II PSKP 75/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powódki A. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego skargę o wznowienie postępowania. Powódka domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z 2011 r., w którym zasądzono na jej rzecz odszkodowanie w wysokości 13.500 zł zamiast żądanej kwoty 50.000 zł. Podstawą skargi o wznowienie był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. P 133/15), który orzekł o niezgodności art. 50 § 3 k.p. z Konstytucją w zakresie, w jakim przepis ten nie przewidywał dla pracownika objętego ochroną przedemerytalną prawa do żądania przywrócenia do pracy. Powódka argumentowała, że wyrok TK podważa podstawę prawną orzeczenia z 2011 r. Sądy niższych instancji uznały, że wyrok TK miał charakter interpretacyjny i nie dotyczył przepisu stanowiącego podstawę zasądzenia odszkodowania, a ponadto powódka nigdy nie domagała się przywrócenia do pracy, a jedynie odszkodowania. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów SN (III PZP 2/09), zgodnie z którą orzeczenie TK stwierdzające niezgodność określonej wykładni aktu normatywnego, które nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że wyrok TK w sprawie P 133/15 miał charakter interpretacyjny zakresowy, nie eliminował przepisu z obrotu prawnego i nie mógł być podstawą do wznowienia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 401(1) k.p.c. w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego o charakterze interpretacyjnym oraz zasada prawna dotycząca wznowienia postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokiem TK P 133/15 i jego interpretacją przez Sąd Najwyższy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o charakterze interpretacyjnym, stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją w określonym zakresie, stanowi podstawę do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sądowego na podstawie art. 401(1) k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego o charakterze interpretacyjnym, który nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 401(1) k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale siedmiu sędziów SN (III PZP 2/09), zgodnie z którą jedynie wyroki TK powodujące utratę mocy obowiązującej przepisu mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Wyrok TK w sprawie P 133/15 miał charakter interpretacyjny zakresowy, nie eliminował przepisu z obrotu prawnego i nie mógł być podstawą do wznowienia postępowania.
Czy pracownik objęty ochroną przedemerytalną, któremu wypowiedziano umowę o pracę na czas określony z naruszeniem przepisów, może dochodzić przywrócenia do pracy lub odszkodowania w ramach wznowienia postępowania, jeśli pierwotnie domagał się jedynie odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownik w pierwotnym postępowaniu nie domagał się przywrócenia do pracy, a jedynie odszkodowania, to nawet w przypadku wyroku TK kwestionującego brak możliwości przywrócenia do pracy, nie można wznowić postępowania w celu dochodzenia innego roszczenia niż pierwotnie zgłoszone.
Uzasadnienie
Sądy niższych instancji oraz Sąd Najwyższy podkreśliły, że powódka nigdy nie domagała się przywrócenia do pracy, a jedynie odszkodowania. Podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 401(1) k.p.c. zaistniałaby, gdyby sąd oddalił żądanie przywrócenia do pracy na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, a nie w sytuacji, gdy takie żądanie nie zostało zgłoszone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| N. Sp. z o.o. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 401 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano orzeczenie.
Pomocnicze
k.p. art. 50 § 3
Kodeks pracy
Przepis, którego niezgodność z Konstytucją w zakresie braku prawa do przywrócenia do pracy dla pracownika objętego ochroną przedemerytalną została stwierdzona wyrokiem TK P 133/15.
k.p. art. 50 § 4
Kodeks pracy
Przepis dotyczący wysokości odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę.
k.p. art. 50 § 5
Kodeks pracy
Przepis dotyczący możliwości przywrócenia do pracy lub odszkodowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę na czas określony z naruszeniem przepisów.
k.p. art. 39
Kodeks pracy
Przepis określający ochronę przedemerytalną.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania.
k.p.c. art. 477
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący możliwości zasądzenia przywrócenia do pracy.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności deliktowej.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
ustawa o SN art. 87
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis dotyczący mocy zasady prawnej uchwał SN.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o charakterze interpretacyjnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. • Powódka nigdy nie domagała się przywrócenia do pracy, a jedynie odszkodowania. • Uchwała SN (III PZP 2/09) ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd Najwyższy.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 133/15 podważał podstawę prawną orzeczenia z 2011 r. i powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania. • Sądy powinny były zastosować przepisy zgodne z Konstytucją, co umożliwiłoby zasądzenie przywrócenia do pracy lub wyższego odszkodowania. • Naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego przez sądy niższych instancji.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 133/15 stwierdził niekonstytucyjność pominięcia ustawowego i miał jedynie charakter interpretacyjny zakresowy. • uchwała Sądu Najwyższego siedmiu sędziów z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie III PZP 2/09, mającą moc zasady prawnej na podstawie art. 87 zdanie drugie ustawy o Sądzie Najwyższym (...) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające w sentencji niezgodność z Konstytucją określonej wykładni aktu normatywnego, które nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania przewidzianej w art. 401(1) k.p.c.
Skład orzekający
Leszek Bielecki
przewodniczący
Jarosław Sobutka
członek
Renata Żywicka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 401(1) k.p.c. w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego o charakterze interpretacyjnym oraz zasada prawna dotycząca wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokiem TK P 133/15 i jego interpretacją przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawomocne orzeczenia. Jest to istotne dla prawników procesowych.
“Czy wyrok TK może uchylić prawomocny wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice wznowienia postępowania.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 120 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.