II PUB 64/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Zbigniewa Korzeniowskiego rozpoznał wniosek prokuratora Prokuratury Krajowej W. K. o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędzi Sądu Najwyższego Agnieszkę Żywicką. Wniosek dotyczył sprawy o zasiłek chorobowy, w której Sąd Okręgowy w Toruniu przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące odsetek od zasądzonej kwoty zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Prokurator domagał się stwierdzenia niespełnienia przez sędzię wymogów niezawisłości i bezstronności z uwagi na okoliczności towarzyszące jej powołaniu i postępowaniu, co mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek na podstawie art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym ze względu na brak formalny z art. 29 § 5 tej ustawy. Sąd wskazał, że wnioskodawca pominął konieczny warunek wykazania indywidualnych okoliczności powołania sędziego, które mogłyby wpłynąć na jego niezawisłość lub bezstronność w danej sprawie. Podkreślono, że test niezawisłości ma charakter indywidualny, a nie generalny, i odnosi się do konkretnego sędziego. Sąd Najwyższy zaznaczył, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego niezawisłości, a prymat w kwestiach ustrojowych mają polskie ustawy i Konstytucja, w tym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących testu niezawisłości sędziego, prymat polskiego prawa ustrojowego nad prawem UE w kwestiach sądownictwa.
Dotyczy specyficznej procedury badania niezawisłości sędziego SN na podstawie ustawy z 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego spełnia wymogi formalne określone w ustawie o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek podlega odrzuceniu z powodu braków formalnych.
Uzasadnienie
Wniosek nie zawierał wskazania i wykazania indywidualnych okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego i jego postępowaniu po powołaniu, które mogłyby doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.
Jaki jest zakres stosowania przepisów o niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście polskiego prawa ustrojowego i międzynarodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy. Sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Prymat ma polskie prawo, a wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają pierwszeństwo przed prawem unijnym w kwestiach ustrojowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że organizacja wymiaru sprawiedliwości należy do Rzeczypospolitej Polskiej, a Konstytucja RP i wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie mogą być podważane przez prawo unijne lub międzynarodowe w kwestiach ustrojowych. Prymat prawa unijnego nie obejmuje wymiaru sprawiedliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Agnieszka Żywicka | osoba_fizyczna | sędzia |
| J. P. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ |
Przepisy (11)
Główne
u.SN art. 29 § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wymaga wskazania i wykazania indywidualnych okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego i jego postępowaniu po powołaniu, które mogą doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności.
u.SN art. 29 § 10
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do odrzucenia wniosku z powodu braków formalnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.
Konstytucja RP art. 176 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy.
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie w sprawowaniu urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie sądu nie jest źródłem prawa powszechnego.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 90 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przekazanie kompetencji organizacji międzynarodowej.
Konstytucja RP art. 91 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ratyfikacja umowy międzynarodowej.
TUE art. 5 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada przyznania kompetencji.
TUE art. 5 § 2
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada przyznania kompetencji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek prokuratora zawierał braki formalne, w szczególności nie wykazał indywidualnych okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego, które mogłyby wpływać na jego niezawisłość lub bezstronność. • Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy, a sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom. • Polskie prawo ma prymat nad prawem unijnym i międzynarodowym w kwestiach ustrojowych sądownictwa.
Godne uwagi sformułowania
Test niezawisłości sędziego w trybie określonym w art. 29 ustawy z 2017 r. o Sądzie Najwyższym ma charakter indywidualny a nie generalny. • Przez okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na tle art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym należy rozumieć nie okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów, lecz indywidualne okoliczności powołania, odnoszące się do konkretnego sędziego. • Z mocy ustawy okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. • Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy. • Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. • Organizacja własnego wymiaru sprawiedliwości należy do Rzeczypospolitej Polskiej. • Prymat prawa unijnego nie obejmuje wymiaru sprawiedliwości.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących testu niezawisłości sędziego, prymat polskiego prawa ustrojowego nad prawem UE w kwestiach sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury badania niezawisłości sędziego SN na podstawie ustawy z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i relacji polskiego prawa do prawa UE, co jest tematem gorąco dyskutowanym.
“Sąd Najwyższy stawia tamę próbom podważania niezawisłości sędziów przez prokuraturę: kluczowe znaczenie mają indywidualne okoliczności, nie ogólne zarzuty.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.