Orzeczenie · 2022-04-12

II PSKP 86/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2022-04-12
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
odprawa emerytalnasłużba cywilnaemerytura wojskowaprawo pracySąd Najwyższyorzecznictwowykładnia przepisów

Sprawa dotyczyła prawa do odprawy emerytalnej byłego funkcjonariusza służby cywilnej, Z.Ś., który w trakcie zatrudnienia pobierał emeryturę wojskową. Sąd Okręgowy w W. zasądził na jego rzecz kwotę 82.299 zł tytułem odprawy emerytalnej. Sąd Apelacyjny w [...] zmienił ten wyrok i oddalił powództwo, argumentując, że odprawa emerytalna z ustawy o służbie cywilnej oraz Kodeksu pracy jest związana z nabyciem świadczeń z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych (emerytura lub renta z FUS), a nie z zaopatrzenia wojskowego. Sąd Apelacyjny uznał, że powód, mimo ustania stosunku pracy, nie spełniał warunków do nabycia emerytury z FUS z uwagi na wiek. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uznał tę wykładnię za błędną. Podkreślił, że przepisy dotyczące odprawy emerytalnej (art. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej i art. 92¹ § 1 k.p.) nie wymagają, aby świadczenie emerytalne pochodziło wyłącznie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kluczowe jest ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, co oznacza definitywną utratę statusu pracownika. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym pobieranie emerytury wojskowej lub policyjnej w trakcie zatrudnienia nie pozbawia prawa do odprawy emerytalnej z tytułu ustania stosunku pracy. Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, wskazując na potrzebę rozstrzygnięcia kwestii wysokości odprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odprawy emerytalnej w przypadku zbiegu różnych systemów świadczeń (np. wojskowego i cywilnego) oraz dla pracowników pobierających świadczenia emerytalne w trakcie zatrudnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza służby cywilnej, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdzie pracownik pobiera świadczenie emerytalne z innego systemu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pobieranie emerytury wojskowej w trakcie zatrudnienia w służbie cywilnej wyklucza prawo do odprawy emerytalnej z tytułu ustania stosunku pracy w służbie cywilnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pobieranie emerytury wojskowej nie wyklucza prawa do odprawy emerytalnej z tytułu ustania stosunku pracy w służbie cywilnej, jeśli spełnione są inne warunki określone w przepisach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy dotyczące odprawy emerytalnej nie wymagają, aby świadczenie emerytalne pochodziło wyłącznie z FUS. Kluczowe jest ustanie stosunku pracy i przejście na świadczenie emerytalne lub rentowe, co oznacza utratę statusu pracownika. Pobieranie emerytury wojskowej nie jest przeszkodą, jeśli nigdy wcześniej nie skorzystano z odprawy emerytalnej.

Jak należy interpretować pojęcie 'przejścia na emeryturę' w kontekście odprawy emerytalnej dla funkcjonariuszy służby cywilnej, zwłaszcza gdy pobierają oni emeryturę z innego systemu (np. wojskowego)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'przejścia na emeryturę' należy rozumieć szeroko jako definitywną utratę statusu pracownika w związku z nabyciem prawa do świadczenia emerytalnego lub rentowego, niezależnie od jego źródła (np. FUS, system wojskowy, policyjny).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że cechą relewantną jest zmiana statusu z aktywnego zawodowo pracownika na osobę korzystającą wyłącznie ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego. Zmiana nazwy świadczenia (renta inwalidzka na rentę z tytułu niezdolności do pracy) nie może prowadzić do zawężenia prawa do odprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powód (Z. Ś.) - w zakresie uchylenia wyroku i przekazania sprawy

Strony

NazwaTypRola
Z. Ś.osoba_fizycznapowód
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w W.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.s.c. art. 94 § 1

Ustawa o służbie cywilnej

Przepis ten, podobnie jak art. 92¹ § 1 k.p., stanowi podstawę do przyznania odprawy emerytalnej członkowi korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę. Nie wymaga, aby świadczenie to pochodziło wyłącznie z FUS.

k.p. art. 92¹ § 1

Kodeks pracy

Stanowi podstawę do przyznania odprawy emerytalnej pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie formułuje wymogu przejścia na świadczenie z FUS.

Pomocnicze

k.p. art. 92¹ § 2

Kodeks pracy

Wyłącza możliwość ponownego nabycia prawa do odprawy emerytalnej przez pracownika, który już raz ją otrzymał.

Ustawa o zmianie ustawy o służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw art. 6 § 1

Przepis, na podstawie którego ustał stosunek pracy powoda w służbie cywilnej.

u.e.r.f.u.s. art. 24 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zastosowany przez Sąd Apelacyjny w sposób błędny, ograniczając prawo do odprawy do świadczeń z FUS.

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin

Przepisy dotyczące emerytury wojskowej pobieranej przez powoda.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobieranie emerytury wojskowej nie wyklucza prawa do odprawy emerytalnej z tytułu zatrudnienia w służbie cywilnej. • Kluczowe jest ustanie stosunku pracy i przejście na świadczenie emerytalne/rentowe, co oznacza utratę statusu pracownika. • Przepisy dotyczące odprawy nie ograniczają jej do świadczeń z FUS. • Zmiana nazwy świadczenia (renta inwalidzka na rentę z tytułu niezdolności do pracy) nie może prowadzić do ograniczenia prawa do odprawy. • Równość wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) wymaga równego traktowania pracowników kończących karierę zawodową.

Odrzucone argumenty

Odprawa emerytalna z ustawy o służbie cywilnej i k.p. przysługuje tylko w przypadku nabycia emerytury lub renty z FUS. • Pobieranie emerytury wojskowej w trakcie zatrudnienia, a następnie ustanie stosunku pracy bez spełnienia warunków do emerytury z FUS, wyklucza prawo do odprawy.

Godne uwagi sformułowania

zmiana statusu prawnego z aktywnego zawodowo pracownika na status osoby korzystającej wyłącznie ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego/zaopatrzenia emerytalnego • nie ma znaczenia, że w art. 92¹ § 1 k.p. mowa jest o rencie z tytułu niezdolności do pracy • każdy pracownik kończący swoją karierę zawodową powinien być traktowany równo w zakresie prawa do odprawy emerytalnej, bez względu na rodzaj otrzymywanego świadczenia zaopatrzeniowego

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący

Krzysztof Rączka

członek

Romualda Spyt

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odprawy emerytalnej w przypadku zbiegu różnych systemów świadczeń (np. wojskowego i cywilnego) oraz dla pracowników pobierających świadczenia emerytalne w trakcie zatrudnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza służby cywilnej, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdzie pracownik pobiera świadczenie emerytalne z innego systemu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do odprawy emerytalnej, ale w nietypowej sytuacji zbiegu różnych systemów świadczeń, co czyni ją interesującą dla prawników pracy i osób zbliżających się do emerytury.

Emerytura wojskowa a odprawa z pracy – kiedy można dostać podwójne świadczenie?

Dane finansowe

WPS: 82 299 PLN

odprawa emerytalna: 82 299 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst