II PSK 83/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Skarb Państwa przeciwko wyrokowi Sądu Okręgowego w Warszawie, który zasądził na rzecz powódki A. P. kwotę 38 294,10 zł tytułem odprawy. Sąd pierwszej instancji (Sąd Rejonowy) oddalił powództwo i zasądził zwrot kosztów. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, uwzględniając apelację powódki. Skarżący Skarb Państwa zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy o Służbie Celnej oraz przepisów wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, twierdząc, że funkcjonariuszowi, który przyjął propozycję zatrudnienia w KAS, nie przysługuje odprawa. Skarżący argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni tych przepisów, które powinno zostać przyjęte do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że podnoszone zagadnienie prawne nie jest nowe i było już przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego. Powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę III PZP 7/19, wyrok I PSKP 64/21, I PSKP 20/22 oraz uchwałę III PZP 2/23, Sąd Najwyższy potwierdził, że funkcjonariuszom służby celnej, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w KAS, przysługuje odprawa pieniężna. Sąd uznał, że taka wykładnia jest zgodna z zasadą równości wobec prawa i równego traktowania, a brak wyraźnego przepisu przyznającego odprawę w takiej sytuacji stanowi lukę legislacyjną, którą można wypełnić poprzez wykładnię systemową i celowościową. W związku z tym, że zagadnienie prawne nie spełniało kryteriów istotności i nowości wymaganych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił jej przyjęcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej prawa do odprawy dla funkcjonariuszy celnych, którzy przeszli do KAS na podstawie umowy o pracę, oraz zasad przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby celnej w kontekście reformy KAS. Odmowa przyjęcia skargi oznacza brak merytorycznego rozstrzygnięcia przez SN w tej konkretnej sprawie, ale potwierdza istniejące już stanowisko.
Zagadnienia prawne (3)
Czy funkcjonariuszowi służby celnej, który przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w strukturach Krajowej Administracji Skarbowej, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 3 i 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku wyraźnego przepisu, prawo do odprawy wynika z wykładni funkcjonalnej i systemowej przepisów, uwzględniającej zasadę równości wobec prawa. Sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję zatrudnienia, jest analogiczna do sytuacji funkcjonariusza, który takiej propozycji nie otrzymał lub ją odrzucił, w kontekście wygaśnięcia stosunku służbowego.
Czy tzw. funkcjonariusze celni „ucywilnieni” (kontynuujący pracę w strukturach administracji celno-skarbowej i pobierający związane z nią dochody) są w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji RP podmiotami podobnymi do funkcjonariuszy celnych zwolnionych ze służby, którym nie zaoferowano dalszej służby lub pracy w strukturach KAS i którzy w związku z tym utracili źródło przychodu?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, skupiając się na braku istotnego zagadnienia prawnego do przyjęcia skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Kwestia ta została podniesiona przez skarżącego jako element zagadnienia prawnego, jednak Sąd Najwyższy uznał, że problem prawny nie jest nowy i był już rozstrzygany w jego orzecznictwie, co skutkowało odmową przyjęcia skargi.
Czy pomimo uznania „ucywilnionych” funkcjonariuszy za podmioty podobne do funkcjonariuszy, o których mowa w art. 170 ust. 4 pwKAS, zróżnicowanie ich sytuacji znajduje uzasadnienie w odpowiednio przekonywujących, konstytucyjnie relewantnych i proporcjonalnych argumentach?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, skupiając się na braku istotnego zagadnienia prawnego do przyjęcia skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Kwestia ta została podniesiona przez skarżącego jako element zagadnienia prawnego, jednak Sąd Najwyższy uznał, że problem prawny nie jest nowy i był już rozstrzygany w jego orzecznictwie, co skutkowało odmową przyjęcia skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.s.c. art. 163 § ust. 4
Ustawa o Służbie Celnej
Przepis przyznaje odprawę funkcjonariuszowi zwolnionemu w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej. Sąd Najwyższy stosuje go per analogiam do sytuacji funkcjonariusza, który przyjął propozycję zatrudnienia w KAS.
Pomocnicze
pwKAS art. 170 § ust. 3 i 4
Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepisy te regulują sytuację funkcjonariuszy w związku z reorganizacją KAS. Sąd Najwyższy stosuje je odpowiednio do sytuacji funkcjonariuszy, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia.
pwKAS art. 170 § ust. 1
Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis ten nie przyznaje wprost prawa do odprawy funkcjonariuszowi, który przyjął propozycję zatrudnienia, jednak Sąd Najwyższy odstępuje od wykładni językowej na rzecz wykładni funkcjonalnej i systemowej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne stanowi podstawę prokonstytucyjnej wykładni przepisów.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - istnienie istotnego zagadnienia prawnego.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek związania Sądu Najwyższego stanem faktycznym ustalonym przez sąd II instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego, gdyż kwestia prawa do odprawy dla funkcjonariuszy celnych, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia w KAS, była już rozstrzygana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. • Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie zawiera uzasadnienia wskazującego na istnienie istotnego zagadnienia prawnego.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni przepisów o odprawie dla funkcjonariuszy celnych, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia w KAS. • Naruszenie przepisów prawa materialnego przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna podlega badaniu (na etapie przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. • Sąd Najwyższy nie musi poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać. • Przez istotne zagadnienie prawne należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. • Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. • Problem wskazywany przez stronę skarżącą nie jest problemem nowym, Sąd Najwyższy zajmował się już przedstawionym zagadnieniem. • Odprawa w służbach mundurowych ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę dla Rzeczypospolitej Polskiej. • Pewna luka legislacyjna może zostać wypełniona przez sięgnięcie do innych (niż językowa) metod wykładni.
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej prawa do odprawy dla funkcjonariuszy celnych, którzy przeszli do KAS na podstawie umowy o pracę, oraz zasad przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby celnej w kontekście reformy KAS. Odmowa przyjęcia skargi oznacza brak merytorycznego rozstrzygnięcia przez SN w tej konkretnej sprawie, ale potwierdza istniejące już stanowisko.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z prawami pracowników po reformach administracyjnych, a odmowa przyjęcia skargi przez SN jest uzasadniona utrwalonym orzecznictwem, co jest istotne dla praktyków prawa pracy.
“Czy funkcjonariusz celny przechodzący do KAS dostanie odprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
odprawa: 38 294,1 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 1350 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.