Orzeczenie · 2024-05-08

II PSKP 67/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-05-08
SNPracystosunki pracyWysokanajwyższy
wypowiedzenie zmieniająceprzyczyna wypowiedzeniaracjonalizacja zatrudnieniasąd najwyższyprawo pracyart. 30 § 4 k.p.art. 42 § 1 k.p.porównanie pracownikówstanowisko kierownicze

Powódka A. P. domagała się uznania za bezskuteczne wypowiedzenia zmieniającego warunki umowy o pracę, które otrzymała od pozwanej K. Spółki Akcyjnej. Pracodawca wskazał jako przyczynę racjonalizację zatrudnienia i powierzenie stanowiska Kierownika Działu Produkcyjnego innemu pracownikowi, A. W., argumentując jej lepszymi predyspozycjami. Sąd Rejonowy we Włocławku uznał wypowiedzenie za wadliwe z powodu braku konkretnej przyczyny podanej w oświadczeniu pracodawcy, zasądzając na rzecz powódki odszkodowanie. Sąd Okręgowy we Włocławku utrzymał wyrok w mocy, oddalając apelację pozwanej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uchylił zaskarżone wyroki. Sąd Najwyższy uznał, że przyczyna wypowiedzenia, choć dotyczyła porównania z innym pracownikiem, była wystarczająco konkretna i rzeczowa, umożliwiając pracownicy obronę. Podkreślono, że pracodawca ma prawo doboru pracowników, zwłaszcza na stanowiskach kierowniczych, i może dokonywać wymiany pracownika na innego, jeśli uzna, że lepiej spełni on oczekiwania pracodawcy. W związku z tym, że sądy niższych instancji pominęły istotny materiał dowodowy z powodu błędnego założenia o wadliwości wypowiedzenia, sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 30 § 4 k.p. w kontekście wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, zwłaszcza w odniesieniu do stanowisk kierowniczych i racjonalizacji zatrudnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji porównania pracowników i racjonalizacji zatrudnienia na stanowisku kierowniczym. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu zmieniającym warunki umowy o pracę, wskazujące jako przyczynę racjonalizację zatrudnienia i porównanie z innym pracownikiem, spełnia wymogi konkretności i rzeczowości określone w art. 30 § 4 k.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przyczyna wypowiedzenia zmieniającego, wskazująca na racjonalizację zatrudnienia i porównanie z innym pracownikiem, może być uznana za wystarczająco konkretną i rzeczową, jeśli umożliwia pracownikowi obronę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca ma prawo do porównywania pracowników, zwłaszcza na stanowiskach kierowniczych, i może dokonać wymiany pracownika na innego, jeśli uzna, że lepiej spełni on oczekiwania. Kluczowe jest, aby przyczyna wypowiedzenia była na tyle konkretna, by pracownik mógł się do niej odnieść i podjąć obronę, a sąd mógł zweryfikować jej zasadność.

Czy pracodawca, dokonując wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, musi wykazać kompleksowe zmiany organizacyjne, czy wystarczająca jest incydentalna wymiana pracownika na innego, lepiej spełniającego oczekiwania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku stanowisk kierowniczych, racjonalizacja zatrudnienia może polegać na incydentalnej wymianie jednego pracownika na innego, jeśli okoliczności wskazują na poprawę funkcjonalności lub efektywności pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że dla stanowisk kierowniczych racjonalizacja zatrudnienia może przybrać formę incydentalnej wymiany pracownika, jeśli pracodawca wykaże, że taka zmiana poprawi efektywność lub rentowność firmy. Nie jest konieczne wykazywanie szerokich, kompleksowych zmian organizacyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
pozwana (w zakresie skargi kasacyjnej)

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznapowódka
K. Spółka Akcyjna w T.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p. art. 30 § § 4

Kodeks pracy

Obowiązek wskazania przez pracodawcę w pisemnym oświadczeniu woli przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę lub jej warunków. Przyczyna musi być rzeczywista, konkretna i umożliwiać pracownikowi obronę.

k.p. art. 42 § § 1

Kodeks pracy

Do wypowiedzenia warunków pracy i płacy stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę, w tym art. 30 § 4 k.p.

k.p. art. 45 § § 1

Kodeks pracy

Wymóg zasadności wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p. art. 42 § § 4

Kodeks pracy

Powierzenie pracownikowi innej pracy na okres do 3 miesięcy w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika.

k.p. art. 11 § 2

Kodeks pracy

Obowiązek równego traktowania pracowników.

k.p. art. 11 § 3

Kodeks pracy

Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu.

k.p. art. 18 § 3a

Kodeks pracy

Zakaz dyskryminacji ze względu na określone cechy pracownika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyczyna wypowiedzenia zmieniającego była wystarczająco konkretna i rzeczowa. • Pracodawca ma prawo do porównywania pracowników i dokonywania wymiany na stanowisku kierowniczym w celu poprawy efektywności. • Sądy niższych instancji błędnie pominęły istotny materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Wypowiedzenie zmieniające było wadliwe z powodu braku konkretnej i rzeczowej przyczyny. • Racjonalizacja zatrudnienia wymaga kompleksowych zmian organizacyjnych, a nie incydentalnej wymiany pracownika. • Porównywanie pracowników uniemożliwiało powodowi obronę.

Godne uwagi sformułowania

przyczyna wypowiedzenia musi być rzeczywista, konkretna i umożliwiać pracownikowi obronę • racjonalizacja zatrudnienia może polegać na incydentalnej wymianie jednego pracownika na innego • pracodawca ma prawo doboru pracowników, zwłaszcza na stanowiskach kierowniczych

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

przewodniczący

Krzysztof Rączka

członek

Marek Szymanowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 30 § 4 k.p. w kontekście wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, zwłaszcza w odniesieniu do stanowisk kierowniczych i racjonalizacji zatrudnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji porównania pracowników i racjonalizacji zatrudnienia na stanowisku kierowniczym. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy – zasadności wypowiedzenia zmieniającego i wymogów formalnych stawianych pracodawcy. Wyrok Sądu Najwyższego wyjaśnia, kiedy pracodawca może wymienić pracownika na innym, co jest istotne dla wielu firm i pracowników.

Czy pracodawca może zwolnić pracownika, bo inny zrobi to lepiej? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Dane finansowe

WPS: 22 928,43 PLN

odszkodowanie: 22 928,43 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst