II PSKP 82/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, sędzia T.N., dochodził wynagrodzenia za okres od marca 2004 r. do listopada 2009 r., kiedy to był zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie złożony z urzędu w wyniku postępowania dyscyplinarnego. Postępowanie to zostało ostatecznie wznowione i umorzone przez Sąd Najwyższy z powodu przedawnienia, co przywróciło stan prawny sprzed jego wszczęcia. Sąd Najwyższy rozstrzygnął kluczową kwestię, czy ponowne objęcie urzędu przez sędziego w wyniku uchylenia orzeczeń dyscyplinarnych wywołuje skutki prawne ex tunc (wstecz) czy ex nunc (od teraz). Sąd uznał, że skutki te są ex tunc, co oznacza, że sędzia ma prawo do pełnej kompensacji utraconych zarobków za cały okres pozostawania poza służbą. Podkreślono, że art. 129 § 4 Prawa o ustroju sądów powszechnych obejmuje sytuacje umorzenia lub uniewinnienia, a wykładnia tego przepisu powinna być dynamiczna i uwzględniać skutki wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy odrzucił argumentację pozwanego o braku podstaw do stosowania przepisów Kodeksu pracy w zakresie rekompensaty, wskazując na konstytucyjne gwarancje niezawisłości sędziowskiej i potrzebę zapewnienia pełnej restytucji szkody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie skutków prawnych wznowienia postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów oraz prawa do pełnej rekompensaty za okres niesłusznego zawieszenia i złożenia z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów, ale może mieć znaczenie dla interpretacji skutków wznowienia postępowań w innych zawodach regulowanych.
Zagadnienia prawne (3)
Jakie skutki w sferze praw majątkowych wywołuje ponowne objęcie urzędu przez sędziego w wyniku wznowienia postępowania dyscyplinarnego i uchylenia rozstrzygnięcia o złożeniu z urzędu – czy skutki te są ex tunc czy ex nunc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ponowne objęcie urzędu przez sędziego w wyniku wznowienia postępowania dyscyplinarnego i uchylenia rozstrzygnięcia o złożeniu z urzędu wywołuje skutki prawne ex tunc, co oznacza przywrócenie stanu prawnego sprzed wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wznowienie postępowania dyscyplinarnego i uchylenie wyroków stanowi ich pełne unicestwienie i przywrócenie stanu prawnego sprzed postępowania, otwierając drogę do kompensacji szkody. Wykładnia art. 129 § 4 u.s.p. powinna być dynamiczna i obejmować wszelkie sytuacje prowadzące do umorzenia postępowania lub uniewinnienia, w tym wynikające z wznowienia postępowania.
Czy sędzia, który został niesłusznie złożony z urzędu, a następnie przywrócony do służby, ma prawo do pełnej kompensacji utraconych zarobków za cały okres pozostawania poza służbą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia ma prawo do pełnej kompensacji utraconych zarobków, w tym wynagrodzenia zasadniczego, dodatku za wysługę lat, ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i nagrody jubileuszowej, za cały okres pozostawania poza służbą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skutki wznowienia postępowania dyscyplinarnego nie mogą być pomijane, a przywrócenie do służby otwiera drogę do kompensacji szkody. Termin 'zatrzymane wynagrodzenie' w art. 129 § 4 u.s.p. obejmuje wszelkie składniki wynagrodzenia, które nie zostały wypłacone, niezależnie od istnienia stosunku służbowego. Brak jest cenzusu czasowego ograniczającego tę rekompensatę.
Czy w sprawach dotyczących roszczeń sędziego o wynagrodzenie za okres pozostawania poza służbą, w kwestiach nieuregulowanych ustawą Prawo o ustroju sądów powszechnych, stosuje się przepisy Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy Kodeksu pracy stosuje się do sędziów jedynie w zakresie wyraźnie wskazanym w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych. W kwestii roszczeń związanych z niezasadnym pozbawieniem prawa do pełnienia urzędu, nie ma subsydiarnego mechanizmu rekompensaty opartego na Kodeksie pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Prawo o ustroju sądów powszechnych zawiera specyficzne odesłania do Kodeksu pracy, które nie obejmują problematyki roszczeń związanych z niezasadnym pozbawieniem sędziego prawa do pełnienia urzędu. Nawet jeśli stosunek służbowy sędziego zawiera elementy stosunku pracy, brak jest podstaw do subsydiarnego stosowania art. 57 k.p. w celu przyznania wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. N. | osoba_fizyczna | powód |
| Sąd Apelacyjny w […] | instytucja | pozwany |
Przepisy (29)
Główne
u.s.p. art. 129 § § 4
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis ten ma zastosowanie do wszystkich przypadków umorzenia postępowania lub uniewinnienia sędziego, w tym wynikających z wznowienia postępowania, i daje prawo do wyrównania wszystkich składników wynagrodzenia za okres pozostawania poza służbą.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.k. art. 231 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
u.s.p. art. 108 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 57
Kodeks pracy
k.p. art. 5
Kodeks pracy
u.d.w.r. art. 2 § ust. 1
Ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej
u.s.p. art. 68 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 94
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 77 § § 6 pkt 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 101 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 132a
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 94b § § 8
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.u.s.w.p.i.ch.z.
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wznowienie postępowania dyscyplinarnego i uchylenie wyroków skutkuje przywróceniem stanu prawnego sprzed postępowania (skutek ex tunc). • Sędzia ma prawo do pełnej kompensacji utraconych zarobków za cały okres pozostawania poza służbą po niesłusznym złożeniu z urzędu. • Art. 129 § 4 u.s.p. obejmuje sytuacje umorzenia postępowania dyscyplinarnego wynikające z wznowienia postępowania. • Konstytucyjne gwarancje niezawisłości sędziowskiej wymagają zapewnienia pełnej restytucji szkody.
Odrzucone argumenty
Art. 129 § 4 u.s.p. nie obejmuje sytuacji przywrócenia sędziego do służby wskutek uchylenia wyroków dyscyplinarnych i umorzenia postępowania. • Okres od marca 2004 r. do listopada 2009 r. był okresem pozostawania bez pracy, a nie usprawiedliwionej nieobecności, co wyklucza roszczenia o wynagrodzenie. • Przepisy Kodeksu pracy nie stosuje się subsydiarnie do roszczeń sędziego o wynagrodzenie za okres pozostawania poza służbą.
Godne uwagi sformułowania
nie można zaaprobować stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej, że art. 129 u.s.p. nie obejmuje swym zakresem sytuacji powoda. • o sytuacji sędziego nie przesądza sposób, w jaki zawieszono go w wykonywaniu obowiązków służbowych (...), lecz czy dopuścił się on (nie dopuścił się) deliktu dyscyplinarnego • orzeczenie o wznowieniu postępowania w sprawie i uchyleniu w całości wyroków, które funkcjonowały dotychczas w obrocie prawnym, stanowi ich pełne unicestwienie oraz powoduje przywrócenie stanu prawnego sprzed wszczęcia postępowania. • Otwiera się zatem droga do kompensacji wyrządzonej szkody, jaka powstała w związku z pozbawieniem sędziego urzędu. • brzmienie art. 129 § 4 u.s.p. Jego budowa opisuje dwa przypadki otwierające drogę do uzyskania zatrzymanego wynagrodzenia, a mianowicie sytuacje, w której doszło do umorzenia postępowania dyscyplinarnego lub uniewinnienia. Dana regulacja obejmuje nie tylko sytuację, w której „bieżąco prowadzone postępowanie dyscyplinarne” zostało umorzone lub zakończyło się uniewinnieniem, lecz należy ją rekonstruować dynamicznie, to jest do każdego stadium postępowania, w tym także prowadzonego wskutek wznowienia postępowania, doprowadzającego do rezultatu wskazanego w treści art. 129 § 4 u.s.p. • fraza „zatrzymane wynagrodzenie” zawiera autonomiczne brzmienie i obejmuje wszelkie składniki wynagrodzenia, które nie zostały wypłacone, niezależnie od istnienia stosunku służbowego (stosunku pracy) sędziego. […]
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Piotr Prusinowski
Prezes SN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie skutków prawnych wznowienia postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów oraz prawa do pełnej rekompensaty za okres niesłusznego zawieszenia i złożenia z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów, ale może mieć znaczenie dla interpretacji skutków wznowienia postępowań w innych zawodach regulowanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy sędziego, który został niesłusznie oskarżony i pozbawiony urzędu, a następnie po latach odzyskał swoje dobre imię i prawo do wynagrodzenia. Pokazuje to walkę jednostki z systemem i znaczenie sprawiedliwości.
“Sędzia niesłusznie oskarżony i pozbawiony urzędu odzyskał swoje dobre imię i pełne wynagrodzenie po latach walki prawnej.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 4050 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.