczenia i nie pozwala na dowolne rozszerzenie stosowania art. 44
1
k.p.c., bowiem to tylko w danej (konkretnej) sprawie może zaistnieć podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Innymi słowy regulacja z art. 44
1
k.p.c. spełniałaby się wtedy, gdyby nie tylko sędzia Sądu Apelacyjnego M. P. ale także i pozostali sędziowie (wszyscy) Sądu Apelacyjnego w
[…]
nie powinni rozpoznać apelacji w sprawie objętej wnioskiem.
Taka sytuacja faktyczna i prawna nie zachodzi w odniesieniu do sprawy objętej wnioskiem.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI