II PSKP 15/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do odprawy pieniężnej dla funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, który po otrzymaniu propozycji zatrudnienia na umowę o pracę przyjął ją, co skutkowało przekształceniem jego stosunku służbowego w stosunek pracy. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, argumentując, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy nie jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby w rozumieniu przepisów o odprawach, a specyficzne regulacje (art. 174 ust. 12 ustawy o KAS) wyłączają prawo do odprawy w takich przypadkach. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za usprawiedliwione. Powołując się na uchwałę III PZP 2/23 oraz wcześniejsze orzecznictwo, Sąd Najwyższy stwierdził, że zakończenie stosunku służbowego, nawet w wyniku przyjęcia propozycji pracy, powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby w kontekście prawa do odprawy. Podkreślono, że taka wykładnia jest zgodna z zasadą równości wobec prawa i ma na celu uniknięcie rażąco niesprawiedliwych konsekwencji. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę zastosowania prokonstytucyjnej wykładni przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy, których stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy, w kontekście reformy KAS.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy KAS w okresie reformy i przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy funkcjonariuszowi służby stałej KAS, którego stosunek służbowy uległ przekształceniu w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę, przysługuje odprawa pieniężna związana ze zwolnieniem ze służby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariuszowi, którego stosunek służbowy uległ przekształceniu w stosunek pracy, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej związanej z zakończeniem służby.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zakończenie stosunku służbowego, nawet w wyniku przyjęcia propozycji pracy, powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby w kontekście prawa do odprawy. Powołano się na prokonstytucyjną wykładnię przepisów, zasadę równości wobec prawa oraz wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego, które odrzucało ścisłą wykładnię językową na rzecz funkcjonalnej i systemowej, uznając, że luka legislacyjna powinna być wypełniona w sposób zapewniający sprawiedliwość.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w Białymstoku | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
ustawa wprowadzająca art. 170 § ust. 1, 3 i 4
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepisy te określają przypadki wygaśnięcia stosunku służbowego i traktują je jako zwolnienie ze służby, przyznając świadczenia należne w związku z likwidacją urzędu lub reorganizacją jednostki.
ustawa wprowadzająca art. 171 § ust. 1 pkt 2
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis ten stanowi o przekształceniu stosunku służby w stosunek pracy w przypadku przyjęcia propozycji zatrudnienia.
Pomocnicze
ustawa o KAS art. 250 § ust. 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Odprawa przewidziana w tym przepisie jest świadczeniem związanym z definitywnym ustaniem zatrudnienia, co w ocenie sądów niższych instancji nie miało miejsca w przypadku przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy.
ustawa o KAS art. 174 § ust. 10
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis wprowadzony od 1 stycznia 2018 r., zgodnie z którym przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby.
ustawa o KAS art. 174 § ust. 12
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis ten wyłącza prawo do odprawy w przypadku osób, do których zastosowano konstrukcję przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy.
ustawa o Służbie Celnej art. 163 § ust. 4
Ustawa o Służbie Celnej
Przepis przewidujący prawo do odprawy dla funkcjonariusza służby stałej, zwolnionego ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakończenie stosunku służbowego funkcjonariusza KAS w wyniku przyjęcia propozycji pracy na umowę o pracę powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby w kontekście prawa do odprawy. • Należy stosować prokonstytucyjną wykładnię przepisów, aby uniknąć rażąco niesprawiedliwych lub nierównych konsekwencji dla funkcjonariuszy. • Przepis art. 174 ust. 10 ustawy o KAS, wprowadzony od 1 stycznia 2018 r., potwierdza, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby.
Odrzucone argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy nie jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby. • Specyficzne przepisy (art. 174 ust. 12 ustawy o KAS) wyłączają prawo do odprawy w przypadku przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy. • Zmiany organizacyjne w ramach reformy KAS nie stanowią reorganizacji jednostki organizacyjnej w rozumieniu przepisów o odprawach.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania • koncepcja „przekształcenia” administracyjnoprawnego stosunku służby w stosunek pracy (...) została odrzucona w orzecznictwie Sądu Najwyższego • ustanie stosunku służbowego (...) uzasadnia stwierdzenie, że dochodzi do zwolnienia go z dotychczasowej służby • konieczne jest odstąpienie od jego wykładni językowej na rzecz wykładni funkcjonalnej i systemowej • luka legislacyjna może zostać wypełniona przez sięgnięcie do innych (niż językowa) metod wykładni
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
przewodniczący
Jolanta Frańczak
sprawozdawca
Dawid Miąsik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy, których stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy, w kontekście reformy KAS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy KAS w okresie reformy i przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami pracowników służb mundurowych po reformach, z silnym aspektem sprawiedliwości społecznej i interpretacji przepisów.
“Czy przekształcenie służby w umowę o pracę oznacza utratę prawa do odprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 36 065,94 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.