II PSKP 38/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa A. K. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w A. o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną rozstrojem zdrowia w związku z mobbingiem oraz zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki 35.000 zł. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając jedynie 5.000 zł z tytułu naruszenia dóbr osobistych (klepnięcie w pośladek i dotknięcie uda), a w pozostałym zakresie oddalił powództwo, uznając, że nie doszło do mobbingu. Sąd Okręgowy argumentował, że zachowania Burmistrza były rzadkością, zbyt ostrymi uwagami, a powódka mogła prowokować sytuacje. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej mobbingu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. SN wskazał na błędy Sądu Okręgowego w ocenie dowodów, zwłaszcza w kontekście definicji mobbingu, która obejmuje uporczywe i długotrwałe zachowania, a także na niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Podkreślono, że ocena zachowań pracodawcy wymaga obiektywnych kryteriów, a nie intuicyjnych przekonań sądu, oraz że rozstrój zdrowia powódki, choć bezsporny, został błędnie przypisany ogólnym okolicznościom pracy, a nie mobbingowi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących mobbingu, ocena dowodów w sprawach pracowniczych, rola opinii biegłych i dokumentacji medycznej.
Każda sprawa o mobbing jest indywidualna i wymaga szczegółowej analizy stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowania przełożonego, w tym ograniczanie kompetencji, publiczna krytyka, nacisk na odejście z pracy oraz incydentalne naruszenie wolności seksualnej, mogą zostać uznane za mobbing w rozumieniu art. 94(3) § 2 k.p., nawet jeśli nie wszystkie są długotrwałe i uporczywe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowania te, wpisując się w szerszy kontekst działań skierowanych przeciwko pracownikowi, mogą stanowić mobbing, jeśli obiektywnie prowadzą do zaniżonej oceny przydatności zawodowej, poniżenia, ośmieszenia, izolacji lub wyeliminowania z zespołu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ocena mobbingu wymaga obiektywnych kryteriów, a nie intuicyjnych przekonań sądu. Podkreślono, że nawet jednorazowe zachowania, jak naruszenie wolności seksualnej, mogą być częścią szerszego schematu mobbingu. Błędna jest ocena sądu okręgowego, który zbagatelizował znaczenie opinii biegłego i dokumentacji medycznej, a także dokonał własnej, niepotwierdzonej dowodami projekcji zdarzeń.
Jakie są kryteria oceny dowodów w sprawach o mobbing, w szczególności w kontekście opinii biegłych i zeznań stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena dowodów, w tym opinii biegłych, należy do sądu i musi opierać się na całokształcie materiału dowodowego, z uwzględnieniem wiadomości specjalnych z zakresu psychologii lub psychiatrii, a nie na intuicji czy ogólnych przekonaniach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy skrytykował Sąd Okręgowy za zignorowanie opinii biegłego i dokumentacji medycznej oraz za dokonanie własnych ustaleń faktycznych, które nie znajdowały potwierdzenia w materiale dowodowym. Podkreślono, że ocena subiektywnych odczuć pracownika nie może być podstawą do stwierdzenia mobbingu, ale wymaga obiektywnych kryteriów.
Czy pracodawca może być odpowiedzialny za mobbing, nawet jeśli sprawca działał nieumyślnie lub w granicach ustawowych uprawnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca odpowiada za skutki mobbingu, nawet jeśli sprawca działał nieumyślnie. Ponadto, nawet działania w granicach ustawowych uprawnień przełożonego mogą zostać uznane za mobbing, jeśli są realizowane w sposób naruszający godność pracownika i zasady współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że do stwierdzenia mobbingu nie jest wymagane wykazanie umyślnego zamiaru wywołania rozstroju zdrowia. Pracodawca odpowiada również za zachowania, które, choć mieszczą się w granicach ustawowych uprawnień, są realizowane w sposób naruszający godność pracownika i zasady współżycia społecznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Urząd Miejski w A. | instytucja | pozwany |
| W. W. | inne | interwenient uboczny |
Przepisy (21)
Główne
k.p. art. 94 § 3
Kodeks pracy
k.p. art. 94 § 3
Kodeks pracy
Definicja mobbingu, obejmująca działania lub zaniechania pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, które dotyczą pracownika lub są skierowane przeciwko niemu, mające na celu lub prowadzące do poniżenia, ośmieszenia, izolacji pracownika lub wyeliminowania go z zespołu współpracowników.
k.p. art. 94 § 3
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy przeciwdziałania mobbingowi.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.
Pomocnicze
k.p. art. 94 § pkt 10
Kodeks pracy
k.p. art. 11
Kodeks pracy
k.p. art. 15
Kodeks pracy
k.p. art. 207 § § 1
Kodeks pracy
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 11
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
k.k. art. 199 § § 1
Kodeks karny
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 49
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, nie stosując obiektywnych kryteriów oceny zachowań sprawcy. • Sąd Okręgowy niewłaściwie zastosował przepisy prawa materialnego dotyczące mobbingu, ignorując definicję i skutki tego zjawiska. • Sąd Okręgowy zignorował opinię biegłego i dokumentację medyczną, dokonując własnych ustaleń faktycznych. • Zachowania Burmistrza, nawet jeśli nie wszystkie były długotrwałe i uporczywe, wpisywały się w szerszy schemat mobbingu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 327(1) § 1 k.p.c. w związku z art. 233 § 1 k.p.c.) są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej. • Zarzuty dotyczące oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku. • Odkodowanie tak złożonych kwestii nie może sprowadzać się do intuicyjnego doświadczenia składu orzekającego, lecz winno bazować na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego. • Stwierdzenie przez Sąd Okręgowy, „że ofiara mobbingu tak się nie zachowuje” jest swoistym uproszczeniem. • Rozstrój zdrowia (bezsporny) nie jest związany z mobbingiem, ale w ogóle z pracą.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Marek Szymanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących mobbingu, ocena dowodów w sprawach pracowniczych, rola opinii biegłych i dokumentacji medycznej."
Ograniczenia: Każda sprawa o mobbing jest indywidualna i wymaga szczegółowej analizy stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu mobbingu w miejscu pracy i pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne oceny sądów niższych instancji, podkreślając znaczenie obiektywnej analizy dowodów i definicji prawnej.
“Sąd Najwyższy: Czy Burmistrz zakochał się w sekretarce? Kluczowa sprawa o mobbing wraca do sądu.”
Dane finansowe
WPS: 35 000 PLN
zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych: 5000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.