II PSKP 25/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa M.G. przeciwko Okręgowemu Inspektoratowi Pracy w B. o zapłatę 130.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Okręgowy w Toruniu zasądził 3.000 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Apelacyjny w Gdańsku zmienił wyrok, podwyższając kwotę zadośćuczynienia do 40.000 zł. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wbrew jego wnioskowi o przeprowadzenie rozprawy, co miało pozbawić go możności obrony praw. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym z powodu naruszenia art. 374 k.p.c. i art. 379 pkt 5 k.p.c., co skutkowało pozbawieniem pozwanego możności obrony jego praw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność postępowania w sądzie drugiej instancji, obowiązek uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie rozprawy, skutki naruszenia prawa procesowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 374 k.p.c. w kontekście wniosku o rozprawę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym przez sąd drugiej instancji, wbrew wnioskowi strony o przeprowadzenie rozprawy, stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wbrew wnioskowi strony o przeprowadzenie rozprawy, zgodnie z art. 374 § 2 k.p.c., stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw i skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy jest wiążący dla sądu drugiej instancji. Naruszenie tego przepisu, poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, prowadzi do nieważności postępowania, niezależnie od wpływu na wynik sprawy.
Czy działania pracodawcy polegające na próbach doręczenia wypowiedzenia umowy o pracę poprzez wielokrotne wizyty przed domem pracownika, wielogodzinne przesiadywanie w okolicy i dzwonienie domofonem, naruszyły dobra osobiste pracownicy w postaci nietykalności mieszkania i godności?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał, że działania te naruszyły dobra osobiste pracownicy, jednak Sąd Najwyższy uchylił wyrok z innych przyczyn proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sposób doręczenia wypowiedzenia był natarczywy i wykraczał poza standardy, wciągając rodzinę i sąsiadów w proces rozwiązywania umowy, co mogło wywołać poczucie upokorzenia. Sąd Najwyższy nie analizował tej kwestii merytorycznie z powodu uchylenia wyroku.
Czy pracodawca naruszył dobra osobiste pracownicy (prawo do wypoczynku, zdrowia, godności) poprzez odmowę poprawienia błędu w upoważnieniu do kontroli w trakcie urlopu, wzywanie do pracy w czasie zwolnienia lekarskiego, czy zaniechanie niezwłocznego powołania zespołu powypadkowego?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał częściowo zasadność tych zarzutów, przyznając odszkodowanie, jednak Sąd Najwyższy uchylił wyrok z przyczyn proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że odmowa poprawienia upoważnienia i wzywanie do pracy w czasie zwolnienia lekarskiego naruszyły dobra osobiste. Zaniechanie powołania zespołu powypadkowego również uznano za naruszenie godności pracowniczej. Sąd Najwyższy nie ocenił tych kwestii merytorycznie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Okręgowy Inspektorat Pracy w B. | instytucja | pozwany |
| M.P. | osoba_fizyczna | interwenient uboczny |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 374
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, jednakże rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w apelacji lub odpowiedzi na apelację złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony swoich praw.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Dobra osobiste człowieka, w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda woli, a w konsekwencji także nietykalność mieszkania, tajemnica korespondencji.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie ma ono charakteru bezprawnego.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.p. art. 11 § 1
Kodeks pracy
Godność pracownika powinna być szanowana, a pracownik ma prawo do ochrony dóbr osobistych.
k.p. art. 94 § pkt 2a i 4
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany zapewnić odpowiednie warunki pracy i dbać o to, by dobra osobiste pracownika nie doznały uszczerbku w związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wbrew wnioskowi strony o przeprowadzenie rozprawy stanowi nieważność postępowania.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie pozwanego możności obrony jego praw w związku z rozpoznaniem przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym, pomimo że strona pozwana w apelacji i odpowiedzi na apelację złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy.
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
przewodniczący
Ewa Stryczyńska
członek
Agnieszka Żywicka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność postępowania w sądzie drugiej instancji, obowiązek uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie rozprawy, skutki naruszenia prawa procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 374 k.p.c. w kontekście wniosku o rozprawę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczące kluczowych zasad postępowania cywilnego, w szczególności prawa do obrony i prawidłowego procedowania przez sądy drugiej instancji, co jest istotne dla wszystkich uczestników postępowań sądowych.
“Sąd Najwyższy: Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wbrew wnioskowi strony to nieważność postępowania!”
Dane finansowe
WPS: 130 000 PLN
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.