II PUO 46/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej wysokości policyjnej emerytury innemu sądowi równorzędnemu, uznając wniosek za niezasadny.
Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej wysokości policyjnej emerytury innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 44¹ k.p.c., uznał wniosek za niezasadny. Podkreślono, że przepis ten nie służy zwalnianiu sędziego z rozpoznania sprawy, a jedynie umożliwia przekazanie jej innemu sądowi w wyjątkowych sytuacjach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako bezstronnego organu. Stwierdzono, że taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie.
Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy z odwołania A. R. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie, dotyczącej wysokości policyjnej emerytury, innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek oparto na art. 44¹ § 2 w zw. z art. 44¹ § 1 k.p.c., wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, odmówił jego uwzględnienia. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 44¹ k.p.c. stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i nie jest narzędziem do zwalniania sędziego z rozpoznania sprawy. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych okolicznościach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten nie służy generalnemu zwolnieniu sędziego od rozpoznawania określonych rodzajów spraw ani kontroli ważności postępowania. Stwierdzono, że taka sytuacja faktyczna i prawna, która uzasadniałaby przekazanie sprawy, nie zachodzi w rozpatrywanym przypadku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie jest zasadny.
Uzasadnienie
Przepis art. 44¹ k.p.c. stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i nie służy zwalnianiu sędziego z rozpoznania sprawy. Przekazanie sprawy jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a nie generalne braki w przygotowaniu sędziego lub innych sędziów do rozpoznania określonych rodzajów spraw. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (odrzucenie wniosku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 44¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stanowi określony wyjątek, który pozwala na nierozpoznanie sprawy w sądzie właściwym. Przedmiotem regulacji art. 44¹ k.p.c. nie jest zwolnienie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz to czy sprawa powinna być rozpoznana w innym sądzie równorzędnym z sądem występującym. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu przez Sąd Najwyższy jest silnie uwarunkowane dobrem wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego, co uprawnia stwierdzenie, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest dopuszczalne ze względu na tę indywidualną sprawę, a nie ze względu na brak przygotowania sędziego do rozpoznania sprawy objętej wnioskiem.
k.p.c. art. 44¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 176 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 44¹ k.p.c. nie jest przedmiotem spraw ustrojowych dotyczących zasadniczej natury, czyli ustroju i właściwości sądów oraz postępowania przed sądami.
u.p.s.p. art. 22a
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumentacja wniosku dotycząca naruszenia art. 22a ustawy traci na znaczeniu, gdyż art. 44¹ k.p.c. nie jest podstawą prawną kontroli ważności postępowania w sprawie ze względu na przesłankę z art. 379 pkt 4 k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 44¹ k.p.c. nie jest podstawą do zwalniania sędziego z rozpoznania sprawy. Przekazanie sprawy jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Brak przygotowania sędziego do rozpoznania określonych rodzajów spraw nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy. Art. 44¹ k.p.c. nie dotyczy spraw ustrojowych ani kontroli ważności postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu przez Sąd Najwyższy jest silnie uwarunkowane dobrem wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest dopuszczalne ze względu na tę indywidualną sprawę, a nie ze względu na brak przygotowania sędziego do rozpoznania sprawy objętej wnioskiem.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazywania spraw przez Sąd Najwyższy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, a nie ogólnych zasad postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest możliwość przekazania sprawy innemu sądowi. Choć nie zawiera nietypowych faktów, interpretacja przepisu przez Sąd Najwyższy jest istotna dla praktyki prawniczej.
“Kiedy Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi? Kluczowa interpretacja art. 44¹ k.p.c.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II PUO 46/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania A. R. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o wysokość policyjnej emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 5 kwietnia 2023 r., wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie przekazanego Sądowi Najwyższemu postanowieniem z dnia 29 listopada 2022 r. o przekazanie sprawy sygn. akt III AUa 2737/22 innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie E. L. została wylosowana do rozpoznania w drugiej instancji sprawy z apelacji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 5 lipca 2022 r., zmieniającego decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie z 21 czerwca 2017 r., dotyczącej wysokości emerytury policyjnej. Sąd Apelacyjny w Warszawie w składzie SSA E. L. postanowieniem z 29 listopada 2022 r. wystąpił do Sądu Najwyższego Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44 1 § 2 k.p.c. w zw. z art. 44 1 § 1 k.p.c. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Art. 44 1 k.p.c. stanowi: § 1. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. § 2. O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy. W ocenie wniosku istotne są następujące stwierdzenia dotyczące przedmiotu i zakresu stosowania art. 44 1 k.p.c. Przepis stanowi określony wyjątek, który pozwala na nierozpoznanie sprawy w sądzie właściwym. Przedmiotem regulacji art. 44 1 k.p.c. nie jest zwolnienie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz to czy sprawa powinna być rozpoznana w innym sądzie równorzędnym z sądem występującym. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu przez Sąd Najwyższy jest silnie uwarunkowane dobrem wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego, co uprawnia stwierdzenie, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest dopuszczalne ze względu na tę indywidulaną sprawę, a nie ze względu na brak przygotowania sędziego do rozpoznania sprawy objętej wnioskiem. W przeciwnym razie tą drogą należałoby uwolnić sędzię od rozpoznana wszystkich spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których zgłasza brak doświadczenia orzeczniczego. Generalne zwolnienie sędziego od rozpoznania określonych rodzajów spraw (w tym przypadku spraw z zakresu prawa pracy czy ubezpieczeń społecznych) nie jest przedmiotem regulacji z art. 44 1 k.p.c. Ponadto, choć art. 44 1 k.p.c. jest nową regulacją, to jednak jego przedmiotem nie są sprawy ustrojowe dotyczące zasadniczej natury, czyli ustroju i właściwości sądów oraz postępowania przed sądami (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP), zatem dotyczące również przenoszenia sędziów do orzekania w innym wydziale sądu. Art. 44 1 k.p.c. nie jest też podstawą prawną kontroli ważności postępowania w sprawie ze względu na przesłankę z art. 379 pkt 4 k.p.c., dlatego traci na znaczeniu argumentacja wniosku dotycząca naruszenia art. 22a ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Konsekwentnie, również przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości jest oceniana tylko w granicach tego przepisu, czyli sama w sobie nie zmienia znaczenia i nie pozwala na dowolne rozszerzenie stosowania art. 44 1 k.p.c., bowiem to tylko w danej (konkretnej) sprawie może zaistnieć podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Innymi słowy regulacja z art. 44 1 k.p.c. spełniałaby się wtedy, gdyby nie tylko sędzia Sądu Apelacyjnego E. L., ale także i pozostali sędziowie (wszyscy) Sądu Apelacyjnego w Warszawie nie powinni rozpoznać apelacji w sprawie objętej wnioskiem. Taka sytuacja faktyczna i prawna nie zachodzi w odniesieniu do sprawy objętej wnioskiem. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI