II PSK 99/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który przywrócił pracownika R. B. do pracy. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 52 § 1 k.p. i art. 45 § 2 k.p. w zw. z art. 56 § 2 k.p. oraz art. 8 k.p., kwestionując ocenę zasadności rozwiązania umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym i możliwość przywrócenia pracownika do pracy, zwłaszcza w kontekście ochrony przedemerytalnej. Podniesiono również zarzuty procesowe, w tym naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. i art. 235 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c., a także nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, uznał, że zarzut nieważności postępowania nie jest uzasadniony, ponieważ wyrok sądu drugiej instancji został wydany przed datą tej uchwały. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie, a także że skarga kasacyjna nie była oczywiście uzasadniona. Wskazano, że podniesione zagadnienia prawne nie zawsze miały oparcie w stanie faktycznym sprawy, a sądy obu instancji prawidłowo uznały, że pracodawca nie wykazał zasadności przyczyn rozwiązania umowy o pracę. Sąd Najwyższy podkreślił, że wskazanie przyczyny rozwiązania umowy o pracę musi być konkretne i umiejscowione w czasie, a pracodawca jest związany przyczynami podanymi w oświadczeniu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p., wskazano na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym żądanie przywrócenia do pracy pracownika szczególnie chronionego nie stoi w kolizji z zasadami współżycia społecznego, nawet w przypadku likwidacji stanowiska pracy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, interpretacja przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., kwestia nieważności postępowania w kontekście przepisów COVID-19, zasady rozwiązywania umów o pracę w trybie art. 52 k.p., ochrona pracownicza przedemerytalna i art. 8 k.p.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów COVID-19 ma zastosowanie do orzeczeń wydanych przed konkretną datą.
Zagadnienia prawne (4)
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, przed dniem 26 kwietnia 2023 r., prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyrok został wydany przed dniem 26 kwietnia 2023 r., ponieważ Sąd Najwyższy uznał, że zaniechanie wstecznych skutków wykładni jest pożądane ze społecznego punktu widzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III PZP 6/22, która uznała jednoosobowy skład sądu drugiej instancji w okresie obowiązywania przepisów COVID-19 za przyczynę nieważności postępowania. Jednakże, Sąd Najwyższy zadecydował, że ta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały i nie należy nadawać jej wstecznych skutków, aby uniknąć chaosu prawnego i kosztów dla obywateli.
Czy pracodawca, rozwiązując umowę o pracę na podstawie art. 52 § 1 k.p., musi wykazać wszystkie wskazane w oświadczeniu przyczyny, czy wystarczy wykazanie jednej z nich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracodawca jest związany przyczynami podanymi w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę, a spór sądowy może toczyć się tylko w ich granicach. Przyczyny te muszą być konkretne i umiejscowione w czasie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wskazanie przyczyny rozwiązania umowy o pracę musi być konkretne i zrozumiałe, a pracodawca nie może powoływać się na inne przyczyny niż te podane pracownikowi. W analizowanej sprawie przyczyny podane przez pracodawcę były ogólne i niesprecyzowane, co uniemożliwiło weryfikację ich zasadności i zachowanie terminu.
Czy żądanie przywrócenia do pracy pracownika korzystającego z ochrony przedemerytalnej, mimo likwidacji stanowiska pracy, stoi w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie przywrócenia do pracy pracownika szczególnie chronionego, mimo likwidacji stanowiska pracy, nie stoi w kolizji z zasadami współżycia społecznego ani ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (art. 8 k.p.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje orzecznictwo, zgodnie z którym sąd pracy nie ocenia celowości czy możliwości przywrócenia do pracy pracownika szczególnie chronionego, a ochrona przedemerytalna traciłaby na znaczeniu, gdyby zarzut naruszenia art. 8 k.p. był wystarczający do nieuwzględnienia roszczenia.
Czy pracodawca narusza prawa pracownicze, zwalniając pracownika w trybie art. 52 § 1 k.p. nie mając wiedzy o jego zwolnieniu lekarskim w dniu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego?
Odpowiedź sądu
Nie zostało to jednoznacznie rozstrzygnięte w kontekście odmowy przyjęcia skargi, ale analiza uzasadnienia wskazuje, że brak wiedzy o zwolnieniu lekarskim może być istotny, jednakże kluczowe jest wykazanie przez pracodawcę konkretnych przyczyn rozwiązania umowy.
Uzasadnienie
Skarżąca podniosła ten zarzut, jednak Sąd Najwyższy skupił się na ogólnej wadliwości wskazanych przez pracodawcę przyczyn rozwiązania umowy i nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, uznając brak podstaw do przyjęcia skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | powód |
| P. S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi.
k.p. art. 52 § 1
Kodeks pracy
Określa przesłanki rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych).
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa nieważność postępowania, w tym rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie nieprawidłowo ukształtowanym.
k.p. art. 45 § 2
Kodeks pracy
Dotyczy przywrócenia do pracy pracownika, który podlega ochronie przedemerytalnej.
k.p. art. 56 § 2
Kodeks pracy
Dotyczy przywrócenia do pracy pracownika, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Reguluje kwestię nadużycia prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakłada na sąd drugiej instancji obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji.
k.p.c. art. 235 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przeprowadzania dowodów w postępowaniu sądowym.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pominięcia wniosków dowodowych.
ustawa COVID-19 art. 15zzs^1 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Regulował możliwość orzekania przez sądy w składach jednoosobowych w okresie pandemii.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
k.p. art. 30 § 4
Kodeks pracy
Obowiązek podania przyczyny rozwiązania umowy o pracę.
k.p. art. 52 § 2
Kodeks pracy
Termin do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. • Zarzut nieważności postępowania nieuzasadniony ze względu na datę wydania orzeczenia sądu drugiej instancji. • Podniesione zagadnienia prawne nie są istotne lub nie wynikają z rozbieżności w orzecznictwie. • Przyczyny rozwiązania umowy o pracę były ogólne i niesprecyzowane, co uniemożliwiło ich weryfikację.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 52 § 1 k.p. przez nieprawidłową interpretację przesłanek rozwiązania umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym. • Naruszenie art. 45 § 2 k.p. w zw. z art. 56 § 2 k.p. i art. 8 k.p. przez nieuwzględnienie zasad współżycia społecznego przy przywróceniu do pracy pracownika podlegającego ochronie przedemerytalnej. • Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. przez wadliwą i niepełną kontrolę instancyjną. • Naruszenie art. 235 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 380 k.p.c. przez pominięcie wniosków dowodowych. • Nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy w jednoosobowym składzie.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. • Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych. • Sąd Najwyższy uznał, że ochrona dobra i interesów obywateli, jako najwyższa wartość konstytucyjna, a także powaga władzy sądowniczej i jej znaczenie w działalności państwa, nakazuje znieść wsteczne skutki wykładni, która legła u podłoża tej uchwały. • Zapatrywania te wzajemnie się wykluczają. • Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia to jednostronne oświadczenie woli, stanowiące nadzwyczajny sposób ustania stosunku pracy, które powinno być stosowane przez pracodawcę z wyjątkową ostrożnością.
Skład orzekający
Agnieszka Żywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, interpretacja przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., kwestia nieważności postępowania w kontekście przepisów COVID-19, zasady rozwiązywania umów o pracę w trybie art. 52 k.p., ochrona pracownicza przedemerytalna i art. 8 k.p."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów COVID-19 ma zastosowanie do orzeczeń wydanych przed konkretną datą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii oraz fundamentalnych zasad prawa pracy dotyczących rozwiązywania umów o pracę. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy jest istotna dla zrozumienia kryteriów dopuszczalności kasacji.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Czy jednoosobowy skład sądu w czasach COVID-19 unieważniał wyroki? Kluczowa decyzja w sprawie pracowniczej.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.