II PSKP 39/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanej spółki H. sp. z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w P. Powodowie, będący kierowcami zatrudnionymi przez pozwaną, domagali się zasądzenia zaległych kwot tytułem ryczałtu za noclegi. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powodów określone kwoty, ustalając, że kierowcy nocowali głównie w kabinach samochodów ciężarowych, których standard nie pozwalał na regenerację sił. Regulamin wynagradzania przewidywał dietę mającą pokrywać koszty wyżywienia, noclegów i inne wydatki, jednakże dopiero późniejszy aneks wprowadził ryczałt za nocleg w określonych warunkach. Sąd Rejonowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał roszczenia za zasadne, stosując art. 322 k.p.c. z uwagi na trudności w ścisłym udowodnieniu wysokości żądania. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego, podkreślając, że nocleg w kabinie pojazdu nie wyklucza dochodzenia ryczałtu, a stosowanie art. 322 k.p.c. było uzasadnione. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanej, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 382 k.p.c. i art. 322 k.p.c., nie są zasadne. Potwierdzono, że prawo do ryczałtu za nocleg przysługuje kierowcom, nawet jeśli nocują w kabinach, a dieta nie wyłącza tego świadczenia. Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów (III PZP 2/17), która potwierdza możliwość stosowania art. 775 § 2 i 5 k.p. w takich przypadkach, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa kierowców do ryczałtu za nocleg w transporcie międzynarodowym, dopuszczalność stosowania art. 322 k.p.c. w sprawach o świadczenia pracownicze, interpretacja przepisów dotyczących podróży służbowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kierowców w transporcie międzynarodowym i interpretacji konkretnych zapisów regulaminu wynagradzania. Wartość praktyczna może być ograniczona przez indywidualne regulaminy pracy i umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kierowcy w transporcie międzynarodowym, którzy nocują w kabinach pojazdów, mają prawo do ryczałtu za nocleg, jeśli otrzymują dietę mającą pokrywać koszty podróży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kierowcy mają prawo do ryczałtu za nocleg, nawet jeśli nocują w kabinach pojazdów, a otrzymana dieta nie wyłącza tego świadczenia.
Uzasadnienie
Zapewnienie noclegu w kabinie pojazdu nie jest równoznaczne z zapewnieniem odpowiedniego miejsca do spania, a dieta, nawet jeśli ma pokrywać różne koszty podróży, nie wyłącza prawa do ryczałtu za nocleg, jeśli nie został on wyraźnie uregulowany w regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę.
Czy w sprawach o ryczałt za nocleg można stosować art. 322 k.p.c. (zasądzenie odpowiedniej sumy według oceny sądu), gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 322 k.p.c. znajduje zastosowanie w sprawach o ryczałt za nocleg, a pojęcie 'dochody' w tym przepisie należy interpretować szeroko.
Uzasadnienie
Orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdza dopuszczalność stosowania art. 322 k.p.c. w sprawach o ryczałt za nocleg, gdy udowodnienie dokładnej wysokości żądania jest utrudnione, co miało miejsce w tej sprawie z uwagi na niepełne dane.
Czy stosowanie art. 775 § 2 i 5 k.p. jest dopuszczalne w sprawach o ryczałt za nocleg dla kierowców w transporcie międzynarodowym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stosowanie art. 775 § 2 i 5 k.p. jest dopuszczalne.
Uzasadnienie
Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (III PZP 2/17) przesądziła, że nawet po wyeliminowaniu art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, nadal istnieją podstawy prawne do zasądzania ryczałtów za noclegi na podstawie art. 775 k.p.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód wzajemny |
| M. C. | osoba_fizyczna | powód wzajemny |
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| R. D. | osoba_fizyczna | powód |
| R. M. | osoba_fizyczna | powód |
| R. S. | osoba_fizyczna | powód |
| G. D. | osoba_fizyczna | powód |
| B. K. | osoba_fizyczna | powód |
| S. S. | osoba_fizyczna | powód |
| H. sp. z o.o. w W. | spółka | powód wzajemny w stosunku do J. G. i M. C. |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 77 § 5
Kodeks pracy
Przepis ten, wraz z rozporządzeniami wykonawczymi, określa zasady zwrotu należności z tytułu podróży służbowej, w tym ryczałtu za nocleg. Sąd Najwyższy potwierdził, że nawet po wyroku TK dotyczącego art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, nadal można sięgać do rozwiązań przewidzianych w art. 775 k.p.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten pozwala na zasądzenie odpowiedniej sumy według oceny sądu opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione. Sąd Najwyższy potwierdził jego zastosowanie w sprawach o ryczałt za nocleg.
Pomocnicze
u.c.p.k. art. 21a
Ustawa o czasie pracy kierowców
Przepis ten był podstawą prawną dochodzenia roszczeń przez powodów, jednak został wyeliminowany z obrotu prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy wskazał, że mimo to, nadal istnieją podstawy prawne do zasądzania ryczałtów za noclegi na podstawie art. 775 k.p.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Zarzuty naruszenia tego przepisu przez pozwaną nie zostały uznane za zasadne.
k.p.c. art. 217 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości przytaczania okoliczności faktycznych i dowodów do zamknięcia rozprawy. Zarzuty naruszenia tego przepisu przez pozwaną nie zostały uznane za zasadne.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Zarzuty naruszenia tego przepisu przez pozwaną nie zostały uznane za zasadne.
k.p.c. art. 240 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia lub zmiany postanowienia dowodowego. Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie tego przepisu przez Sąd Rejonowy nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia i nie mogło stanowić podstawy kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo kierowców do ryczałtu za nocleg, nawet jeśli nocują w kabinach pojazdów. • Dieta nie wyłącza prawa do ryczałtu za nocleg, jeśli nie zostało to wyraźnie uregulowane. • Zastosowanie art. 322 k.p.c. jest dopuszczalne w sprawach o ryczałt za nocleg, gdy udowodnienie wysokości żądania jest utrudnione. • Możliwość stosowania art. 775 § 2 i 5 k.p. mimo wyroku TK dotyczącego art. 21a u.c.p.k.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy (pominięcie dowodów). • Niewłaściwe zastosowanie art. 322 k.p.c. • Zastosowanie normy prawnej uznanej za niekonstytucyjną. • Niewłaściwe zastosowanie art. 775 § 2 w zw. z art. 775 § 5 k.p.
Godne uwagi sformułowania
Nocleg w kabinie pojazdu nie może być uznany za zapewnienie bezpłatnego noclegu. • Zaniechanie przedłożenia rachunku nie oznacza braku kosztów noclegu po stronie pracownika, a nocleg w kabinie pojazdu nie może być uznany za zapewnienie bezpłatnego noclegu. • Wypłacenie delegacji (ekwiwalentu, etc.) może kompensować dietę i ryczałt z tytułu podróży służbowych, jeżeli jest wyższa niż suma tych świadczeń przewidzianych w regulaminie wynagradzania, a pracodawca ten fakt udowodni w procesie. • Pojęcie 'dochody' w art. 322 k.p.c. należy interpretować rozszerzająco w sprawach pracowniczych jako obejmujące także ryczałty za nocleg.
Skład orzekający
Halina Kiryło
przewodniczący
Bohdan Bieniek
członek
Piotr Prusinowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa kierowców do ryczałtu za nocleg w transporcie międzynarodowym, dopuszczalność stosowania art. 322 k.p.c. w sprawach o świadczenia pracownicze, interpretacja przepisów dotyczących podróży służbowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kierowców w transporcie międzynarodowym i interpretacji konkretnych zapisów regulaminu wynagradzania. Wartość praktyczna może być ograniczona przez indywidualne regulaminy pracy i umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kierowców zawodowych i ich praw do świadczeń za noclegi, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców w branży transportowej. Wyjaśnia wątpliwości prawne dotyczące ryczałtów i diet.
“Kierowco, czy wiesz, że masz prawo do ryczałtu za nocleg, nawet jeśli śpisz w kabinie ciężarówki?”
Dane finansowe
ryczałt za nocleg: 26 250 PLN
ryczałt za nocleg: 16 500 PLN
ryczałt za nocleg: 18 000 PLN
ryczałt za nocleg: 22 500 PLN
ryczałt za nocleg: 26 250 PLN
ryczałt za nocleg: 25 500 PLN
ryczałt za nocleg: 24 750 PLN
ryczałt za nocleg: 13 500 PLN
ryczałt za nocleg: 19 500 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.