II PSKP 70/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powódki J. E., która została zwolniona z pracy bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, w tym nieusprawiedliwionej nieobecności. Sąd pierwszej instancji przywrócił ją do pracy, jednak Sąd Okręgowy zmienił to orzeczenie, uznając nieobecność powódki w dniach 19-23 listopada 2012 r. za nieusprawiedliwioną i wystarczającą do rozwiązania umowy. Sąd Okręgowy uznał, że powódka, będąc członkiem zarządu, nie mogła samodzielnie udzielić sobie urlopu wypoczynkowego, zwłaszcza po sprzeciwie ze strony innego członka zarządu. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił wyrok Sądu Okręgowego. Zgodził się z tym, że powódka nie mogła samodzielnie udzielić sobie urlopu, jednak wskazał, że Sąd Okręgowy pominął kluczową kwestię winy pracownika. Sąd Najwyższy podkreślił, że rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia wymaga wykazania rażącej niedbałości lub umyślności, a ocena ta powinna uwzględniać utrwaloną praktykę w spółce, nawet jeśli była ona niezgodna z prawem. Sąd Okręgowy nie zbadał tej kwestii wystarczająco, co doprowadziło do uchylenia jego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w kontekście oceny winy pracownika, zwłaszcza w sytuacji utrwalonej praktyki pracodawcy i roli członka zarządu.
Dotyczy specyficznej sytuacji członka zarządu będącego jednocześnie pracownikiem i mniejszościowym udziałowcem, a także kwestii udzielania urlopów w spółkach kapitałowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będący jednocześnie pracownikiem, może samodzielnie udzielić sobie urlopu wypoczynkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu nie może samodzielnie udzielić sobie urlopu wypoczynkowego. Wymagana jest uchwała zarządu lub zgoda innej wyznaczonej osoby.
Uzasadnienie
Udzielenie urlopu wypoczynkowego jest czynnością w sprawach z zakresu prawa pracy, dokonywaną przez pracodawcę lub osobę przez niego wyznaczoną. Pracownik nie może występować w podwójnej roli pracownika i pracodawcy.
Czy utrwalona praktyka udzielania sobie urlopów przez członka zarządu, nawet niezgodna z prawem, wpływa na ocenę winy przy rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrwalona praktyka może mieć znaczenie przy ocenie stopnia winy pracownika, zwłaszcza przy kwalifikowaniu rażącego niedbalstwa.
Uzasadnienie
Akceptowanie przez pracodawcę (większościowego wspólnika) nieprawidłowej praktyki może wpływać na ocenę zawinienia pracownika. Bezprawność działania nie zawsze oznacza rażące niedbalstwo, które jest konieczne do zastosowania art. 52 § 1 pkt 1 k.p.
Czy jeden z zarzutów wskazanych w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia, jeśli jest jedynym zasadnym, może uzasadniać takie rozwiązanie?
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jednostkowe zdarzenie może stanowić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.
Uzasadnienie
Konstrukcja art. 52 § 1 pkt 1 k.p. nie przewiduje relatywizmu w ocenie zarzutów. W przeciwieństwie do wypowiedzenia umowy, rozwiązanie bez wypowiedzenia może być uzasadnione nawet jednym ciężkim naruszeniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. E. | osoba_fizyczna | powódka |
| G. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych wymaga wykazania winy pracownika (umyślności lub rażącej niedbałości).
k.p. art. 3 § § 1
Kodeks pracy
Czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba. Członek zarządu spółki nie może samodzielnie udzielić sobie urlopu.
Pomocnicze
k.p. art. 167 § 2 zdanie drugie
Kodeks pracy
Niewłaściwe zastosowanie przepisu przez Sąd Okręgowy, z pominięciem skutków prawnych wynikających z utrwalonego zwyczaju.
k.s.h. art. 201 § § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 208 § § 3
Kodeks spółek handlowych
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy pominął konieczność zbadania kwestii winy pracownika w kontekście utrwalonej praktyki udzielania sobie urlopów. • Niewłaściwa ocena wpływu utrwalonej praktyki na kwalifikację zawinienia pracownika.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w związku z proporcją między zarzutami zasadnymi i niezasadnymi (kontestowany pogląd w nowszym orzecznictwie SN). • Zarzut naruszenia art. 3¹ § 1 k.p. w zakresie możliwości samodzielnego udzielania urlopu przez członka zarządu (choć SN potwierdził niemożność, uznał to za bezprzedmiotowe w kontekście dalszych rozważań o winie).
Godne uwagi sformułowania
Powiązanie podstawy skargi kasacyjnej odwołującej się do art. 52 § 1 pkt 1 k.p.c. z art. 3¹ § 1 k.p. wymaga przesądzenia dwóch kwestii. • Udzielenie urlopu wypoczynkowego jest czynnością jednostronną, dokonywaną w imieniu i na rzecz pracodawcy, zmieniającą status pracownika z osoby wykonującej pracę na osobę, której nieobecność jest usprawiedliwiona. • Bez względu na to, czy był albo nie był „inna wyznaczona osoba” z art. 3¹ § k.p., nie zgodził się na urlop wypoczynkowy powódki.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący-sprawozdawca
Bohdan Bieniek
członek
Krzysztof Rączka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w kontekście oceny winy pracownika, zwłaszcza w sytuacji utrwalonej praktyki pracodawcy i roli członka zarządu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji członka zarządu będącego jednocześnie pracownikiem i mniejszościowym udziałowcem, a także kwestii udzielania urlopów w spółkach kapitałowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji pracowniczych w spółkach kapitałowych, gdzie role pracownika, członka zarządu i udziałowca się przenikają, a utrwalone praktyki mogą stać w sprzeczności z prawem.
“Czy możesz sam sobie udzielić urlopu? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy pracownik-członek zarządu przekracza granice.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.